بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
39 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 26 قازان، 2021

مايداننان 10 ۇلى امان ورالعان انا

گازەتىمىزدىڭ 8-ءشى قىركۇيەك كۇنگى سانىنا «تىرنالار جىرى» اتتى جازبامىز جاريالانعان-تىن. ول ماقالادا سولتۇستىك وسەتيا-الانيا رەسپۋبليكاسىنىڭ الاگيرسك اۋدانىنا قاراستى تاۋلى قىراتتا ورنالاسقان دزۋاريكاۋ اتتى اۋىلدان ۇلى وتان سوعىسىنا اتتانعان گازدانوۆتاردىڭ جەتى ۇلىنىڭ بىردە-ءبىرى ءتىرى ورالماعانى جايلى جازىلعان ەدى. ال بۇل جولعى جازبا جوعارىداعى قايعىلى وقيعانىڭ كەلەسى قىرى ىسپەتتەس.

تاريح • 23 قىركۇيەك، 2021

ورمە سابا

بۇل جادىگەر ءدال قازىر شۇار قۇرا­مىنداعى قۇمىل ايماعى باركول قازاق ­اۆتونوميالى اۋدان ورتالىعىندا ورنا­­لاسقان «شىڭجان باركول قازاق اۆتو­نو­ميالى اۋدانى قازاق مادەنيەت كورمە سارايى» دەپ اتالاتىن مۋزەيدىڭ تو­رىندە تۇر. بۇيىمنىڭ سۋرەتىن 2009 جىلى قازان ايىندا شىڭجاڭ ولكەسىنە ساپارلاپ بارعان، الماتى قالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى دوسىمبەك قاتىران ءتۇسىرىپ اكەلگەن ەكەن.

تاريح • 23 قىركۇيەك، 2021

تەڭىزدەن تابىلعان دۋلىعا

جاقىندا رەسەيلىك «كوچەۆنيكي ۆەليكوي ستەپي» دەپ اتالاتىن وقىرمانى كوپ جەلىلىك توپتا مىنا ءبىر دۋلىعانىڭ فوتوسى جاريالاندى. جادىگەر جاپونيانىڭ تەڭىز جاعالاۋىنان تابىلىپتى. انىقتامالىعىندا «تاتار-موڭعول جاراعى» دەپ جازىلعان. تاتار-موڭعول ۇعىمى جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ ءتاپسىرى بويىنشا – تۇركى-قىپشاقتار. دەمەك، بۇل بۇيىم ارعى جاعىن ايتساق ەجەلگى كوشپەندىلەردىڭ، بەرگى جاعىن ايتساق ۇلىق ۇلىستىڭ ىرگەسىن قالاعان بابالارىمىزدىڭ مۇراسى ەكەنى انىق.

تاريح • 08 قىركۇيەك، 2021

كۇشىلىك حاننىڭ كۇمىس تەڭگەسى

كونە نۋميزماتيكالىق بۇيىمدار وتكەن تاريحتى زەرتتەۋگە، اسىرەسە كومەسكى وقيعالاردىڭ ۋاقىتىن ناقتىلاۋعا تابىلماس دەرەك. مىسالى، 1979 جىلى الماتى قالاسىنىڭ لەنين داڭعىلى بويىندا ورنالاسقان شەكارا ۋچيليششەسىنىڭ ماڭايىنان تابىلعان تاڭبالى نۋميزماتيكالىق ديرحامدار شاھاردىڭ جاسىن انىقتاۋعا بىردەن-ءبىر دەرەك بولدى.

تاريح • 27 تامىز، 2021

ءۇش مىڭ جىل بۇرىن قۇيىلعان جامبى

جامبى دەگەنىمىز – كونە تۇرىك تىلىندە «يامبۋ»، ياعني قۇيمالى التىن نەمەسە كۇمىس ۇعىمىن بىلدىرەدى. جامبى – ءىرى قارا نەمەسە ۇساق مالدىڭ تۇياعى مۇسىندەس بولعاندىقتان، تايتۇياق، قويتۇياق، اتتۇياق، اسىق جامبى، بەسىك جامبى، تۇيەكوز جامبى، قويباس جامبى، ت.ب. دەپ اتالعان. جامبىنىڭ جاسالعان ماتەريالىنا بايلانىستى: اق كۇمىستەن جاسالعان بولسا، «اق جامبى»، التىننان جاسالسا، «التىن جامبى» دەپ تە اتاعان.

اباي • 10 تامىز، 2021

حاكىم مۇراتى

اباي – قازاق ۇلتى ءۇشىن ەرەكشە دانا تۇلعا. ۇلى دارىن يەسىنەن جەتكەن مۇرا ءسوز – قادىرىن تانىعان جاننىڭ جۇرەگىنەن ورىن تاۋىپ، ساناسىن تەربەيدى. ابايعا باس قويعان پەندە بالاسى ىزدەگەنىن تابادى. بىردە قازاقى تويدا تىلەك سوزگە شورقاق ءبىر اعامىز: «توي دەسە قۋ باس دومالايدى دەپ» اباي اتام ايتپاقشى» دەپ سالدى. ياعني ۇتىم­دى ايتىلعان ءسوزدىڭ ءبارىن قازاق ابايعا تەلي سالادى. نەگە؟

تاريح • 10 تامىز، 2021

بىتىعايدان ءبۇتىن قۇمىرا تابىلدى

مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بوزوق مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىق مەكەمەسى اقمولا وبلىسى، قورعالجىن اۋدانىنىڭ ورتالىعىنان شىعىسقا قاراي نۇرا وزەنىنىڭ سول قاپتالىندا ەكى شاقىرىم قاشىقتا ورنالاسقان بىتىعاي (بوتاعاي) ەسكەرتكىشىنە ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ، ناتيجەسىندە، ورتاعاسىرلىق قىش قۇمىرا تاپتى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • 06 شىلدە، 2021

بوزوقتان بۇگىنگە دەيىن... ەلوردا تاريحىنا حرونولوگيالىق شولۋ

ەلدىڭ استاناسىندا ۇلىس حالقىن ءبىرتۇتاس يدەياعا ۇيىستىراتىن ساياسي-قۇقىقتىق شەشىمدەر قابىلدانۋىمەن قاتار، ءبىر ورتالىققا شوعارلاندىرىلعان ايماقتار ىقپالداستىعى ۇيىستىرىلادى. وسى ارقىلى مەملەكەتتىڭ التىن دىڭگەگى قالانادى. وسى ورايدا، بۇدان 30 جىل بۇرىن تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن ەلىمىز دارا تۇلعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسقارۋىمەن دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇسىپ، ەڭ باستىسى قوس عاسىر توعىسىندا ءوزىنىڭ جاڭا استاناسىن تاڭدادى. وسى ءبىر تاريحي وقيعا جايلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى 2017 جىلى جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» تاريحي پۋبليتسيستيكالىق ەڭبەگىندە: «جاس مەملەكەتكە مىندەتتى تۇردە جاڭا، زاماناۋي استانا قاجەت ەكەنىن تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىرىنشى كۇنى-اق ويلادىم. وسى ويىمنىڭ دۇرىستىعىنا نىق سەنىمدى ەدىم. 1992 جىلى اقمولاعا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەندە، استانانى وسىندا اۋىستىرۋ جايلى ويعا بەكىندىم» دەيدى.

تاريح • 30 ماۋسىم، 2021

جالال-اد-ءديننىڭ تاسى

لوندوننىڭ بلۋمسبەري قالاشىعى اۋماعىندا ورنالاسقان الەمدەگى ەڭ ءىرى مۋزەيدىڭ ءبىرى – بريتان مۋزەيىندە حورەزم مەم­لەكەتىنىڭ سوڭعى حانزادا-شاحى، تاريحتا موڭعول شاپقىن­شىلىعىنا العاش رەت تويتارىس بەرگەن، اسا ءىرى قولباسشى-جاۋىنگەر جالال-اد-ءديننىڭ تاسى بار ەكەن. بۇل بۇيىم جايلى جاقىندا وزبەكستاندىق ءباسپاسوز قۇرالدارى اقپارات تاراتتى.

سپورت • 16 ماۋسىم، 2021

گرەك-ريم بالۋاندارىنىڭ الەۋەتى قانداي؟

گازەتىمىزدىڭ وتكەن 8 ماۋسىم كۇنگى №106 سانىندا توكيو-2020-عا جولداما العان ەركىن كۇرەس بالۋاندارى جايلى ساراپتاما ماقالا جازعان ەدىك. بۇل جولى كۇرەستىڭ گرەك-ريم ءستيلى بويىنشا وليمپيادا كىلەمىندە ونەر كورسەتەتىن جىگىتتەردىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن ولارعا قارسىلاس اتانۋشى سپورتشىلاردىڭ الەۋەتى تۋرالى باسىلىم وقىرماندارىن حاباردار ەتۋدى ءجون كوردىك.