ول قىرىق ۋازىرىنە جەر بەتىندەگى جامان ادامدى تابىڭدار دەيدى. ۋازىرلەر «ەڭ جامان ادام مىناۋ» دەپ بىرەۋدى الىپ كەلەدى. بىراق ول ادام «جامان» بولماي شىعادى. ونىڭ كەرەمەت سىنشىلىق قابىلەتى بار ەكەن. حان جاماندى شاقىرىپ الىپ, سۇرايدى:
– ەي, جامان, مەنى سىناشى, نەشە اتامنان بەرى حانمىن؟ – دەيدى. جامان:
– تاقسىر, حاندىق تەك قارا باسىڭدا, دەيدى.
– قاتە ايتتىڭ! مەن جەتى اتامنان بەرى حانمىن. ءوزىمدى بىلاي قويعاندا التى اتامدى قايدا جىبەرەسىڭ؟ – دەپ زەكيدى حان. جامان ساسپايدى.
– جوق, تاقسىر! ءسىز ناعىز ناۋبايشىنىڭ بالاسىسىز, دەيدى.
حان نە دەرىن بىلمەي, تۋعان اناسىن الدىرىپ, شىندىقتى ايتۋىن وتىنەدى. اناسى ونىڭ شىن مانىندە حاننىڭ ۇلى ەمەس ەكەنىن, وزىنە دەيىنگى 10 ايەلدى ءزارلى حان كىلەڭ قىز تۋعانى ءۇشىن جارىپ ولتىرگەندىگىن, سودان قۇرساعىنا قىز بىتكەنىن بىلگەن ول وزىمەن ءبىر مەزگىلدە ۇل كوتەرگەن ناۋبايشىنىڭ ايەلىمەن جاسىرىن كەلىسىپ, نارەستەلەردى الماستىرىپ العانىن ايتادى. بۇل ءسوزدى ەستىگەن حان:
– ياپىرماي, مەنىڭ ناۋبايشىنىڭ بالاسى ەكەنىمدى قايدان ءبىلدىڭ؟ – دەيدى. سوندا جامان:
– مەن جامان-جاقسى بولسام دا ۇيىڭىزگە كەلگەن قوناق ەدىم. حانداردىڭ ىشەر اسى – جال مەن جايا اۋزىڭىزعا تۇسپەي, نان ءتۇسىپ, مەنى اسپازعا جىبەردىڭىز. سالتىڭىزعا تارتتىڭىز. ءسىزدىڭ حان تۇقىمىنان ەمەس ەكەنىڭىزدى سودان بايقادىم, – دەيدى.
وسى سياقتى مىسالدار كوپ. مىسالى, تولىباي دەيتىن ات سىنشىسى جولاۋشىلاپ كەلە جاتىپ, اناداي جەردە قۇمدا كومىلىپ جاتقان اتتىڭ قۋ باسىن كوزى شالادى. تىزگىندى تارتىپ تۇرا قالىپ: «مىناۋ ەرەن جۇيرىكتىڭ باسى ەكەن, يمەك تۇمسىق, بوكەن تاناۋ, كوزىنىڭ ويىندىسى تەرەڭ, جار قاباق, ەكى جاقتىڭ ورتاسى الشاق, تىستەرى ءالى جالتىراپ تۇر, سۇيەگى قانداي اسىل ەدى جانۋاردىڭ. مىنا تۇمسىعىنا قاراعاندا شوقتىعى بيىك, اياعى ۇزىن, قويان تىرسەك, سەرپىنى قاتتى, ءسىڭىرلى ەكەن. قۇمداۋىت, بوساڭ, كوبەلەڭ جەردە بايگە بەرمەيتىن جىلقى. جاسى توعىزدان اسىپ, ونعا قاراعان دەر شاعىندا ولگەن ەكەن جانۋار. اتتىڭ ولگەنىنە ءۇش جىل بولىپتى» دەپتى.
بۇل دۇنيەلەردى نەگە ايتىپ وتىرمىز؟ بۇرىنعى قازاقتاردىڭ قابىلەتى وسىنداي بولعان. ءبىزدىڭ قازاق ءدال وسى قابىلەتىنەن ايىرىلىپ قالدى. شىعىس دانالىعى دەسەك تە بولار, «قورلىققا (قور بولعان) ۇشىراعان جۇرت قابىلەتىنەن ايىرىلادى» دەيتىن ءتامسىل بار.
قور بولۋ دەگەن نە, سوعان توقتالايىق. اباي ايتادى: «كۇللى ادام بالاسىن قور قىلاتىن ءۇش نارسە بار. سونان قاشپاق كەرەك: اۋەلى – ناداندىق, ەكىنشىسى – ەرىنشەكتىك, ءۇشىنشى – زالىمدىق. ناداندىق – ءبىلىم-عىلىمنىڭ جوقتىعى, دۇنيەدە ەشبىر نارسەنى ولارسىز ءبىلىپ بولمايدى. بىلىمسىزدىك حايۋاندىق بولادى. ەرىنشەكتىك – كۇللى دۇنيەدەگى ونەردىڭ دۇشپانى. تالاپسىزدىق, جىگەرسىزدىك, ۇياتسىزدىق, كەدەيلىك – ءبارى وسىدان شىعادى. زالىمدىق – ادام بالاسىنىڭ دۇشپانى. ادام بالاسىنا دۇشپان بولسا, ادامنان بولىنەدى, ءبىر جىرتقىش حايۋان قيسابىنا قوسىلادى» دەيدى.
بۇنداي قورلىقتان قالاي قۇتىلۋعا بولادى؟ ونىڭ جولىن تاعى دا اباي ايتادى: قورلىقتىڭ ەمى – حاللاقىنا (يمانعا) ماحاببات, حالىق عالامعا (ەل-جۇرتقا) شاپقات, – دەيدى. دەمەك, قاۋىمىنىڭ حاللاققا سەنىم-ماحابباتى جوعالسا, حالىق عالامعا مەيىرىم-شاپاعاتى ازايسا, ول جۇرت قابىلەتىنەن ايىرىلىپ قور بولادى ەكەن.
