Taza.kz
جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
441 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 18 ءساۋىر, 2022

قۇردىم

ء«بىز جاقتا «جىندى امانبەك» دەگەن بولدى. سورلىعا باق قونبادى, ولەڭ قوندى» دەپ باستالار ەدى ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ ءبىر ولەڭى. «باق قونبادى, ولەڭ قوندى» دەگەنىنە قاراعاندا, ول شىركىن وزىنە ازاپ ەكەنى ەمەۋرىن ەتىلەتىندەي. تۋرا سول سياقتى ءبىزدىڭ اۋىلدا سماعۇل اتتى كىسى ءوتتى. بالا بولساق تا شەت جاعاسىن بىلەمىز. «سماعۇل كەلە جاتىر» دەسە, اۋىل ادامدارىنىڭ كوبى ءۇيدى-ۇيىنە تىعىلا باستايتىن نەمەسە جىلىستاپ باسقا جاققا كەتە باراتىن.

قازاقستان • 18 ءساۋىر, 2022

قادىم زامانعى قولجازبالار تانىستىرىلدى

نيدەرلاندتاعى لەيدەن كىتاپحاناسىنان الىنعان ءسايف سارايدىڭ «گۇلستانى» ء(حىV ع.), ۆەنادان تابىلعان ءجۇسىپ بالاساعۇننىڭ «قۇتتى بىلىك» ء(حى ع.) داستانىنىڭ كوشىرمەسى, فرانتسيادان الىنعان «دافتار شىڭعىس ناما» (پاريج ءتىزىمى), تاعى باسقا قولجازبالار نەمەسە ولاردىڭ كوشىرمەسى وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا « ۇلى دالا تاريحىنىڭ جازبا مۇراسى» كورمەسىنە قويىلدى. اراب, پارسى, تۇرىك, شاعاتاي تىلىندەگى قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ۇلت مادەنيەتىنىڭ التىن تامىرى ىسپەتتەس قۇندى دۇنيەلەر.

ادەبيەت • 14 ءساۋىر, 2022

ساعيدى وقىعان سايىن...

«گيۋگونىڭ ولەڭدەرى كوبەلەكتىڭ قاناتىنداي جەڭىل» دەگەن باعا بەرىپتى اقىندى وقىعان ءبىر عۇلاما. گيۋگونىڭ پوەزياسىن ءسۇزىپ شىققاندا اقىننىڭ ولەڭدەرى وسىنداي ءسوز تۋدىرعان بولادى. بىزدىڭشە ۇلكەن باعا سىندى وسى ءسوز.

تاريح • 12 ءساۋىر, 2022

باتىردىڭ بايراعى

اتاقتى «قىز-جىبەك» ءفيلمىنىڭ ءار تۇسى, ءار دەتالى ءماندى دەر ەدىك. كينو باستالعاندا جاۋ وتىنە جونەلگەن قولدىڭ الدىنان شىعىپ, حابارىن بىلۋگە جىبەكتىڭ ءوزىن جىبەرەدى عوي اكەسى. ۇرىس دالاسىنان تۋى جەلبىرەپ بەكەجان باتىر كەلە جاتپاي ما جاۋ ءتۇسىرىپ؟ تورسىقتاعى اقتى باسىنا كوتەرە سالىپ, «جەڭدىك» دەيدى. وسى جالعىز-اق اۋىز ءسوز دۇنيەنى دۇركىرەتىپ جىبەرمەۋشى مە ەدى سوندا؟ ول ءبىر دەسەڭىز, وعان دەيىنگى دەتال دا قولدىڭ جەڭىپ كەلە جاتقانىنان حابار بەرەر ەدى. ويتكەنى جورىقتان كەلە جاتقان باتىردىڭ تۋى جىعىلماي تىك كەلە جاتادى.

قازاقستان • 10 ءساۋىر, 2022

ەۋرازيا حالىقتارىنا ورتاق تۇلعا

وندا رەسەي ايماقتىق ماسەلەلەر ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى دميتري جۋراۆلەۆ اتاپ كورسەتكەندەي, ۇلكەن يدەيا كوتەرىلىپ, تۇتاس قوعام قالىپتاستىرۋدا وراسان ەڭبەك سىڭىرگەن م.شوقاي تەك قازاق حالقى جانە تۇتاس تۇركىستان عانا ەمەس, ەۋرازيا كەڭىستىگىنە ورتاق تۇلعا دەپ تانىلدى.

رۋحانيات • 07 ءساۋىر, 2022

توپىراقتىڭ ءيىسى

وتكەندە اۋىلعا بارعانمىن, ءساۋىردىڭ ەكىسى كۇنى. وعان دەيىن قار كوبەسى سوگىلىپ, جەر قارايا قويماعانىن ارقا جۇرتشىلىعى جاقسى بىلەدى. بىراق ءبىرىنشى ساۋىردەن كۇن جىلىپ بەرگەن. ەكىسى ەرتەلەتىپ وتارباعا وتىرىپ, ءتۇس اۋا تامبۋردان سەكىرىپ تۇسسەم, توپىراقتىڭ ءيىسى بۇرق ەتە قالدى. قار سۋىمەن كوتەرىلگەن جەردىڭ ءيىسى قانداي, ءا؟! كەۋدە تۇسىم كوتەرىلىپ, القىنىپ كەتتىم بە, تولقىنىپ كەتتىم بە, بىلمەيمىن. ايتەۋىر كەۋدەم كوتەرىلىپ, ءىشىم الاي-دۇلەي بولعانىن بىلەم. قاراپتان-قاراپ ءجۇرىپ توپىراقتىڭ ءيىسىن ومىرىمدە تۇڭعىش سەزگەندەيمىن. نە سۇمدىق دەسەڭىزشى؟! نەشە جىل وسى اۋىلدىڭ توپىراعىنا اۋناپ, شاڭىنا كومىلىپ وسكەندە سەزىنبەگەن عالامات كەۋدەمدى كوتەرىپ جىبەرگەنىنە تاڭمىن. ابدەن ساعىنىپ قالىپپىن دەيتىن ەمەس, اۋىلىنا ءجيى باراتىن ەكى ادام بولسا, ءبىرى – ءبىز.

رۋحانيات • 06 ءساۋىر, 2022

جالعىزدىقتان باستالعان ءومىر

ولەڭ ءوزىڭدى الداۋ ءۇشىن ەمەس, ءوز جانىڭدى جالداۋ ءۇشىن كەرەك شىعار. بالكىم, ودان دا زور وتكەلدەرگە جول اشۋ ءۇشىن؟ ءوز جانىڭا ءۇڭىلىپ, «جۇرەگىڭنىڭ تەرەڭىنە بويلاعاننان» اسقان نە حيكمەت بولۋى مۇمكىن, بىراق؟ ادام بىرتە-بىرتە ءوزىن تاني باستاعاندا قۇدايعا ءبىر تابانداپ جاقىنداي تۇسەدى دەسەدى. ال ادالدىق پەن شىندىقتىڭ جولىن تۇتقاندارعا ءومىر قاشاندا جەڭىل سوقپاعانى تاريحتان ءمالىم. بۇگىندە سولاي. الايدا ولاردىڭ جازىعى نە؟ اركىم ءارتۇرلى بايىپتاۋعا تىرىسقانىمەن, انىعىن ەشكىم ايتا المايدى. انىعىنا جەتىپ ايتقان ادامدى تالاپ جەپ قويۋى دا مۇمكىن كوپشىلىك.

قازاقستان • 06 ءساۋىر, 2022

قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتار تانىستىرىلدى

تاياۋدا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىندە اشىلعان سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبا ەڭبەكتەر كورمەسى ءوز جۇمىسىن اياقتادى.

ونەر • 05 ءساۋىر, 2022

«كوردىڭ بە ەكى بالا ات قاراعان؟..»

ءبىر ەلدىڭ ءانى ءتۇپتىڭ تۇبىندە بىرەۋدىڭ ءانى ەكەنى بەلگىلى ەمەس پە؟ ايتقان ءسوزى, سالعان ءانى حالىقتىڭ يگىلىگىنە اينالىپ كەتكەن اۆتوردان باقىتتى كىم بار؟ مىسالى: بۇگىنگى حالىق اندەرى, شىعارۋشىلارى ۇمىتىلعان عاشىقتىق, باتىرلىق جىرلار, تاعىسىن تاعى. بۇرىننان ەل ىشىنە كەڭىنەن تاراپ كەتكەن «مۇحيدا-شايبان» ءانى سول قاتارداعى تۋىندى دەپ بىلەمىز.

ادەبيەت • 04 ءساۋىر, 2022

وكسىگەن ءومىر

بۇل تۋرالى قانشاما شىعارما بار, قانشاما اڭىز, ءاپسانالار ۋاقىت قۇرساعىن كەڭىتىپ, ادەبيەتتە قاداۋ-قاداۋ تۋىندىلار جازىلدى. شىر ەتكەن ءسابيدىڭ قىرىق كۇندىك شىلدە سۋىنان باستاپ دۇنيە سالعانداعى مەيرام سۋىنا دەيىنگى ارالىقتا قالاي ءومىر ءسۇردى, ادامدىق انتىنا تۋ ەتىپ, ادالدىق سەرتىن ۇستادى ما, الىس جاقىنعا نەسىمەن جۇعىمدى بولدى, باسقانى بىلاي قويعاندا ءوز باعاسىنا جەتتى مە, سوڭىنا قانداي ءىز قالدىردى, وسىنىڭ ءبارىن ساراپقا سالعاندا, ادام بالاسىنىڭ قادىر-قاسيەتى دەگەن جالعىز اۋىز سوزگە سياتىن سەكىلدى. قازاق قارنىنىڭ اشقانىنا ەمەس, قادىرىنىڭ قاشقانىنا جىلايتىن حالىق ەدى عوي.

ياندەكس.مەتريكا