Taza.kz
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1161 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 21 قاڭتار, 2021

الاش ارىستارىنىڭ شاۋەشەككە ساپارى

حح عاسىردىڭ باسىندا, 1917 جىلى ورىنبوردا جال­پى قازاق قۇرىلتايى ءوتىپ, الاش­وردا ۇكى­مەتىنىڭ باسقارۋ ورگانى سەمەيگە قونىستانعان­نان كەيىن, ياعني 1918 جىلدىڭ كوك­تەمىندە ۇلت قايراتكەر­لەرى الاش قالاسىنا جينالىپ اقىل­داسادى. مۇنداعى ماقسات – شەتتەگى قازاقتارعا بارىپ, ولار­عا الاش يدەياسىن ناسيحاتتاۋ. باسقوسۋعا اباي مەك­تەبىنىڭ وكىلدەرى – كوكباي جا­نا­ت­اي ۇلى مەن تۋراعۇل اباي­­ ۇلى جانە اتاقتى بالۋان قا­جى­­مۇقان مۇڭايتپاس ۇلى قاتى­سادى (1-سۋرەت).

قوعام • 19 قاڭتار, 2021

سۇڭعىلالىق سىرى

قازاقتا «سۇڭعىلا» دەگەن ءسوز بار. بۇل اتاۋ نەنى بىلدىرەدى دەگەنگە توقتالساق, 2013 جىلى جارىق كورگەن قازاق ءتىلىنىڭ ۇلكەن تۇسىندىرمە سوزدىگىندە: سۇڭعىلا دەپ – زەرەك, زەردەلى, تەز بايقاعىش, اڭعارىمپاز ادامدى ايتادى دەپتى. بۇل پايىم دۇرىس ارينە. ويتكەنى قازاق بالاسى باسقا جۇرتتان وسى سۇڭعىلالىق قا­سيەتىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇرادى. وزبەك حال­قى­نىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى مارقۇم يسلام كاريموۆ «قازاقتان جولداسىڭ بولسا, جول­دان اداسپايسىڭ» دەگەندى كوپ ايتاتىنى سيا­ق­تى, كۇللى الەم قاۋىمداستىعى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ءبىر اۋىزدان «سۇڭعىلا ساياساتكەر» دەپ مويىنداعانى تەگىن ەمەس.

رۋحانيات • 19 قاڭتار, 2021

قازاقتىڭ قابىلەتى قانداي بولعان؟

وتە ەرتەدەن كەلە جاتقان «ايازبي» دەيتىن ەرتەگى بار. جەلى­سى مىناداي: كونە زاماندا ما­دان  دەگەن حان بولىپتى.

وقيعا • 18 قاڭتار, 2021

گەنەرال كيگەن كيتەل

كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن ءۇش دۇركىن يەلەن­گەن داڭقتى ۇشقىش ا.ي.پوكرىش­كين «سوعىس ادام سانىن ازايتادى, ەسەسىنە باتىرلاردى كوبەيتەدى» دەگەن ەكەن. وسى كىسى ايتقانداي, 1941-1945 جىلدارى عالامدى دۇرلىكتىرگەن الاپات سوعىس قازاق ۇلتىنا ءۇش گەنەرال سىيلادى.

تانىم • 14 قاڭتار, 2021

حاسانتۋداعى قىرعىن ء(ولى انادان ءتىرى تۋعان بالا)

وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى ەدى. ءبىر توپ ادام وبلىس ورتالىعىنداعى «وسكەمەن» قوناق-ۇيىنە كەلىپ تۇستىك. ماقساتىمىز –حالىقارالىق كوشى-قون شارۋاسىنا بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا كومەكتەسۋ. ارادا ەكى-ءۇش كۇن وتكەن سوڭ, ءبىز جاتقان قوناقۇي كادىمگىدەي دۇرلىگىپ قالدى. سەبەبىن سۇراساق, «تۇركيادان قۇرمەتتى قوناق كەلىپتى» دەيدى. سويتسەك, جۇرتتى دۇرلىكتىرىپ جۇرگەن حاليفا التاي اتامىز ەكەن. ول كەزدە تۇركيالىق قازاق تۇرماق جەرگىلىكتى ەلدى ءبىر-بىرىنەن ايىرا المايتىن وسكەمەندىك ورىستارعا سىن دا جوق.

سپورت • 14 قاڭتار, 2021

امبەباپ بالۋان

سەرىك بەردىمۇرات ۇلى 1994 جىلى موڭعول ەلىنىڭ باي-ولكە ايماعىندا دۇنيەگە كەلگەن. جاسى 30-عا جەتپەي-اق ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرىپ ۇلگەردى. اتاپ ايتقاندا: سامبو كۇرەسىنەن جاستار اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن (2010, 2011), ەرەسەكتەر اراسىندا ءبىر دۇركىن (2019) قولا جۇلدەگەرى, جاسوسپىرىمدەر اراسىندا سۋمو كۇرەسىنەن جاپونيا اشىق بىرىنشىلىگىنىڭ (2011) قولا جۇلدەگەرى جانە جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى (گونكونگ, 2012). موڭعولدىڭ ۇلتتىق كۇرەسىنەن «مەملەكەتتىك لاشىن» (2018) جانە بەلبەۋ كۇرەسىنەن ستۋدەنت-جاستار اراسىندا ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس مەدال يەگەرى (2013). دزيۋدودان ەرەسەكتەر اراسىندا موڭعوليانىڭ ەكى دۇركىن (2018, 2019) جەڭىمپازى. قازاق كۇرەسىنەن «ەۋرازيا بارىسىنىڭ» (2013) كۇمىس جانە «الەم بارىسىنىڭ» قولا جۇلدەگەرى اتانعان تالانتتى قازاق ۇلانى.

رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2021

جاھانشا مىنگەن «مەرسەدەس»

كۇنباتىس الاشورداشىلار تاريحىنىڭ بىلگىرى, جازۋشى انەس ساراي: ء«بىرىنشى جانە ەكىنشى جالپى قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردالىقتار بولشەۆيكتەرمەن كەلىسە الماي تارتىسىپ جاتقان تۇستا ۋفادا ۋاقىتشا ۇكىمەت ورناپ, ونىڭ باسقارۋ ورگانى «ۋچرەديتەلنوە سوبرانيە» («كومۋچ») دەيتىن قۇرىلدى. 1918 جىلدىڭ شىلدە ايىندا ءا.بوكەيحانوۆ, ءا.ەرمەكوۆ, م.شوقاي, ۋ.تاناشەۆ تورتەۋى «كومۋچپەن» كەلىسسوز جۇرگىزدى.

تاريح • 12 قاڭتار, 2021

جاھانشا مىنگەن مەرسەدەس

كۇنباتىس الاشورداشىلار تاريحىنىڭ بىلگىرى, جازۋشى انەس ساراي: ء«بىرىنشى جانە ەكىنشى جالپى قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردالىقتار بولشەۆيكتەرمەن كەلىسە الماي تارتىسىپ جاتقان تۇستا ۋفادا ۋاقىتشا ۇكى­مەت ورناپ, ونىڭ باسقارۋ ورگانى «ۋچرەديتەلنوە سوب­رانيە» («كومۋچ») دەيتىن قۇرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

تانىم • 12 قاڭتار, 2021

قاراتوبەدە قايتا جاڭعىرعان تاريح

وتكەن عاسىر باسىندا قازاقتى ەل بولدىرۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن الاششىل ازاماتتار قول­دا­رىنان كەلگەن ءىستىڭ ءبارىن اتقاردى. ايتالىق, 1917 جىلدىڭ اياعىندا ورىنبوردا وتكەن جال­پى­قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردا ۇكىمەتى نەگىزگى ءىس-قيمىل اتقارۋ ورتالىعى رەتىندە سەمەيدى تاڭداسا, كۇنباتىس الاشورداشىلار 1918 جىلدىڭ اقپان ايىندا جىمپيتى ۋەزىنە قاراستى قاراتوبە كەنتىندە كەزەكتى جيىن اشىپ, باتىس وڭىردە اتقارىلۋى ءتيىس ىستەردى تالقىلادى. بۇل جيىن تاريحقا «قاراتوبە سيەزى» دەگەن اتپەن قاتتالدى.

رۋحانيات • 10 قاڭتار, 2021

قاراتوبەدە قايتا جاڭعىرعان تاريح

وتكەن عاسىر باسىندا قازاقتى ەل بولدىرۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن الاششىل ازاماتتار قولدارىنان كەلگەن ءىستىڭ ءبارىن اتقاردى. ايتالىق, 1917 جىل­دىڭ ايا­­عىن­­­دا ورىنبوردا وتكەن جال­پى­قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردا ۇكىمەتى نەگىزى ءىس-قيمىل اتقارۋ ورتا­لى­عى رەتىندە سەمەيدى تاڭداسا, كۇنباتىس الاش­­ور­­دا­شىلار 1918 جىلدىڭ اق­­پان ايىن­دا جىمپيتى ۋەزىنە قاراستى قارا­توبە كەنتىندە كەزەكتى جيىن اشىپ, باتىس وڭىردە اتقارىلۋى ءتيىس ىس­تەر­دى تالقىلادى. بۇل جيىن تاريح­قا «قاراتوبە سيەزى» دەگەن اتپەن قاتتالدى.

ياندەكس.مەتريكا