وقيعا • 18 قاڭتار, 2021

گەنەرال كيگەن كيتەل

772 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن ءۇش دۇركىن يەلەن­گەن داڭقتى ۇشقىش ا.ي.پوكرىش­كين «سوعىس ادام سانىن ازايتادى, ەسەسىنە باتىرلاردى كوبەيتەدى» دەگەن ەكەن. وسى كىسى ايتقانداي, 1941-1945 جىلدارى عالامدى دۇرلىكتىرگەن الاپات سوعىس قازاق ۇلتىنا ءۇش گەنەرال سىيلادى.

گەنەرال كيگەن كيتەل

ءبىرىنشىسى – وزبەك اعايىندار ورتاسىندا ءوسىپ-ونگەن قانداسىمىز سابىر راحيموۆ 1943 جىلى 19 ناۋرىزدا اسكە­ري جوعارى شەن گەنەرال-مايور اتا­عىنا قول جەتكىزسە, ەكىنشى قازاق – شاكىر جەك­سەنباەۆ 1943 جىلى قازان ايىن­دا, ءۇشىنشى قازاق – موڭعوليا اۋە كۇش­تەرىنىڭ باس قولباسشىسى جايسانىپ ءمۇدارىس ۇلى 1944 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا بۇل اتاققا يە بولىپتى.

وسىلاردىڭ ىشىندە باتىس قازاقستان وبلىسى, وردا اۋدانى شوڭاي اۋىلىندا 1901 جى­لى دۇنيەگە كەلگەن شاكىر جەك­سەن­باي­ ۇلى­نىڭ تۋعانىنا بيىل 120 جىل تولىپ وتىر.

جۋىقتا ورال قالاسىنا بارعان ساپارىمىزدا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ كورمە زالىندا تۇرعان گەنە­رالدىڭ كيتەلىن كوردىك. جىبەك ماتادان تىگىلگەن اسكەري ءمۋنديردىڭ يىعىندا گە­نەرال-مايور پوگونى جانە قايىرما جا­­عاسىندا التىن-بيداي پوشىمدى ايىرى­م تاڭباسى تۇر. سول جاق ومىرا­ۋىن­­­­­­دا «لەنين» وردەنىمەن قاتار 4 مارتە يە بولعان «جاۋىنگەرلىك قىزىل تۋ» وردەنى جانە «وتان سوعىسى», «قى­زىل تۋ» وردەندەرىنىڭ لەنتاسى كوز تار­تادى.

مۋزەي ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اجار بەرىكقاليەۆا حانىمنىڭ ايتۋى بويىنشا, بۇل جادىگەردى گەنەرال 1977 جىلى 19 جەلتوقسان كۇنى وسى مۋزەيگە ءوز قولىمەن اكەلىپ تاپسىرعان ەكەن. ويتكەنى بۇل جىلى كسرو-نىڭ قۇرىلعانىنا 60 جىل تولىپ, داتالى توي وداق كولەمىندە كەڭىنەن اتاپ ءوتىلىپتى. اتالمىش مەرەكە قارساڭىندا ماسكەۋ قالاسىندا تۇراتىن گەنەرال اتامىز جۇبايى نينا يۆانوۆنامەن بىرگە وردا اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حات­شىسى, سوعىس ارداگەرى ءارى اقىن راح­مە­توللا ەگىزباەۆتىڭ شاقىرۋىمەن تۋعان جەرىنە كەلگەن. ءدال وسى ساپارىن­دا جوعارىداعى جادىگەردى مۋزەيگە تاپ­سىرعان سياقتى.

بۇل وقيعانىڭ باسى-قاسىندا جۇر­گەن, قازىرگى تاڭدا ورال قالاسىندا تۇراتىن جەكسەنباەۆتىڭ نەمەرە ءىنىسى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ەرمەك اي­تاليەۆ, «گەنەرالعا اۋىلداس­تارى استىنا ات مىنگىزىپ قۇرمەت كورسەتتى, سونىمەن قاتار اۋدان ورتالىعىندا حالىقپەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى» دەيدى. وسىنداعى تاريحي ساتتەن ەستەلىك رەتىندە تۇسىرىلگەن فوتولار ەرمەك ءساتپاي ۇلىنىڭ جەكە قورىندا ساقتاۋلى ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار