− قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدى نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت بەلگىلەگەن ماقساتقا − قازاقستاندى زاماناۋي تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋعا جەتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكا قانداي قادامدار جاساپ جاتىر؟
− قازاقستان بۇگىندە تسيفرلىق ترانسفورماتسيا باعىتى بويىنشا جۇيەلى ءارى دايەكتى قادامدار جاساپ جاتىر. تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم بەلسەندى دامىپ كەلەدى, مەملەكەتتىك دەرەكتەر پلاتفورمالارى قالىپتاستىرىلىپ جاتىر, جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىنە قولداۋ كورسەتىلۋدە جانە بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى − دەرەكتەردى ينتەگراتسيالاۋ جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن ەكونوميكانىڭ ناقتى پروتسەستەرىنە ەنگىزۋ.
− قازاقستان ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ ەلدىڭ دامۋىنا جانە جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ترانسفورماتسياسىنا قانداي ءرول اتقارا الادى؟
− بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ, تيىمدىلىك پەن يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. قازاقستان ءۇشىن بۇل حالىقارالىق ارەناداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى كۇشەيتۋگە قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى. ال جاھاندىق دەڭگەيدە جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكانىڭ جەدەل ترانسفورماتسياسىنا جانە قۇن قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا مودەلدەرىنە كوشۋگە ىقپال ەتەدى.
− قاسىم-جومارت توقاەۆ: «بىرىڭعاي مەملەكەتتىك دەرەكتەر جۇيەسىنسىز جاساندى ينتەللەكت ءتيىمسىز بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل ۇستانىمىمەن كەلىسەسىز بە؟
− مەن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇل پىكىرىن تولىق قولدايمىن. بىرىڭعاي مەملەكەتتىك دەرەكتەر جۇيەسىن قالىپتاستىرمايىنشا, جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس. سەبەبى قابىلداناتىن شەشىمدەردىڭ ساپاسى اقپاراتتىڭ تولىقتىعىنا, شىنايىلىعىنا جانە قولجەتىمدىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى.
− قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ − ۋاقىت تالابى ەكەنىن ايتتى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, تسيفرلىق تەڭگەنى ىسكە قوسۋ باستاماسىنىڭ ماڭىزى قانداي؟
− ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ بۇگىنگى كۇنى جاي عانا ترەند ەمەس, وبەكتيۆتى قاجەتتىلىككە اينالدى. وسى تۇرعىدان العاندا تسيفرلىق تەڭگەنى ەنگىزۋ باستاماسى − وتە ماڭىزدى ءارى ۋاقىتىلى قادام. بۇل بيۋدجەت پروتسەستەرىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, ترانزاكتسيالىق شىعىنداردى ازايتۋعا جانە مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
− «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ القابىن» قۇرۋ جوباسى قازاقستانعا قانداي مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى؟
− «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ القابى» جوباسى قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. بۇل باستاما تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ بەرىك نەگىزىن قالىپتاستىرادى. جوبا ينۆەستيتسيالار تارتۋعا, بۇلتتى سەرۆيستەردى دامىتۋعا جانە جاساندى ينتەللەكت پەن ۇلكەن دەرەكتەر تەحنولوگيالارىن دامىتۋعا قاجەتتى زاماناۋي تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
− قازاقستاندىق IT-كومپانيالاردىڭ الەۋەتىن قالاي باعالايسىز؟ بۇل سالا شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن قانشالىقتى تارتىمدى؟
− قازاقستاندىق IT-كومپانيالاردىڭ الەۋەتىن جوعارى دەپ باعالاۋعا بولادى. سوڭعى جىلدارى بۇل سەكتور تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ كەلەدى جانە مامانداردىڭ قۇزىرەتتىلىگىنىڭ ارتۋى, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ كەڭەيۋى مەن قولايلى بيزنەس-ورتانىڭ قالىپتاسۋىنىڭ ارقاسىندا شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن بارعان سايىن تارتىمدى بولىپ كەلەدى.
− قازاقستان حاكەرلىك شابۋىلداردان قورعاۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, كيبەرقاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن بارلىق ۇلتتىق تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ ارحيتەكتۋراسىنا ەنگىزۋ قانشالىقتى ماڭىزدى؟ سونداي-اق ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرىن قورعاۋ ماسەلەسىنىڭ كونستيتۋتسيادا بەكىتىلۋىنىڭ ماڭىزى قانداي؟
− قازىرگى جاعدايدا كيبەرقاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن ەنگىزۋ بارلىق تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ مىندەتتى ەلەمەنتى رەتىندە قاراستىرىلۋعا ءتيىس. جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ − تسيفرلىق سەرۆيستەرگە دەگەن سەنىمنىڭ نەگىزى ءارى تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ تۇراقتى جانە قاۋىپسىز دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتى.
− قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ماماندار مەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا ارنالعان قولايلى ورتا قالىپتاستىرىپ جاتىر. بۇل تۋرالى پىكىرىڭىز قانداي؟
− تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋعا ارنالعان قولايلى ورتانى قالىپتاستىرۋ ناقتى ناتيجەلەرىن بەرە باستادى. قازاقستان بىرتىندەپ جوعارى بىلىكتى ماماندار مەن ينۆەستيتسيالار تارتاتىن ورتالىققا اينالىپ كەلەدى. سوندىقتان ەكوجۇيەنى جۇيەلى تۇردە دامىتىپ, ءبىلىم بەرۋ, ينفراقۇرىلىم جانە رەتتەۋشى بازانى جەتىلدىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى.
− بۇعان دەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندى «تسيفرلىق حابقا» اينالدىرۋ مىندەتىن قويعان بولاتىن. بۇل قانشالىقتى اۋقىمدى ماقسات جانە ەلدىڭ وعان جەتۋ مۇمكىندىگىن قالاي باعالايسىز؟
− قازاقستاندى تولىققاندى «تسيفرلىق حابقا» اينالدىرۋ مىندەتى − وتە اۋقىمدى ءارى امبيتسيالى ماقسات. دەگەنمەن ونى جۇزەگە اسىرۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. ەلدىڭ ءتيىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋى, ينستيتۋتسيونالدىق قولداۋ جانە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان IT-سەكتورى سياقتى ماڭىزدى العىشارتتارى جەتكىلىكتى. ەڭ باستىسى − جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ جۇيەلىلىگى مەن قارقىنىن ساقتاپ قالۋ.
