جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
268 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 08 اقپان, 2022

جان ءسوزى

ەرتەڭ اقىن ەسەنقۇل جاقىپبەكتىڭ تۋعان كۇنى ەكەن. مۇقاعالي ماقاتاەۆتان ءبىر كۇن كەيىن, 1954 جىلى 10 اقپاندا دۇنيەگە كەلگەن اقىننىڭ ءبىزدىڭ قولعا العاش تۇسكەن كىتابى «تازقارا قۇستىڭ تاعدىرى» جيناعى دەپ جۇرسەك, قاتەلەسىپپىز.

ادەبيەت • 06 اقپان, 2022

«قۇلاعىنان قان اققان ق ۇلىن دەنە...»

اۋىل قۇرالايدىڭ سالقىنى وتىسى­مەن جاپا-تارماعاي بيە بايلايتىن. «قۇرالاي ءوتسىن, ق ۇلىندار قا­را­قۇلاقتانسىن» دەپ وتىراتىن ۇل­كەندەر. كەيدە «قاراقۇلاقتانىپ قال­عان ەكەن» دەپ مامىر تۋىسىمەن باي­لاپ جىبەرەتىن. قۇرالايدىڭ سال­قىنىمەن قاباتتاسىپ تا بايلايتىن جىلدارى بولاتىن. سۋىق, سالقىن ۋاقىت قوي بۇل. جاڭبىرلاتىپ باستالىپ, ارتى قارعا ۇلاساتىن. قۇرالايدا كيىكتەر لاقتاپ, لاعىن ورگىزەدى دەيتىن. بوكەندەر ءبىر ۋاقىتتا لاقتايدى ەكەن دە, قۇرالايلارى جاتا-جاتا قالاتىن بولسا كەرەك.

ادەبيەت • 01 اقپان, 2022

سارىسۋ بويلاعان ساعىم جۇرت...

ولەڭ تولقي ما, وزەن تولقي ما, بەلگىسىز. سەبەبى وزەن بويىنىڭ ءشوبى ولەڭ دەپ وتىراتىن ۇلكەندەر. قازاقتىڭ كونەدەن كەلە جاتقان ء«شوپ تە ولەڭ, شوڭگە دە ولەڭ» دەگەن ءسوزىن ەسكە سالادى. قىستىگۇنى ولەڭ ءشوپتىڭ مالعا جۇعىمى بولماعان سوڭ قازاق جاراتا بەرمەيدى. ولەڭشى ءسوزىنىڭ سىرى وسى جەردەن اشىلادى. كوڭىل تەربەپ, جان تەبىرەنىپ, كوكىرەككە سودان بىتكەن شەر تولقىتىپ تۋعان ءسوز ءومىردىڭ ءوزىن باسقا ارناعا بۇرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. ناعىز ادەبيەتتىڭ ءسوزى دە سول بولماقشى.

ادەبيەت • 30 قاڭتار, 2022

مۇقاعاليدىڭ ءبىر ولەڭى

ادەتتە وقىرمان ولەڭنەن ءوزىن ىزدەيدى. كورگەنىن, ەستىگەنىن, باسىنان وتكەرگەنىن, جانىنا جاقىنىن تاۋىپ جاتسا تىپتەن قۇنىعا تۇسەدى دە, سول شىعارما ەسىندە قالىپ قويادى. نەمەسە «وسىلاي ەكەن-اۋ, ءا» دەپ تاڭعالعان جاعدايدا كوكەيدە قالادى تۋىندى.

ادەبيەت • 26 قاڭتار, 2022

...ءسويتىپ جۇرگەن «سۇرشا قىز»

ءسوز ونەرى بولعان سوڭ قاتىس­پايتىن جەرى بار ما ادەبيەت­تىڭ؟ «الەم كىتاپقا كىرۋگە ۇم­تىلادى» دەگەن ءبىر دانىش­پان­نىڭ ويىنا باقساق, كەرىسىن­شە بولىپ شىعا كەلەدى. كىم دە بولسىن كوركەم ومىرگە تالپىناتىنداي, الەم ادەبيەتكە كىرۋگە قۇمارتىپ تۇرادى. ەسكى ءومىردىڭ جانى مەن رۋحى, دەمى مەن تىنىسى, زامانداردىڭ سى­رى مەن سىمباتى, ءانى مەن ءمانى ادەبيەتتە جۇرەدى. ىشىندە تولقىپ ءومىر, جورتىپ تاريح با­را جاتادى. حالىق اراسىندا كەڭ تاراعان اندەر ەكىباستان سولاي.

ادەبيەت • 24 قاڭتار, 2022

قورعانسىز قازاق رۋحى

ء«بىر ءداۋىردىڭ مولدىرەگەن اسپانى ەدىك» دەپ باستالاتىن «ارمان­داستار» اتتى ءان بار. ماقپال ءجۇ­نى­سوۆانىڭ ورىنداۋىندا شىر­قالىپ كەلەدى. ءبىر ءداۋىردىڭ اسپانىن ۇستاپ تۇرۋ دەگەن, ارينە, قۇدىرەتتىڭ ءىسى. دەسە دە, وسىلاي دا شابىتتىڭ شىرقاۋىنا شىعىپ ايتۋعا دا بويىڭا ءبىر اقىندىق الاپات كۇش ءبىتۋى كەرەك شىعار. اندە ايتىلعانداي, زامانداس­تار ءبىر ءداۋىردىڭ مولدىرەگەن اسپانى بولار يا بولماس, ولار تۋرالى جىرلاعاندا قيال بيىگىنە كوتەرىلگەن اقىن بويىنان سەزىم الاپاتى تۋعانى انىق.  

رۋحانيات • 26 جەلتوقسان, 2021

امانجولدىڭ ماقامى

«ەكەيدە ەلۋ باقسى, سەكسەن اقىن, گۋلەيدى جىن سوققانداي كەشكە جاقىن» دەدى جامبىل جىراۋ. اۋزىمەن قۇس تىستەگەن الاتاۋدىڭ جامبىلى بولعان سوڭ ارقاسى قوزىپ وسىلاي دەمەگەندە شە؟! سول سەكسەن اقىننان قارا ءۇزىپ شىعىپ, جىر الىبىنا اينالارىن سەزگەن سوڭ دا ايتتى, بالكىم.

تاۋەلسىزدىك • 14 جەلتوقسان, 2021

التىن تامىرلى ازاتتىق

حالقىمىزدىڭ باستى بايلىعى تاۋەلسىزدىك ەكەنىن ءجيى ايتادى ەلباسى. «تاۋەل­سىزدىككە قول جەتكىزۋ بار دا, ونى ۋىستان شىعارماي ۇستاپ تۇرۋ – ودان دا ماڭىز­دى» دەۋدەن جالىقپاي كەلەدى. ارينە, بۇل قانشا قايتالاپ ايتسا دا, ءدامى كەت­پەيتىن ءسوز. ازاتتىق العانعا دەيىن قازاق دالاسىندا ەل مەن جەر ءۇشىن بولعان كەز كەل­گەن كۇرەس تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن بىلۋگە جەتەلەيدى. ۇلتتىق نامىسقا جان بىتىرەدى.

ەگەمەن قازاقستان • 06 جەلتوقسان, 2021

«Egemen Qazaqstan» گازەتى مەن «روسسيسكايا گازەتا» ءوزارا كەلىسىم جاساستى

رەسپۋبليكالىق «Egemen Qazaqstan» گازەتى مەن «روسسيسكايا گازەتا» باسپاسى ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى ارىپتەستىك كەلىسىمگە قول قويدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

رۋحانيات • 01 قاراشا, 2021

جەر مەن جىر

«قايىرلى بولسىن سىزدەرگە, مەنەن قالعان مىناۋ ەدىل جۇرت...» قازتۋعان جىراۋدىڭ «الاڭ دا الاڭ, الاڭ جۇرت» دەپ باستالاتىن وسى تولعاۋىنىڭ تاقىرىبىن «قايران ەدىل» ەكەن دەپ ويلاپ كەلدىك. ەلدىڭ جادىندا ساقتالىپ, وسى زامانعا جەتكەن ءسوز – حV عاسىردا تۋعان ەڭ كونە تولعاۋلاردىڭ ءبىرى. اشەيىن تولعاۋ دەۋگە كەلمەيتىن ۇلى تۋىندى دەسە جاراسادى. ەل ايىرىلعان الماعايىپ كەزەڭنىڭ بەينەسىن كەيىپتەگەن شىعارما جەرىن تاستاي كوشكەن جۇرتتىڭ زارىن دا, زاڭعارلىعىن دا اڭعارتادى.

ياندەكس.مەتريكا