رەسمي مالىمەتتەردە ءجۇسىپ اتا ءحىى عاسىردا ءومىر سۇرگەن جانە ەجەلگى جازبالاردا «عاشىق ءجۇسىپ» اتىمەن ايگىلى ادام دەيدى. ياعني بۇل تىركەس عۇلاما عالىم ءبىر اللانىڭ ىلىمىنە قۇمار-عاشىق بولدى دەگەن ءسوز.
بۇل اۋليەنىڭ كەسەنەسى. تۇركىستان قالاسىنان 25 شاقىرىم جەردە ەسكى يقان اۋىلىندا ورنالاسقان. وتكەن عاسىر باسىندا كەسەنەنىڭ ءىشى تولعان كىتاپ بولعان دەيدى كونەكوزدەر. وكىنىشكە قاراي, كەڭەس ۇكىمەتى بۇل قۇندى جادىگەردىڭ كوبىن 1930 جىلدارى جويىپ جىبەرگەن-مىس.
ءجۇسىپ اتانىڭ ۇرپاقتارى بارشىلىق. اۋلەت شەجىرەسىندە: كاماليددين – سۇلەيمەن – ومار – جيەن – سىددىق اتتى اتالارىنىڭ اتى اتالسا, جيەنى يقان قوجادان تارايتىن اتا قوجا ۇرپاعى شارافۋددين اۋليەنىڭ يسىنات-تىزبەگى جازىلىپتى.
«ۇزىندىعى ءۇش مەتر بولاتىن قۇندى قولجازبا قازىر اۋليە اتامىزدىڭ ۇرپاعى ەلوردا تۇرعىنى شەجىرەشى قاريا سەيدالىم يۋلداشەۆتىڭ قولىندا ساقتاۋلى تۇر», دەيدى كوميتەتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ءمادينا سابىر.
ال قۇندى جازبا اقىيەسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جادىگەردى اتاسى يۋلداشقوجا ساقتاپ كەلگەن. – مەن تاريحشى ەمەسپىن, – دەيدى سەيدالىم اكا. قولجازبانى بىلەدى-اۋ دەگەن ادامدارعا كورسەتتىم, ولار ءماتىندى وقىپ كورىپ, مۇندا ناسابناما ەمەس تاريح جازىلعان دەيدى. ياعني حاننىڭ جارلىقتارى, جەر-سۋ اتاۋلارى, حالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە قاتىستى كوپتەگەن مالىمەت بار. جازباداعى دەرەكتەردى تولىقتاي زەرتتەۋ عالىمداردىڭ ەنشىسىندە. جادىگەر كەزىندە قۋعىن-سۇرگىن سالدارىنان جەرگە كومىلىپ امان قالعاندىقتان, قازىرگى تاڭدا تۇپنۇسقاسى جويىلۋ الدىندا تۇر.
«قۇندى مۇرالاردى جوعالتپاي ساقتاۋ – بولاشاعىمىز ءۇشىن ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. حالىقتىڭ قولىندا ساقتالعان وسىنداي قۇندى قۇجاتتاردى ىزدەپ تابۋدى باستى نازارعا الىپ وتىرمىز. جەكە قولداعى تاريحي مۇرالاردى مەملەكەت قورعاۋىنا الىپ, قانشاما بەلگىسىز دەرەكتەردىڭ بەتىن اشۋعا جانە ولاردىڭ بولاشاقتا جويىلىپ كەتپەۋىنە ۇلەس قوسۋىمىز كەرەك», دەيدى كوميتەت توراعاسى قۋات بوراش.
