تانىم • 13 قىركۇيەك, 2022
قازاقتىڭ رۋحتى اقىنى ماعجان جۇماباەۆ «پايعامبار» اتتى جىرىندا: «ەرتە كۇندە وتتى كۇننەن عۇن تۋعان, وتتى عۇننان وت بوپ ويناپ مەن تۋعام. ءجۇزiمدi دە, قىسىق قارا كوزiمدi, تۋا سالا جالىنمەنەن مەن جۋعام», دەپ تولعاعانىن بىلەمىز. وسىندا اقىن اتامىز ايتقانداي, «وتتى كۇن» مەن ودان تۋعان «عۇن» ۇعىمى تەك وبرازدىق كوركەم تەڭەۋ ەمەس, ونىڭ تاريحي تەرەڭ سىرى بار ەكەن.
قوعام • 08 قىركۇيەك, 2022
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ وزەگى «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى تۇعىرلى تاريحي تۇجىرىمدى نەگىزگە الىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت دەگەندى اتاپ ءوتتى. ادىلەتتى قوعامنىڭ باستى ۇستىنى – اشىق باسەكەلەستىك ورنىققان جانە بارىنە تەڭ مۇمكىندىك بەرىلەتىنى جايلى بايانداپ: «ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ءىسى ەندى عانا باستالدى. بۇل باعدارىمىز ەشقاشان وزگەرمەيدى, ىشكى جانە سىرتقى احۋال قانداي بولسا دا جالعاسا بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى.
تاريح • 01 قىركۇيەك, 2022
باي-ولكە مۋزەيى: قوبدا بەتى قازاقتارىنىڭ قازىنالى ورداسى
جۋىقتا باي-ولكە ايماعىنا بارعان ساپارىمىزدا ءوڭىر تاريحىنان سىر شەرتەتىن مادەني مەكەمە ورتالىق مۋزەيگە ات باسىن بۇردىق. بۇل مادەني وشاق – اتالعان ولكەگە كەلىپ قونىستانعانىنا 165 جىل تولىپ وتىرعان وسىنداعى قازاقتاردىڭ ەتنوگرافياسى, تۇرمىستىق مادەنيەتى ءھام تاريحىنان سىر شەرتەتىن بىردەن-ءبىر قازىنالى وردا ەكەن.
قازاقستان • 29 تامىز, 2022
قوبدا بەتىندەگى قۇنانباي جەگجاتى
وتكەن ايدا باي-ولكە ايماعىنا بارعان ساپارىمىزدا اقىن-دراماتۋرگ, داڭعىل جىرشى اقتان بابي ۇلى اتىنداعى ورتالىق كىتاپحانادا وتكەن ءىس-شاراعا قاتىستىق. بيىل تۋعانىنا 125 جىل تولىپ وتىرعان اقتان اقىن – موڭعوليا مادەنيەتىنە ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەر جانە التاي-قوبدا قازاقتارىنىڭ ادەبي فولكلورلىق ۇلگىلەرىن زامانعا ساي دامىتقان تۇلعا.
قوعام • 25 تامىز, 2022
قازىرگى تاڭدا كوزىن جاڭادان تىرناپ اشقان ءسابيدىڭ ءوزى اكە-شەشەسىنىڭ قولىنداعى تەلەفونعا ۇمتىلاتىن بولدى. ونسىز اس ءىشىپ, اياق بوساتپايتىن كۇيدەمىز. و, قۇدىرەت زار جىلاپ جاتقان ءسابي قولىنا سمارتفون تيسە, جىمىڭ قاعىپ جايدارلانا قالاتىنىن قايتەسىز. ەكى جاستاعى بالا اناسىنىڭ سمارتفونىن اشىپ-جاۋىپ وزىنە قاجەت دۇنيەنى تاۋىپ الاتىنداي قابىلەتكە يە بولسا, بەس جاستاعى بالانىڭ جەكەمەنشىك تەلەفونى بار قازىر. وسى ورايدا, «جاس بالالارعا سمارتفوننىڭ زيانى بار ما, الدە جوق پا؟» دەگەن سۇراق قازىر قوعامنىڭ باس اۋرۋىنا اينالاتىن ءتۇرى بار. ويتكەنى بالا تاربيەسى – بارشاعا ورتاق بولعاندىقتان, بۇل سۇراقتان ءبىز دە تىس قالا المايمىز.
ادەبيەت • 18 تامىز, 2022
جىردىڭ جەزكيىگى اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ جايلى تولعاۋ
ەل استاناسى الاتاۋ بوكتەرىنەن ارقاعا اۋعان قوس عاسىردىڭ توعىسىندا الاشقا اتى ءمالىم نەبىر قايراتكەر تۇلعالار ەلوردا تورىنەن قونىس تەپتى. سولاردىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى – مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, «جىردىڭ جەزكيىگى» اتانعان اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ اعامىز ەدى. وسى جىلدارى قالالىق باسىلىم «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ رەداكتسياسى جەلتوقسان كوشەسىنىڭ بويىندا-تىن. ءدال رەداكتسيامەن ىرگەلەس بوگەنباي كوشەسى مەن جەلتوقسان كوشەسىنىڭ قيىلىسىنا جاڭادان سالىنعان قىزىل ۇيدە اعامىز تۇردى. ءسال قولى بوساي قالسا, جارىقتىق ءبالسىنىپ جاتپاي رەداكتسياعا باس سۇعىپ, كەلىپ-كەتىپ ءجۇردى. جاي كەلمەيدى, قوعامنىڭ بەتالىسى, ەلىمىزدەگى ساياسي احۋال جايلى تىڭ پىكىرلەرىن, نيەت-پەيىلىن جازىپ اكەلەدى. كاكەڭنىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعىنان حاباردار ادام رەتىندە ءار جولىققان سايىن ءبىردى-ەكىلى سۇراق قويىپ, اعامىزدىڭ ايتقان جاۋابىن جازىپ الىپ جۇردىك. جارىقتىق كوڭىلى تۇسكەندە اڭگىمەنىڭ تىگىسىن جاتقىزىپ, جۇرەگىڭە جەتكىزىپ ايتۋشى ەدى. مىنە, بيىل قايراتكەر تۇلعانىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر. وسى ورايدا بالالىق شاعى قازاقى ورتادا ءوتىپ, كەيىنگى ءومىرىنىڭ دەنى كەڭەستىك ءداۋىردىڭ قازانىندا قايناپ, كسرو كەزىندە جەكە رەسپۋبليكا باسقارعان از قازاقتىڭ ءبىرى رەتىندە تاريحتا اتى قالىپ, سونىمەن قاتار وقىعان ماماندىعى باسقا بولسا دا, ۇلت رۋحانياتىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقان اعامىزدىڭ اۋزىنان جازىپ العان دۇنيەلەردى ورايى كەلگەندە, جاستارعا عيبرات, كوپكە ونەگە بولار دەگەن نيەتپەن گازەت وقىرماندارىنا ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.
تاريح • 18 تامىز, 2022
كوبىمىز بىلەمىز قازاقتا «كەبەنەك كيگەن كەلەدى, كەبىن كيگەن كەلمەيدى» دەيتىن ءتامسىل بار. سول سياقتى اۋىزەكى تىلدە «ەردى كەبەنەك ىشىندە تانى» دەپ تە جاتادى. سويتە تۇرا كەبەنەكتىڭ نە ەكەنىن كوبىمىز بىلە بەرمەيمىز.
تانىم • 17 تامىز, 2022
اتام قازاق «ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەپ بەكەر ايتپاعان ەكەن. ءدال وسى تۇراقتى تىركەستىڭ راستىعىنا جۋىقتا تۋعان جەرگە بارىپ, سول ولكەدە ءوسىپ-ونگەن اعايىندارمەن بولعان اڭگىمە ۇستىندە كوز جەتكىزگەندەي بولدىق. ياعني ەل اۋزىنان نەبىر قىزىقتى وقيعالار ەستىدىك. اسىرەسە تاۋ جاستانىپ, جازيرا جامىلىپ, تۇمسا تابيعاتى بۇزىلماعان ولكەدە ءومىر سۇرگەن حالىق اراسىندا نەبىر تاڭعالارلىق, توسىن قىزىقتى وقيعالار كەزدەسەدى ەكەن. ونىڭ دەنى قاسقىر جايلى حيكايالار. سونىڭ ءبىر شوعىرىن گازەت وقىرمانىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
قوعام • 15 تامىز, 2022
جۋىقتا ماڭعىستاۋلىق ءمىر شايىر اتتى اۆتوردىڭ ەكى جىل بۇرىن جارىق كورگەن «اۋليەتاس» اتتى اڭگىمەلەر جيناعى قولىمىزعا ءتۇستى. بۇل تۋىندىدا 1920-1930 جىلدارى جاپپاي اشارشىلىق جانە اسىرا سىلتەۋدىڭ سالدارىنان ۇرەيلەنىپ, تۋعان جەر, وسكەن ولكەسىن تاستاپ جان-جاققا بوسىپ كەتكەن جۇرتتىڭ ايەلدەرى ۇزاق جىل بويى بالا كوتەرىپ, جۇكتى بولا الماي ەل-جۇرت پۇشايمان كۇيگە تۇسكەنى جايلى ايتىلىپتى.
سۇحبات • 10 تامىز, 2022
جۋىقتا جولىمىز ءتۇسىپ موڭعوليانىڭ باتىس شەبىنە قونىس تەپكەن اعايىن اراسىندا بولىپ قايتتىق. ەل امان, جۇرت تىنىش... پاندەميادان كەيىن ەل جاپپاي توي قامىمەن شاۋىپ ءجۇر. ونىڭ سىرتىندا بۇل ەل بيىل كونە عۇن ۇلىسىنىڭ 2230, موڭعول يمپەرياسىنىڭ 815, ۇلت-ازاتتىقتىڭ 110, حالىق توڭكەرىسىنىڭ (تاۋەلسىزدىكتىڭ) 100 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. «ناادام» دەپ اتالاتىن مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق مەرەكەسى ەجەلدەن بەرى «ەر جىگىتتىڭ ءۇش ونەرى» سانالاتىن بالۋاندار باسەكەسى, ات جارىس, ساداقشىلار سايىسى نەگىزىندە ۇيىمداستىرىلدى. وسى ورايدا ءبىز بايولكەلىك تۋعانداردىڭ تويىنا كۋا بولىپ, قۇنان, دونەن, بەستى جانە جۋان اتتار مەن ايعىر جارىسىن تاماشالاپ, ايماقتىق «اتبەگىلەر» وداعىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە تانىمال باپكەر ءشارىپ سايپىعالي ۇلىمەن جولىعىپ, قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى اتبەگىلىك ونەر جايلى سۇحباتتاستىق.
