بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1159 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 09 قاراشا, 2023

تۇعىرىل حاننىڭ ورداسى

ورتا عاسىردا ورتالىق ازيادا ورىن العان تاريحي وقيعالار تىزبەگى كۇللى ادامزاتتىڭ نازارىن ءالى كۇنگە وزىنە اۋدارۋمەن كەلەدى. اسىرەسە ۇلى قاعان شىڭعىستىڭ ءومىر تاريحىنا قاتىستى ماتە­ريالداردا كەرەي, نايمان, قوڭىرات, مەركىت, وڭعىت (ۋاق), جالايىر تايپالارى حاقىندا دەرەك كوپ. سونىڭ ءبىرى – كەرەي تايپاسىنىڭ بيلەۋشىسى تۇعىرىل حان تۋرالى مالىمەتتەر.

ەگەمەن قازاقستان • 07 قاراشا, 2023

«ەگەمەن قازاقستان» مۇراعاتىنداعى تاريحي دەرەكتەر

بيىل 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستىڭ بەلدى وكىلى, تورعاي كوتەرىلىسىنىڭ قولباسشىسى امانكەلدى يمانوۆتىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋ ورايىندا مىنا ءبىر دەرەككە توقتالعاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. ەكىنشى دۇنيجۇزىلىك سوعىس ءجۇرىپ جاتقاندا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 18 ماۋسىم كۇنگى № 121 سانىندا باتىر تۋرالى ماقالالار توپتاماسى جاريالانىپتى. بۇل دەرەكتەر 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس تاريحىن جانە باتىردىڭ ءومىربايانىن زەرتتەپ جۇرگەن ادامدار ءۇشىن قاجەت بولارى انىق.

زەردە • 01 قاراشا, 2023

يت ۇلىعان ءتۇن

تاياۋدا ەلوردا تورىندە «وتانداستار» قورى» كەاق ۇيىم­داس­تى­رۋىمەن الەم قازاقتارى باس قوسقان فورۋم ءوتتى. مارتەبەلى جيىنعا تۇركيالىق نۇراحمەت گيۋنەش ەسىمدى ەگدەلەپ قالعان اعا­مىز كەلىپتى. باعزىدان بەرگى ءبىر ادەتىم, تۇركيالىق كونەكوز قازاق­تاردى كورسەم بولدى, سوناۋ 40-جىلدارى التايدان اۋىپ, انادولىعا بارعان العاشقى كوشتىڭ بايانى تۋرالى سۇراماي تىنبايمىن. ءار كەز بۇرىن-سوڭدى حابارىم بولعان ءبىر وقيعانى ەستيمىن. بۇل جولى دا قىزىق اڭگىمە ەستىپ تەبىرەندىم. سونىمەن...

پىكىر • 31 قازان, 2023

ايەلدىڭ ارى – قورعانى

«ايەل كوكتەن تۇسكەن جوق, ول – ەركەكتىڭ بالاسى, ەركەك جەردەن شىققان جوق, ايەل – ونىڭ اناسى» دەمەكشى, ەر مەن ايەل جۇپ بولىپ ءومىر ءسۇرۋى تابيعي زاڭدىلىق. اتاقتى جىراۋ مايلىقوجا بابامىز: «جاقسى ايەل جىگىتتىڭ جاقسى قىلار جامانىن, ۇشقىر قىلار شابانىن, جامان ايەل جىگىتتىڭ تار قىلادى زامانىن, تايدىرادى تابانىن» دەگەن ەكەن. سول سياقتى اتام قازاق: «جاقسى ايەل – ىرىس, جامان ايەل – ۇرىس» دەپ بەكەر ايتپاعان. ايەلى ەرىن سىيلاپ, باعىنا بىلسە عانا ۇرىس-كەرىسسىز باقىتتى وتباسىنىڭ كەلبەتى قالىپتاسادى.

ەڭ قىسقا اڭگىمە • 19 قازان, 2023

ابىلايدىڭ اق ءۇيىن ايقىنداعان

تۋرا جيىرما جىل بۇرىن, 2003-ءتىڭ قوڭىر كۇزى-ءتىن. ءدال قازىرگىدەي قازان ايىنىڭ اياعى. ۇمىتپاسام, 29 قازان بولاتىن. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ەل ىزدەپ وقيتىن «ەتجەڭدى» دەيتىن سانى قولىما ءتيدى. باپپەن, بايىپتاپ وقىپ وتىرىپ, «ابىلايدىڭ اق ءۇيى» دەگەن تاقىرىپقا كوزىم ءتۇستى. شاعىن ماقالاعا حان ورداسىنىڭ قيراندى فوتوسى قوسا بەرىلىپتى. سانام سەلك ەتتى. ءۇڭىلىپ اۆتورىنا قاراسام, جاقسىباي سامرات دەپ تۇر.

جادىگەر • 16 قازان, 2023

ءجۇسىپ اتا جازباسى

ەل اۋزىندا ساقتالعان اڭىز – ءاپسانا دەرەكتەردە قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ شاكىرتى سانالاتىن اۋليە, ءپىر ءجۇسىپ اتانىڭ قولجازباسى تابىلعانى تۋرالى مالىمەتتى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتتى.

ونەر • 12 قازان, 2023

جۇلدە العان سۋرەت

يۋنەسكو ۇيىمى جىل سايىن «جىبەك جولى – جاستار كوزىمەن» اتتى حالىقارالىق فوتوبايقاۋ وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىردى. بيىل دا بۇل ءۇردىس جالعاسىن تاپتى.

تۇلعا • 08 قازان, 2023

بوشايدىڭ ءۇش قاراسى

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ار­داگەرى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, داناگوي تۇلعا, ايگىلى اتبەگى بوشاي كىتاپباەۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 100 جىل تولىپ وتىر. بوشەكەڭ – كوزىنىڭ تىرىسىندە اڭىزعا اينالعان ادام. اسىرەسە بۇل تۇلعانىڭ اتبەگىلىك ونەرى حاقىندا وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى ۇلكەن قالامگەر عابيت مۇسىرەپوۆ وچەرك جازسا, اقىندار عافۋ قايىربەكوۆ, كاكىمبەك سا­لىقوۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا جىر ارناپتى.

تاريح • 04 قازان, 2023

تاريحي فوتوداعى كىمدەر؟

مىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان سۋرەت كوزىقاراقتى قاۋىمعا جاقسى تانىس دەپ ويلايمىز. 1918 جىلى ءساۋىر ايىندا الاش ارىستارى احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مىرجاقىپ دۋلات ۇلى, رايىمجان مارسەكوۆتەردىڭ شاۋەشەك قالاسىنداعى ساپارى كەزىندە تۇسىرىلگەن. بۇل بەينەنى تاريحقا تاڭبالاعان – اۋەسقوي فوتوگراف مۇحامەتجان يۋسۋپوۆ.

تاريح • 27 قىركۇيەك, 2023

قيادا تابىسقاندار

2001 جىلدىڭ قوڭىر كۇزى. قوبدا بەتى قازاقتارى اراسىنان شىققان تاريحي تۇلعا – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى موڭعول ەلىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە ءستاليننىڭ قابىلداۋىندا بولعان, 1960 جىلدارى قىتاي كوسەمى ماو تسزەدۋنمەن داستارقان باسىندا جولىعىپ, ءدام تاتىسقان قاشقىنباي مالىك ۇلى تۋرالى دەرەك جيناپ ءجۇردىم. سول تۇستا قاشەكەڭنىڭ تۋعان كۇيەۋ بالاسى, بۇرىنعى مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ارداگەرى توقتالحان نۇعىمان ۇلى تەمىرتاۋ قالاسىندا تۇرىپ جاتىر دەگەندى قۇلاعىمىز شالدى.

ياندەكس.مەتريكا