ادەبيەت • 18 تامىز، 2022

جىردىڭ جەزكيىگى اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ جايلى تولعاۋ

96 رەت كورسەتىلدى

ەل استاناسى الاتاۋ بوكتەرىنەن ارقاعا اۋعان قوس عاسىردىڭ توعىسىندا الاشقا اتى ءمالىم نەبىر قايراتكەر تۇلعالار ەلوردا تورىنەن قونىس تەپتى. سولاردىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى – مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، «جىردىڭ جەزكيىگى» اتانعان اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ اعامىز ەدى. وسى جىلدارى قالالىق باسىلىم «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ رەداكتسياسى جەلتوقسان كوشەسىنىڭ بويىندا-تىن. ءدال رەداكتسيا­مەن ىرگەلەس بوگەنباي كوشەسى مەن جەلتوقسان كوشەسىنىڭ قيىلىسىنا جاڭادان سالىنعان قىزىل ۇيدە اعامىز تۇردى. ءسال قولى بوساي قالسا، جارىقتىق ءبالسىنىپ جاتپاي رەداكتسياعا باس سۇعىپ، كەلىپ-كەتىپ ءجۇردى. جاي كەلمەيدى، قوعامنىڭ بەتالىسى، ەلىمىزدەگى ساياسي احۋال جايلى تىڭ پىكىرلەرىن، نيەت-پەيىلىن جازىپ اكەلەدى. كاكەڭنىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعىنان حاباردار ادام رەتىندە ءار جولىققان سايىن ءبىردى-ەكىلى سۇراق قويىپ، اعامىزدىڭ ايتقان جاۋابىن جازىپ الىپ جۇردىك. جارىقتىق كوڭىلى تۇسكەندە اڭگىمەنىڭ تىگىسىن جاتقىزىپ، جۇرەگىڭە جەتكىزىپ ايتۋشى ەدى. مىنە، بيىل قايراتكەر تۇلعانىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر. وسى ورايدا بالالىق شاعى قازاقى ورتادا ءوتىپ، كەيىنگى ءومىرىنىڭ دەنى كەڭەستىك ءداۋىردىڭ قازانىندا قايناپ، كسرو كەزىندە جەكە رەسپۋبليكا باسقارعان از قازاقتىڭ ءبىرى رەتىندە تاريحتا اتى قالىپ، سونىمەن قاتار وقىعان ماماندىعى باسقا بولسا دا، ۇلت رۋحانياتىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقان اعامىزدىڭ اۋزىنان جازىپ العان دۇنيەلەردى ورايى كەلگەندە، جاستارعا عيبرات، كوپكە ونەگە بولار دەگەن نيەتپەن گازەت وقىرماندارىنا ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.

جەتى جاسىندا «جۇمباق جالاۋدى» جاتتاعان

كاكىمبەك اعانىڭ تۋعان جەرى – سارىارقانىڭ سولتۇستىك شەگىندە ورىن تەپكەن، اۋاسى جۇپار، سۋى بال، توپىراعى قۇنارلى، ءشوبى شۇيگىن ساۋمالكول دەيتىن شۇ­راي­لى ولكە. «مەنەن بەس جاس ۇلكەن ەرمەك دەيتىن بولە تاتەم بولدى. ءارى اتاقتى ۇكىلى ىبىرايدىڭ تۋعان نەمەرەسى. وسى تاتەم ماعان مەكتەپكە بارماي تۇرىپ لاتىنشا جازۋ-سىزۋدى ۇيرەتىپ تاستادى»، دەيدى اعامىز.

وعان نە سەبەپ بولدى دەسەڭىز، ول زاماندا ەل ورىنعا وتىرعان سوڭ كۇندە كەشكە اۋىلدىڭ كەمپىر-شالدارى ءبىر ۇيگە جينالىپ الىپ، اۋىلدا حات تانيتىن جالعىز ادام ەرمەككە كىتاپ وقىتادى ەكەن. ول كىسى سىعىرايعان ماي شامنىڭ جارىعىندا تاناۋى پىسىلداپ، ءتۇن جارىمعا دەيىن ساڭقىلداپ وتىرعانى. ول تۇستا ادامداردىڭ ەستۋ قابىلەتى قايبىر جاقسى دەي­سىز، قايتالاپ وقىتىپ ىعىرىن شى­عارادى ەكەن. ابدەن ىعىرى شىققان ەرمەك تاتەسى: «كاكىمبەك، سەن جاس بولساڭ دا، قابىلەتىڭ جاقسى، مەن ساعان ءارىپ ۇيرەتەيىن، ءبىر-ەكى اپتادا يگەرىپ كەتەسىڭ، مىنا كەمپىر-شالدارعا كىتاپ وقىپ بەرەم دەپ شارشاپ ولەتىن بولدىم، ماعان كومەكتەس»، دەپتى. ءسويتىپ، جەتى جاسار جەتكىنشەك ءوز بەتىنشە ساۋات اشىپتى.

اۋىلدىڭ كەمپىر-شالدارى جينالىپ الىپ، جاڭادان حات تانىعان كاكىمبەككە ءسابيت مۇقانوۆتىڭ جاڭا شىققان «جۇمباق جالاۋ» رومانىن وقىتىپ قويادى ەكەن. كاكەڭ بولسا كۇنى-ءتۇنى وقي-وقي اقىرى جۋان كىتاپتى تۇگىن قالدىرماي جاتتاپ الىپتى. شارشاعاندا كىتاپتىڭ بەتىن اشىپ قويىپ جاتقا سارنايدى. اۋىلدىڭ اقساقالدارى: «ويباي، مىنا بالا كەرەمەت ەكەن!» دەپ ماقتايدى-اي كەلىپ. اكەسى ايتاحمەت تالانتتى ۇلىن ۇشتاي ءتۇسۋ ءۇشىن قازاق تىلىندە جارىق كورگەن كىتاپ اتاۋلىنى قايدان بولسا دا تاۋىپ، ءۇيىپ تاستاپتى. ال وقى!

وسىلاي، ەرتە ۇشتالىپ، جاس­تايىنان ساۋاتى اشىلعان بالا اۋىلداعى باستاۋىش مەكتەپتى ۇزدىك بىتىرگەن سوڭ سىرىمبەتتەگى ورتا مەكتەپكە اۋىسادى. سىرىمبەت – شىڭعىس تورەنىڭ وردا تىككەن جەرى. ول تۇستا شوقاننىڭ اجەسى ايعانىمنىڭ قىستاۋى مەكتەپكە اينالعاندىقتان بالالار سوندا وقىپتى. وسىندا 10 جىلدىقتى بىتىرگەن كاكىمبەكتى نەمەرە اعاسى ۇلكەن اقىن مولداحمەت تىرباەۆ شاقىرىپ الىپ: ء«اي بالا، بيىل وقۋ بىتىرەسىڭ، قايدا بارماق ويىڭ بار؟» دەپتى. «مۇعالىمنىڭ وقۋىنا باراتىن شىعارمىن». ء«تايت ءارى، ەكىنىڭ ءبىرى مۇعالىم بولادى، سەن ونى قوي، جان-جاعىڭا قاراشى، مىنا تۇرعان جالعىزتاۋدا، انا تۇرعان ايىرتاۋدا كەن جوق دەيسىڭ بە، مەن بىردەڭە بىلسەم، بۇل تاۋلاردىڭ قويناۋى تولا بايلىق. بىراق ءبىزدىڭ ەلدە جەزقازعاندى اشقان قانىش ساتباەۆ سياقتى عالىم جوق. سەن سول قانىشتىڭ وقۋىنا بار!» دەيدى. «وعان قالاي بارام؟..» مولداكەڭ جارىقتىق، مۇرتىن شيراتىپ، ىرعاتىلىپ وتىرىپ: «الماتىنى قوي، تۋرا ماسكەۋگە تارت، جول شىعىنىڭدى مەن موينىما الايىن»، دەيدى.

«بۇل جەردە مىنا ءبىر وقيعانى ايتپاي كەتسەم جاراماس. 1943 جىلى ۇلى وتان سوعىسى ءجۇرىپ جاتقان تۇستا عابيت مۇسىرەپوۆ باس بولىپ، حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرۋ ءۇشىن الماتىدا ۇلكەن ايتىس وتكىزگەن. وعان جامبىل جاباەۆ قۇرمەتتى قوناق رەتىندە قاتىسقان. مۇحتار اۋەزوۆ تە بولعان. وسى ايتىسقا شاشۋباي، نارتايلارمەن بىرگە مولداحمەت اعام دا بارعان ەكەن. ايتىسقا قاتىسقان بارلىق اقىندى قانىش ساتباەۆ ۇيىنە قوناققا شا­قىر­عان. ىشىندە مولداكەڭ دە بار. عا­لىم­نىڭ ۇيىنە بارعان اقىندار ويىنا كەلگەن سۇراقتى قويا بەرگەن كورىنەدى. سونىڭ بارىنە قانەكەڭ اسىرىپ-توگىلتىپ جاۋاپ بەرىپتى. مۇنداي زەردەلى، تاۋداي تۇلعالى، ءبىلىمى تەڭىز، كىسىلىگى كەمەل ادامدى كورمەدىم دەپ، ريزا بولعان مولداكەڭ ماعان «قانىش سياقتى بول!» دەپ، ماسكەۋدەگى كالينين اتىنداعى ءتۇستى مەتالل جانە التىن ينستيتۋتىنا قۇجات تاپسىرتتى»، دەيدى كاكىمبەك اعا ايتاحمەت ۇلى.

قوناەۆتىڭ ارقاسىندا ەلگە ورالعان

مولداحمەت اعاسىنىڭ «ۇكى­مى­مەن» ماسكەۋدە تابان اۋدارماي بەس جىل وقىعان كاكەڭ 1955 جىلى وقۋىن ءبىتىرىپتى. مامان­دى­عى – ۋران كەنىشىن يگەرۋ سالاسى بولعاندىقتان مينيسترلىك اعامىزعا شەتەلگە، سونىڭ ىشىندە گەرمانياعا بارىپ جۇمىس ىستەيسىڭ دەگەندى ايتادى. سالىقوۆ بولسا ەلگە ورالىپ، ەڭبەك ەتكىسى كەلەدى. قايتپەك كەرەك؟

وسىلاي ەكىۇداي كۇيدە نە ىس­تەرىن بىلمەي اڭتارىلىپ جۇرگەن كۇندەرى «ماسكەۋگە قازسسر مي­نيسترلەر كابينەتىنىڭ باسشىسى دىنمۇحامەد قوناەۆ كەلدى»، دەگەن حاباردى قۇلاعى شالادى. دەرەۋ ديمەكەڭنىڭ قابىلداۋىنا جازىلىپ: «ديماش اعا، مەنى شەتەلگە جىبەرەيىن دەپ جاتىر، شاماڭىز كەلسە الىپ قالىڭىز، مەنىڭ ءوز ەلىمە قىزمەت ەتكىم كەلەدى»، دەپ جۇرەكجاردى ءوتىنىشىن جەتكىزەدى.

جانارى وتتى جاس جىگىتتىڭ ءوتىنىشىن ءۇنسىز تىڭداعىن قوناەۆ تاۋ-كەن سالاسىنىڭ ءمينيسترى ءوزىنىڭ ەسكى دوسى ەفيم سلاۆسكيگە تۋرا تەلەفون سوعىپ، كاكەڭدى قازاق­ستانعا قالدىرادى دا، «قا­راعىم، قازاقستاننىڭ قاي جە­رىنە باراسىڭ؟» دەپتى جىپ-جىلى ۇنىمەن. كاكەڭ جەزقازعاندى تاڭ­داعان. «جۇمىستى قاتارداعى ماس­­تەر بولىپ باستادىم. ودان تسەح باستىعى، باس ينجەنەردىڭ ورىنباسارى، سوڭعى 6 جىل شاحتا باستىعى بولدىم. ەڭ ۇلكەن شاحتانىڭ ەڭ جاس باستىعى رەتىندە تاريحتا قالدىم»، دەيدى كاكىمبەك كوكەم.

* * *

ادام بالاسىنىڭ جەكە ومىرىن­دە ۇمىتىلماستاي وقيعالار بولادى. اعامىز ءۇشىن وسىنداي تاريحي وقيعانىڭ ءبىرى – 1961 جىلى اتاقتى عالىم قانىش ساتباەۆپەن جۇزدەسۋى. قانەكەڭ قاسىندا ۇلكەن وقىمىستى ءو.بايقوڭىروۆ بار سالىقوۆ باسقارعان شاحتاعا كەلىپ، استىنا تۇسكەن ەكەن. وسى ساپارىندا جاس ازاماتتىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىنە ريزا بولعان ساتباەۆ: «سەن بالا، بۇدان بىلاي عىلىممەن اينالىس، بەيىمىڭ دە بار ەكەن»، دەپتى. قانەكەڭ ايتتى، ول زاڭ. ءسويتىپ، عالىم بولماققا نيەتى كەتكەن جاس جەزقازعان شاحتا باسقارماسىنىڭ ديرەكتورى، سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى، ءىرى قازاق مۇحيت بوپەجانوۆقا بارىپ: «قانەكەڭ عىلىممەن اينالىس دەپ جاتىر، سوعان قاراي بەت بۇرعانىم دۇرىس شىعار»، دەگەن ەكەن. انا كىسى: «عىلىمدا نەڭ بار، جۇمىسىڭدى ىستە، قانىشپەن ءوزىم سويلەسەم»، دەپ كەسىپ تاستاعان. سودان كەيىن بۇل تاقىرىپقا قايتا اينالىپ ەكىنشى رەت سوقپاعان كورىنەدى.

«قانىشتى تەك قانا كەن بارلاۋ ءىسىنىڭ بىلگىرى دەپ قاراعان دۇرىس ەمەس، – دەيدى كاكىمبەك اعا. – دالا تاريحىنىڭ ۇلكەن جاناشىرى، ايتالىق جەزقازعان وڭىرىندەگى الاشا حان، جوشى حان، دومباۋىل كەسەنەلەرىنە جۇر­گىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇ­مىستارىنا تىكەلەي وسى كىسى­نىڭ قاتىسى بار. سوناۋ موڭعول جەرىندەگى بايىرعى قاعان ورداسى قاراقورىمنان باستاپ، باتىستاعى ساراي باتۋعا دەيىن ەكى ارادا اسا ماڭىزدى «حان جولى» بولعانىن، وسى جولدىڭ بويىندا ءاربىر 60-70 شاقىرىم سايىن ات بەكەت پەن قونىس بولعانىن تۇڭعىش دايەكتەگەن ادام – قانىش ساتباەۆ. ەلىمىزدىڭ اتوم فيزيكاسىنىڭ نەگىزىن قالاعان وسى كىسى. گەوگرافيا ينستيتۋتىن ورناتقان – قانىش. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ نەگىزىن قالادى. ورتالىق قازاقستاننىڭ مەتاگوننيالىق كارتاسىن جاسادى. قاي جەردەن نەنى ىزدەۋ كەرەك، ءبارىن تاپتىشتەپ كورسەتىپ بەرىپ كەتتى. ومىردەن ەرتەرەك كەتپەگەندە، نوبەل سىيلىعىن ءسوزسىز الاتىن ەدى. بىراق كەڭەس ۇكىمەتى لەنين اتىنداعى سىيلىقتى بەردى. كەلەسى ءبىر كوپ ايتىلا بەرمەيتىن دۇنيە – قازىرگى ماڭعىستاۋ مۇنايىنىڭ اشىلۋىنا مۇرىندىق بولعان دا قانىش ساتباەۆ. وسىندا بارلاۋ جۇمىسىن جۇرگىزگەندەر «مۇندا مۇناي جوق» دەپ كەتكەلى جاتقانىن ەستىگەن قانەكەڭ ءوزى ۇشىپ كەلىپ، جۇمىستى قايتادان قولعا الادى. مينيسترگە سويلەسىپ اقشا، قاراجات بولگىزەدى. بارلاۋ كارتاسىن ءوزى جاساپ بەرەدى. وسىلاي، ماڭعىستاۋ مۇنايى اشىلعان.

جاقسىلاردىڭ ءدامىن تاتىپ، ءتالىمىن العان

كاكىمبەك اعامىزدىڭ ءبىرىنشى قىرى – تاۋ-كەن سالاسىنىڭ بىلگىر مامانى ءھام ساياسي قايراتكەرلىگى بولسا، ەكىنشى قىرى – اقىندىعى. ونىڭ بەر جاعىندا اعامىز جەز­قازعاندا باسشىلىق قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن جىلدارى كور­شىلەس قاراعاندى قالاسىندا، الاش­تىڭ ءىرىسى ءالىمحان ەرمەكوۆ، شەجىرە – قالامگەر جايىق بەكتۇروۆ، ۇلكەن ءبىلىم يەسى ەۆنەي بوكەتوۆتەر بولدى. وسىلار ارقى­لى اعامىز الاش رۋحىن سەزىپ، ماعجان جىرىمەن اۋىزدانعان ەكەن.

«جەزقازعاندا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كەزىم بولاتىن. كەزەكتى دەمالىسقا شىعىپ، كۋرورتقا باردىم. سول جەردە فيلولوگ عالىم سەرىك قيراباەۆپەن كەزدەستىم. سەكەڭ اقىننىڭ ء«سۇيشى، ساۋلەم، تاعى ءسۇي»، دەيتىن ولەڭىن جاتقا ايتىپ بەردى. تاعى دا باسقا جىرلارىن بىلەدى ەكەن. مەن تاڭ قالدىم. «مىناۋىڭىز سۇمدىق اقىن عوي، سىزدە كىتابى بار ما؟» دەپ سۇرادىم. ول كىسى «جوق» دەدى. «قايدان تابۋعا بولادى؟». سەكەڭ ايتتى: «قاراعاندىدا جايىق بەكتۇروۆ دەيتىن جازۋشى اعاڭ تۇرادى، سول كىسىدەن سۇراپ كورشى» دەدى.

سودان كاكەڭ شاۋىپ وتىرىپ جايىق اعاسىنا كەلىپ: «سىزدە ماعجان جۇماباەۆ دەگەن اقىننىڭ كىتابى بار ەكەن، بەرىڭىز!» دەپتى. جاقاڭ: «بار، بەرەيىن، ەرتەڭ كەشتەن قالدىرماي قايتا اكەلىپ تاستا!». «قۇپ بولادى». اشىپ قاراسا، كىتاپ ماعجاننىڭ «باتىر بايانى» ەكەن. ەرتەرەكتە لاتىن عارپىمەن باسىلىپتى. لاتىن جازۋىن بالا كۇنىنەن بىلەتىن كاكەڭ تاڭ اتقانشا كىتاپتى باس الماي وقىپ، جاتتاپ الىپتى. تاڭەرتەڭ ۋادە بويىنشا يەسىنە اپارىپ بەرگەن.

«مەن قازاقتىڭ اقىن-جازۋ­شىلارى ىشىندە ءسابيت مۇقا­نوۆپەن وتە جاقىن بولدىم»، دەيدى اعامىز. سابەڭمەن وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارى بۋراباي كۋرورتىندا تانىسقان ەكەن. اتاعى الاتاۋداي جازۋشىنى شاقىرىپ، قوناقاسى بەرىپتى. اتتاناردا سابەڭ جارىقتىق: «كاكىمبەك، مۇمكىن ايتارىڭ بار شىعار، اعىل-تەگىل سىي كورسەتتىڭ، بۇنىڭ وتەۋىنە نە ىستەيىن؟»، دەيدى. «ويباي، ءسابيت اعا، ءسىز بىلمەيسىز، مەنىڭ ساۋاتىمدى اشقان ءسىزدىڭ «جۇمباق جالاۋىڭىز»، بۇل – سونىڭ وتەۋى» دەپتى. سودان تۇرعان بويى سول جەردە كىتاپتى باسىنان باستاپ جاتقا ايتىپ بەرگەن. سابەڭ شالقاسىنان ءتۇسىپتى. وسى وقيعا سابەڭ ەكەۋىمىزدى جاقىنداستىردى، دەيدى اعا.

ايتپاقشى، 1970 جىلى ءسابيت مۇقانوۆ 70 جاسقا تولىپ جەز­قازعاندىقتار قانداي سىي كور­سەتەمىز دەپ اقىلداسقاندا، قالاداعى اسكەري ءبولىمنىڭ باس­تىعى: ء«بىزدىڭ مۇراجايدا تۇڭعىش عارىشكەر يۋري گاگاريننىڭ انتەنناسى بار، سونى سىيعا تار­تايىق»، دەگەن ەكەن. وسى ورايدا «گاگاريننىڭ انتەنناسى جەزقازعاندا قايدان ءجۇر؟» دەگەن سۇراق تۋارى انىق. 1961 جىلى يۋ.گاگارين بايقوڭىردان عارىشقا ۇشىپ، قايتا جەرگە ورالعاندا ءمىنىپ بارعان عارىش كەمەسى جەزقازعاننىڭ دالاسىنا تۇسكەن. سونى اسكەريلەر بارىپ جيناعاندا، عارىش كەمەسىنىڭ انتەنناسى قولدارىنا تۇسەدى. تەكسەرىپ كورسە، انتەننا تولىق جۇمىس ىستەپ تۇر...

«ال ەۆنەي اعا ەكەۋمىز – جەرلەس ادامدارمىز»، – دەيدى كاكەڭ. ءبىرىن-ءبىرى ەرتەدەن تانيدى ەكەن. ءتىپتى سوناۋ ەلۋىنشى جىلدارى ستۋدەنت كەزىندە سالىقوۆ تەكەلى كەنىشىنە وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋ ءۇشىن كەلىپ ءجۇرىپ اعاسىمەن تانىسقان. ودان بەرتىندە ك.سا­لىقوۆ جەزقازعان قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلانعان تۇستا، بۇل جاڭالىقتى راديودان ەستىگەن ەبە­كەڭ: «قۇتتى بولسىن!» ايتىپتى.

قاراقالپاقستان ءۇشىن گورباچەۆقا قاۋلى شىعارتقان

ورتالىق پارتيا كوميتەتى 1984 جىلى ك.سالىقوۆتى قاراقالپاق اسسر-ىنە ءبىرىنشى حاتشى ەتىپ جىبەرەدى. وسى جەردە 1989 جىلعا دەيىن قىزمەت اتقارىپ، ەكى مارتە كسرو جوعارى كەڭەسىنە دەپۋتاتتىققا سايلانعان. «مەن بارعاندا قاراقالپاقستاننىڭ جاعدايى جاقسى ەمەس ەكەن. ويت­كەنى ەلدىڭ كۇنكورىس كوزى ارال تەڭىزىنىڭ سۋى تارتىلىپ، ولكەنى قۇر­عاقشىلىق جايلاپ العان. جاع­داي قيىن بولدى»، دەيدى ك.سالىقوۆ.

نە ىستەۋ كەرەك؟ سودان باس حاتشى م.گورباچەۆقا بارىپ: «قۇرمەتتى، ميحايل سەرگەەۆيچ، ءسىز بىلەسىز، بۇرىنعى باس حاتشى چەرنەنكونىڭ تۇسىندا ارتتا قالعان تۋۆا اسسر-ءىن وركەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى، اندروپوۆتىڭ تۇسىندا كارەليا ولكەسىنە ماڭىز بەرىلدى، ەندى ءسىزدىڭ تۇسىڭىزدا قاراقالپاق رەسپۋبليكاسىن وركەندەتۋگە قاتىستى شەشىم قابىلداڭىز»، دەپ ءوتىنىپتى.

ناتيجەسىندە، ءبىر جىلدان كەيىن 1985 جىلى ورتالىق پارتيا كوميتەتى مەن مينيسترلەر كەڭەسى «قاراقالپاق اسسر-ىنە كومەك بەرۋ تۋرالى» بىرىككەن قاۋلى قابىلدايدى. وسىندا ارال ەكولوگيالىق ماسەلەسى دە قامتىلادى. قاۋلىنىڭ كۇشىمەن اۋىل تۇرعىندارىن گازبەن قامتۋ 92 پايىزعا دەيىن كوتەرىلىپتى.

ونىڭ سىرتىندا رەسپۋبليكادا العاش رەت وپەرا تەاترىن اشىپ، ەركەعالي راحماديەۆ باس­تاعان ءبىر توپ قازاقستاندىق ونەر مايتالماندارىنىڭ كۇشىمەن ال­عاشقى قويىلىمدى ساحنا تورىنە شىعارسا، ودان كەيىن نۇكىستەگى جالعىز پەدينستيتۋتقا ۋني­ۆەر­سي­تەت مارتەبەسىن الىپ بەرىپ، جا­ڭا­دان ۇلكەن عيمارات سال­عىز­عا­نى ءبىر توبە.

«ينستيتۋتتىڭ ەسكى عيماراتىن حالىق مۇراسىن زەرتتەيتىن ورىن­عا اينالدىردىق، ءارى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ اشتىق. حالىق اقىنى بەرداق قارعاباەۆتىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا جىل سايىن «بەرداق وقۋلارىن» وتكىزەتىن ءداستۇر ەنگىزدىم»، – دەيدى سالىقوۆ اعامىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردادا Astana Marathon-2022 وتەدى

ەلوردا • بۇگىن، 12:16

سوماليدە جارىلىس بولدى

الەم • بۇگىن، 10:25

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 10:13

ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى

سپورت • بۇگىن، 07:32

وۆەرتايمدا جەڭدى

حوككەي • بۇگىن، 07:30

وزبەكستاننان باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 07:28

شەراعاڭ – ساحنا تورىندە

تەاتر • بۇگىن، 07:27

كوڭىل ارباعان كەڭىستىك

ادەبيەت • بۇگىن، 07:23

ۇستازدار ۇلىقتالعان كۇن

ءبىلىم • بۇگىن، 07:20

جاستار – تابيعات قامقورشىسى

ەكولوگيا • بۇگىن، 07:17

ۇقساس جاڭالىقتار