تاريح • 29 قاراشا, 2023
اسەت اقىندى فوتوعا تۇسىرگەن كىم؟
قازاقتىڭ ءان ونەرىندە ايرىقشا ورنى بار تۇلعانىڭ ءبىرى – اسەت نايمانباي ۇلى. مۋزىكا ونەرىن زەرتتەۋشى, اكادەميك احمەت جۇبانوۆ 1963 جىلى جارىق كورگەن «زامانا بۇلبۇلدارى» اتتى مونوگرافياسىنىڭ 262-بەتىنە تاريحتا تۇڭعىش اسەت نايمانباي ۇلىنىڭ فوتوسىن جاريالاعان ەكەن. ودان كەيىن قازاق ادەبيەتىنىڭ بەلدى وكىلى, بالالار جازۋشىسى ساپارعالي بەگالين «مادەنيەت جانە تۇرمىس» جۋرنالىنىڭ 1977 جىلعى جەلتوقسان ايىنداعى سانىنا ء«انشى اسەت» اتتى ماقالاسىمەن بىرگە جوعارىداعى فوتونى ەكىنشى رەت جاڭعىرتىپ جاريالاپتى. قازىرگى تاڭدا جاپپاي قولدانىستا جۇرگەن اسەت اقىننىڭ فوتوسىنىڭ ءتۇپ نەگىزى وسى. بۇل كۇندەرى اقىن بەينەسى كومپيۋتەرلىك مۇمكىندىكتەر ارقىلى وڭدەلىپ, كوركەم تۇرلەندىرىلىپ تاراپ ءجۇر.
تاريح • 29 قاراشا, 2023
اراب-پارسى دەرەكتەرىندەگى قازاق تاريحى
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىندا قازاق تاريحىنا قاتىستى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان اكەلىنگەن ماڭىزدى قۇجاتتار تانىستىرىلىمى ۇيىمداستىرىلىپ, اتالعان ءىس-شارا اياسىندا «قازاق تاريحى پارسى جانە اراب دەرەكتەرى نەگىزىندە» اتتى عىلىمي-تانىمدىق جيىن ءوتتى.
پىكىر • 27 قاراشا, 2023
جۋىقتا كوپتەن تانىس ءارى ۇنەمى جاقىن جۇرەتىن اۋىلداسىم جولىقتى. ادەتتەگىدەي اماندىق-ساۋلىقتان كەيىن تۇڭعىش قىزىن ۇزاتقانىن كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن جەتكىزدى. ءبىز دە قاراپ قالماي «بارعان جەرىندە باعى اشىلسىن!» دەدىك. راحمەتتەن كەيىن تانىسىم: «قۇدالارىم تەكتى تۇقىمنان», دەدى. ويلانىپ قالدىم. كۇدىگىمدى سەيىلتەيىن دەگەندەي اۋىلداسىم: «قۇدامنىڭ اكەسى ونەر قايراتكەرى ەكەن, ال قايىن اتاسى – حالىق ءارتىسى», دەدى. اتتارىن ايتتى. شىنىندا اسا تانىمال تۇلعالار, بىراق... «قۇداڭىز قازاقشا بىلە مە؟» دەپ سۇرادىم. ول باسىن شايقادى.
تۇلعا • 26 قاراشا, 2023
كوگالداعى حوككەيدەن جاستار جانە ەرەسەكتەر اراسىندا كسرو-نىڭ 10 دۇركىن چەمپيونى, كسرو سپارتاكياداسى مەن كۋبوگى جانە ەۋروپا چەمپيوندار كۋبوگىنىڭ يەگەرى, اتالعان سپورت تۇرىنەن 1977 جىلدان باستاپ, ءوزى سپورتتان قول ۇزگەن 1982 جىلعا دەيىن بەس جىل كسرو قۇراماسىنىڭ كاپيتانى بولعان مارقۇم سايان شايمەردەنوۆ (1953-2002) ءتىرى بولسا, مەرەيلى 70 جاسقا تولار ەدى.بۇل تۇلعانى قازاق سپورتىنىڭ جارىق جۇلدىزى دەسەك جاراسادى. اتتەڭ, ومىردەن ەرتە وزدى. اباي اتامىز ايتقانداي, «جارق ەتتى دە, جوق بولدى». بىراق ارتىنا قۇيرىقتى جۇلدىزداي وشپەس ءىز تاستاپ كەتتى. ونىڭ ويىن ورنەگى مەن شەبەرلىگى جايلى اتاقتى باپكەر ەدۋارد ايريح 70-جىلداردىڭ اياعىندا «لەنينسكايا سمەنا» گازەتىنىڭ تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «سايان دارا تۋعان تالانت, عاجايىپ حوككەيشى, ول الاڭدا بولماسا, كوماندانىڭ ويىنى قيىسپايدى. شابۋىلدىڭ ءبارى سۇرەڭسىز كورىنەدى. ال سايان الاڭعا شىقسا, جۇدىرىقتاي دوپتى وزىنە ماگنيتشە تارتادى. كوماندانىڭ ورتالىق شابۋىلى وسى جىگىتكە سەنىپ تاپسىرىلعان...» دەپتى.
جادىگەر • 21 قاراشا, 2023
عىلىمي ورتادا ء«ۇرجار حانشايىمى» دەگەن اتىمەن بەلگىلى ارحەولوگيالىق قۇندى قازىنامىز وسىدان جيىرما جىل بۇرىن اباي وبلىسى ءۇرجار اۋدانى اۋماعىن كوكتەي وتەتىن تاسكەسكەن – باقتى تاسجولىن جوندەۋ كەزىندە كەزدەيسوق تابىلعان ەدى. ياعني جاڭالىقتىڭ اشىلۋىن كەزدەيسوق جاعدايدا تۋىنداعان وقيعانىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى.
رۋحانيات • 21 قاراشا, 2023
مىڭ توعىز ءجۇز توقسان التىنشى جىلدىڭ مامىراجاي جازى بولاتىن. ول كەزدە الەۋمەتتىك جەلى دەگەن اتىمەن جوق. بار قازاق رەسپۋبليكالىق بىرنەشە باسىلىمنىڭ بەتىنە قارايمىز. جانە قاي گازەتتە قانداي ءتىلشى ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن, ونىڭ قالام سىلتەسى قالاي ەكەنىن نازاردان تىس قالدىرمايمىز. وسى جىلدارى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاسقا نارى – مارات قابانباەۆ ەدى. ءوز باسىم بۇل قالامگەردىڭ جازعان-سىزعانىن قالدىرماي وقۋشى ەدىم.
قازاقستان • 13 قاراشا, 2023
قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ءداستۇرلى «قازاقشا ءمازىر» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىن ۇيىمداستىردى.
رۋحانيات • 13 قاراشا, 2023
قازاقتىڭ ەجەلگى گەنەتيكالىق جادىسىنان ورىن العان ۇلتتىق قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى ات سىنشىلىعى. بۇل تۋرالى ەل ىشىندە نەبىر اڭىز-اڭگىمەلەر جەتەرلىك. اتاپ ايتساق, سونىڭ ءبىرى – حVII عاسىردا ءومىر سۇرگەن اتاقتى تولىباي سىنشى. بۇل كىسىنىڭ سىنشىلىعى حاقىندا عۇلاما اتامىز ءماشھۇر ءجۇسىپ جانە جازۋشى ساۋىربەك باقبەرگەنوۆتىڭ جازبالارىندا كەزدەسەدى.
كينو • 12 قاراشا, 2023
الداعى 13-18 قاراشا كۇندەرى تۇركيا رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگى كينەماتوگرافيا باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن ەلوردا تورىندە «استانادا تۇرىك فيلمدەرى اپتاسى» وتەدى.
پىكىر • 09 قاراشا, 2023
قازاق حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتىندا وتە ەرتەدەن قالىپتاسقان اسا ءبىر قۇندى قاسيەتى – قوناقجايلىعى. ۇلتىمىزدىڭ وسى ءبىر ءداستۇرى حاقىندا ەتنوگراف-ارحەولوگ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى حالەل ارعىنباەۆ «قازاقتىڭ وتباسىلىق داستۇرلەرى» اتتى عىلىمي-تانىمدىق مونوگرافياسىندا: «قازاق وتباسىنا ءتان ەرەكشە ابزال قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى – ەجەلدەن بەرى كەلە جاتقان قوناقجايلىعى. قازاق ءۇشىن قوناقتىڭ تانىس بولۋى, تەڭدەس بولۋى شارت ەمەس, ءاربىر جولاۋشى-قوناق قونعان ۇيىنە «بولىنبەگەن ەنشىم بار» دەپ قوناقاسىسىن تالاپ ەتەدى», دەپ جازىپتى.
