سۇحبات • 09 قاراشا, 2022
ميەكو كاۆاكامي: رومان جازۋ – وت پەن سۋ كەشۋ
بىزگە مۇحتار اۋەزوۆ اشقان جاپون ادەبيەتى بۇگىن قانداي كۇيدە؟ الەم ادەبيەتىندە ورنى بار جاپون ادەبيەتى قازىر كوشى ىلگەرى جىلجىماسا, توقىراپ قالعان جوق. نوبەل سىيلىعىن العان جاپون جازۋشىلارىنىڭ سانى دا كوبەيىپ كەلەدى. سول ءۇشىن دە تورتكۇل دۇنيەدەگى قالىڭ وقىرمان قاۋىم كۇنشىعىس ەلى قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارىن وقۋعا قۇشتار. ءبىر مۋراكاميدىڭ ءوزى ءبىر ەلدىڭ ادەبيەتىن بۇكىل جەر جۇزىنە تانىتتى. ونىڭ سوڭىنان ەرگەن بۋىن دا وسال ەمەس, سولاردىڭ ءبىرى – جازۋشى ميەكو كاۆاكامي. ول جاپونياداعى اكۋتاگاۆا جانە تانيزاكي اتىنداعى ادەبي سىيلىقتاردى ەنشىلەگەن. ونىڭ روماندارى الەمنىڭ 26 تىلىنە اۋدارىلىپ, تۇتاس دۇنيەنى شارلاپ كەتتى. ول بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا ءوز شىعارماشىلىعى, قازىرگى جاپون ادەبيەتى, رومان جازۋ ءستيلى تۋرالى ويلارىمەن ءبولىستى.
ونەر • 09 قاراشا, 2022
وسىدان التى جىل بۇرىن تاجىريبە الماسۋ باعدارلاماسى بويىنشا ءبىر توپ ماگيسترانت ەۋروپاداعى بەس ەلگە ساپارعا شىقتىق. پراگادان پاريجگە باراتىن اۆتوبۋسقا بيلەت الىپ, ۆوكزالدا ەكى ساعات شاماسىندا ايالدادىق. انە سول ساتتە مەن الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلكەن ءانشى, اكتريسا ۋيتني حيۋستونمەن «تانىستىم». ونىڭ اندەرى بىرىنەن سوڭ ءبىرى بەرلين ۆوكزالىنىڭ ۇلكەن ەكرانىندا قويىلىپ تۇردى. ءتىپتى سونىڭ كونتسەرتى بولىپ جاتقانداي جۇرت زەيىن قويا تىڭداپ وتىر. ازداعان مادەني-شوكتارعا قاراماستان, ءبىز دە حيۋستون الەمىنە ەنۋگە تىرىسىپ كوردىك. سويتسەك, ول بيىك تە مارتەبەلى ءانشى ەكەن.
ادەبيەت • 06 قاراشا, 2022
ادەبيەت • 19 قازان, 2022
انا. وسى ءبىر جالعىز اۋىز ءسوزدىڭ ءون-بويىنا ادامزاتتىڭ بۇكىل عۇمىرى, تاعدىرى سىيىپ-اق تۇر. ومىرگە كەلەسىڭ, ىڭگالايسىڭ, جىلايسىڭ, كۇلەسىڭ, سوسىن ادام قاتارىنا قوسىلاسىڭ. وسى ماشاقاتتىڭ ءبارى انانىڭ ايالى قولىنان, جىلى قاباعىنان, ىزگى جۇرەگىنەن وتەدى.
سۇحبات • 19 قازان, 2022
«سالتانات» – قايعىلى, بويلاۋىق كۇي»
قازاقتىڭ ءتول ونەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن كۇمبىرلى كۇي ءبىزدىڭ تاريحىمىزبەن بىتە قايناسقالى قاشان. ونى اتادان بالاعا جالعاپ, ەل ىشىندە ۇلىقتاپ, بولاشاققا مۇرا ەتىپ كەتكەن دانا كوكىرەك كۇيشىلەردىڭ ءبىرى – تولەگەن مومبەكوۆ ەدى. سۇگىردىڭ شاكىرتى بولعان مومبەكوۆ مۇراسى ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ التىن قورىنا قوسىلدى. ءبىز ءبىرتۋار كۇيشىنىڭ قىزى سالتانات مومبەكوۆامەن سۇحباتتاسىپ, اكەسى تۋرالى بىلايعى جۇرتقا بەيمالىم وقيعالار مەن جىلى ەستەلىكتەردى وقىرمانعا ۇسىنىپ وتىرمىز.
سۇحبات • 13 قازان, 2022
گۇزال ياحينا: ەدىل بالالارى دا جاقسىلىقتان ۇمىتتەندى
وتكەن جىلى تاتار جازۋشىسى گۇزال شامىلقىزى ياحينانىڭ «زۇلەيحانىڭ ويانۋى» اتتى رومانى قازاقستاننىڭ «فوليانت» باسپاسىنان جارىق كوردى (قازاق تىلىنە اۋدارعان – ماقسات دۇيىسماعانبەت). الەمنىڭ 21 تىلىنە اۋدارىلىپ, ءۇش ءجۇز مىڭنان استام تيراجبەن تارالعان. گۇزال حانىممەن سۇحباتتاسىپ, ءوز شىعارماشىلىعى, روماندارىنىڭ استارى جانە قازىرگى ادەبيەت تۋرالى وي بولىسكەن ەدىك.
الەم • 06 قازان, 2022
نوبەل سىيلىعىن العان ەنني ەرنو كىم؟
بيىلعى ادەبيەت سالاسى بويىنشا نوبەل سىيلىعىن العان فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنو 40 جىلدان بەرى پاريجدەن 40 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان, 1970 جىلدارى قۇرىلعان جاڭا قالا سەرجي-پونتۋادا تۇرىپ كەلەدى. بۇگىن ونىڭ وقىرماندارى ءۇشىن شەكسىز قۋانىشتى كۇن بولماق. سەبەبى, ول الەمدەگى ەڭ ۇلكەن الپاۋىت سىيلىقتى ەنشىلەپ وتىر. ول «سىرتقى كورىنىس» اتتى كىتابىندا بۇل جەر كەنەتتەن پايدا بولعانىن, ونداعى تۇرعىنداردى جانە ايالدامالارداعى بەيتانىس ادامداردى سيپاتتاي كەلە «مەن ءوزىمدى جەر مەن اسپاننىڭ ورتاسىندا مۇلدە ەشكىمگە ۇقسامايتىن ەلدە جۇرگەندەي سەزىندىم» دەپ جازادى.
ادەبيەت • 06 قازان, 2022
نوبەل ادەبيەت سىيلىعىن ەنني ەرنو الدى
ادەبيەت سالاسى بويىنشا 2022 جىلعى نوبەل سىيلىعى 82 جاستاعى فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنوعا بۇيىردى. باعالاۋ كوميسسياسى ونىڭ شىعارماشىلىعىن «جەكە جادتىڭ جانە ۇجىمدىق شەكتەۋلەردىڭ تامىرىن اشۋدا باتىلدىق پەن ەپتىلىك تانىتقانى ءۇشىن» بۇل سىيلىققا لايىق دەپ تانىدى.
رۋحانيات • 05 قازان, 2022
بەسىنشى قازان قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اقىنى ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ تۋعان كۇنى. بەكزات جىرلارىمەن وقىرمانىن قۋانتقان اقىن ارامىزدا بولسا 65 جاسقا تولار ەدى. قۇستىڭ دا ءتىلىن بىلگەن راۋشانوۆتىڭ ولەڭدەگى بەكزات بولمىسى, مىنەزى, ادامدىق قاسيەتى تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا جاتىر. بۇگىندە اقىن ايتقان ءار ءسوز, ول جۇرگەن ءار كوشە ماڭگىلىك ەستەلىككە اينالدى. مىناۋ جازبا سونىڭ ءبىر پاراسى ىسپەتتى.
ادەبيەت • 04 قازان, 2022
بيىل نوبەل سىيلىعىن قاي جازۋشى الادى؟
جۇرتتى ەلەڭدەتكەن نوبەل سىيلىعى قازان ايىنىڭ باسىندا جەڭىمپازدارعا تابىس ەتىلەدى. الەمدىك الپاۋىت ماراپاتتىڭ دوداسىنا ءتۇسىپ جاتقان كىل مىقتى قالامگەرلەردىڭ قايسىسىنىڭ باعى جانار ەكەن دەگەن ساۋال ادەبيەتكە قاتىسى بار ءار جۇرەكتە بىلتە شامداي جانىپ تۇرعانى شىندىق. كىم السا دا, قالامى قۋاتتى, شىعارماسى ارقىلى ادامزاتقا وي سالاتىن قالام يەسى العانى دۇرىس.
