الەم • 06 قازان, 2022
نوبەل سىيلىعىن العان ەنني ەرنو كىم؟
بيىلعى ادەبيەت سالاسى بويىنشا نوبەل سىيلىعىن العان فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنو 40 جىلدان بەرى پاريجدەن 40 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان, 1970 جىلدارى قۇرىلعان جاڭا قالا سەرجي-پونتۋادا تۇرىپ كەلەدى. بۇگىن ونىڭ وقىرماندارى ءۇشىن شەكسىز قۋانىشتى كۇن بولماق. سەبەبى, ول الەمدەگى ەڭ ۇلكەن الپاۋىت سىيلىقتى ەنشىلەپ وتىر. ول «سىرتقى كورىنىس» اتتى كىتابىندا بۇل جەر كەنەتتەن پايدا بولعانىن, ونداعى تۇرعىنداردى جانە ايالدامالارداعى بەيتانىس ادامداردى سيپاتتاي كەلە «مەن ءوزىمدى جەر مەن اسپاننىڭ ورتاسىندا مۇلدە ەشكىمگە ۇقسامايتىن ەلدە جۇرگەندەي سەزىندىم» دەپ جازادى.
ادەبيەت • 06 قازان, 2022
نوبەل ادەبيەت سىيلىعىن ەنني ەرنو الدى
ادەبيەت سالاسى بويىنشا 2022 جىلعى نوبەل سىيلىعى 82 جاستاعى فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنوعا بۇيىردى. باعالاۋ كوميسسياسى ونىڭ شىعارماشىلىعىن «جەكە جادتىڭ جانە ۇجىمدىق شەكتەۋلەردىڭ تامىرىن اشۋدا باتىلدىق پەن ەپتىلىك تانىتقانى ءۇشىن» بۇل سىيلىققا لايىق دەپ تانىدى.
رۋحانيات • 05 قازان, 2022
بەسىنشى قازان قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اقىنى ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ تۋعان كۇنى. بەكزات جىرلارىمەن وقىرمانىن قۋانتقان اقىن ارامىزدا بولسا 65 جاسقا تولار ەدى. قۇستىڭ دا ءتىلىن بىلگەن راۋشانوۆتىڭ ولەڭدەگى بەكزات بولمىسى, مىنەزى, ادامدىق قاسيەتى تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا جاتىر. بۇگىندە اقىن ايتقان ءار ءسوز, ول جۇرگەن ءار كوشە ماڭگىلىك ەستەلىككە اينالدى. مىناۋ جازبا سونىڭ ءبىر پاراسى ىسپەتتى.
ادەبيەت • 04 قازان, 2022
بيىل نوبەل سىيلىعىن قاي جازۋشى الادى؟
جۇرتتى ەلەڭدەتكەن نوبەل سىيلىعى قازان ايىنىڭ باسىندا جەڭىمپازدارعا تابىس ەتىلەدى. الەمدىك الپاۋىت ماراپاتتىڭ دوداسىنا ءتۇسىپ جاتقان كىل مىقتى قالامگەرلەردىڭ قايسىسىنىڭ باعى جانار ەكەن دەگەن ساۋال ادەبيەتكە قاتىسى بار ءار جۇرەكتە بىلتە شامداي جانىپ تۇرعانى شىندىق. كىم السا دا, قالامى قۋاتتى, شىعارماسى ارقىلى ادامزاتقا وي سالاتىن قالام يەسى العانى دۇرىس.
سۇحبات • 02 قازان, 2022
ەلەن ءالىمجان: جازۋشى جازۋ ۇستەلىندە قۇدىرەتتى
تاۋەلسىزدىك العالى بەرى كوركەم ادەبيەتىمىزگە جاڭا روماندار قوسىلدى. سول سۇيەكتى شىعارمالاردىڭ ءبىرى جازۋشى ەلەن ءالىمجاننىڭ «اناجار» رومانى. ءبىز وسى سۇحباتىمىزدا جازۋشىمەن ءوز شىعارماشىلىعى, قازىرگى ادەبيەت تۋرالى وي بولىسكەن ەدىك.
ادەبيەت • 22 قىركۇيەك, 2022
قازاق ەلىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن زەرتتەۋگە شەتەلدىك عالىمدار دا بەلسەنە كىرىسە باستاعانى بايقالادى. «كوشپەلىلەر جانە كەڭەستىك جۇيە: لەنين مەن ءستاليننىڭ بيلەۋىندەگى ورتالىق ازيا» دەپ اتالاتىن ەڭبەك وسىنىڭ ءبىر دالەلى. اۆتورى – اعىلشىن تاريحشىسى الۋن توماس.
تانىم • 21 قىركۇيەك, 2022
پول لاببە: قازاق دالاسىنىڭ قايتالانباس سۋرەتتەرى
قورجىنىمىزعا ءتۇسىپ وتىرعان كەزەكتى تاريحي سۋرەتتەر توپتاماسى وسىدان 125 جىل بۇرىن قازاق دالاسىندا ءتۇسىرىلىپتى. اق-قارا بەينەدەگى 47 فوتوسۋرەت بىزگە وتكەن زامانداعى حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن, قوعامدىق ورتاسىن, ۇلتتىق ەرەكشەلىگىن بىلدىرەدى. اتالعان توپتامانى اپپارات كوزىنە ءتۇسىرىپ, ءوز مۇراعاتىندا ساقتاعان, سوسىن كىتابىندا جاريالاعان جيھانكەزدىڭ ەسىمى پول لاببە.
ادەبيەت • 20 قىركۇيەك, 2022
«جازۋدا ەڭ ماڭىزدىسى – ادامنىڭ سەزىمى»
جۋىقتا جاس جازۋشىلاردىڭ اڭگىمەلەرى توپتاستىرىلعان «داۋىس» اتتى پروزالىق انتولوگيا جارىق كوردى. ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, بۇل انتولوگياعا حالىق جازۋشىسى مۇحتار ماعاۋين العىسوز جازىپ, ولاردىڭ شىعارماشىلىعىنا ءسات ساپار تىلەپتى. وسى كىتاپقا پروزالىق شىعارمالارى ەنگەن باقىتبەك قادىر, ءجاۋدىر نارتاي, الىشەر راحات, ەسبول نۇراحمەت سياقتى جاس تالانتتاردى دوڭگەلەك ۇستەل باسىنا شاقىرىپ ەك, ولار قازىرگى زامانعى ادەبيەت جانە ءوز شىعارماشىلىق جوسپارلارى تۋرالى وي ءبولىستى.
ادەبيەت • 18 قىركۇيەك, 2022
سىرباي اقىن ءھام سوعىس تاقىرىبى
ادامعا وقىعان شىعارماسى قالايدا اسەر ەتەدى ەكەن, سول ءۇشىن دە ۇلىلار كىتاپ وقۋدىڭ كەرەمەتتىگىن قايتا-قايتا دارىپتەسە كەرەك. تاياۋدا سىرباي ماۋلەنوۆتىڭ تاڭدامالى جىر كىتابىن وقىپ ەدىم, سوعىس تۋرالى جىرلارى ويىمنان شىقپاي-اق قويدى. سىراعاڭنىڭ مايدان دالاسىندا جازعان جىرلارى ءالى دە وزەكتى سياقتى. اينالامىزدا سوعىس ءجۇرىپ جاتىر, ال سول سوعىس مايدانىندا قانشا اقىن تولعانىپ, قانشاما ولەڭ وي داپتەرىنە جازىلدى دەسەڭىزشى. سىرباي ماۋلەنوۆتىڭ سوعىس دالاسىنان وقىرمانىنا جىبەرگەن اق ادال سالەم حاتتارى اق كوگەرشىن بولىپ اق قاعازدىڭ بەتىنە قونعانداي.
تانىم • 11 قىركۇيەك, 2022
دۋدين ەكسپەديتسياسىنداعى قازاق ءومىرى
قازاق دالاسىنا كىم كەلىپ, كىم كەتسە دە, ولاردىڭ قورجىندارى رۋحاني ولجاعا تولىپ قايتقانىن تاريحي دەرەكتەر دالەلدەپ بەرەدى. وتكەن عاسىرعا ەسەسى كوپ كەتكەن حالىق ەكەۋ بولسا, ءبىرى – قازاق, بىرەۋ بولسا, تاعى دا قازاق. ۋاقىت كەرۋەنى العا جىلجىعان سايىن كەشەگى كوپ قاتەلىكتىڭ جاۋابى انىقتالا تۇسەدى.