پىكىر • 03 ءساۋىر, 2024
قايراتكەر تۇلعا امانگەلدى ايتالىنىڭ «التىن وردا» گازەتىندە (19 ناۋرىز, 2009 جىلى) جاريالانعان سۇحباتىندا: «وتارشىل يدەولوگيا 1 قاڭتاردى جاڭا جىل رەتىندە سانامىزعا تەرەڭ ءسىڭىردى. قازىر كوپشىلىك حالىق 22 ناۋرىزدى كۇتكەننەن گورى 1 قاڭتارعا اسا ءمان بەرەدى. بۇل – ساناعا سىڭگەن ءداستۇردىڭ كۇشتىلىگى. ەندى وسى قالىپتاسىپ, ساناعا ءسىڭىستى بولىپ كەتكەن ءداستۇردى ومىردەن, پسيحولوگيامىزدان قالاي شىعارىپ, ناۋرىزدى تويلاۋعا كوشەمىز؟», دەگەن ەدى.
جادىگەر • 01 ءساۋىر, 2024
قىرعىزدىڭ «ماناس» ەپوسىندا ماناس باتىردىڭ «اقكەلتە» دەگەن شاعىن زەڭبىرەگى بولعانى تۋرالى: «ەسىنە ءتۇستى اقكەلتە, وزەگى بولات, اۋزى وبىر, ءتۇتىنى تۇمان, ءدۇمى ءزىل, كوزدەسەڭ تاجال, وعى اجال, اسىنىپ جۇرگەن اقكەلتە, اشۋى كەلسە قىرىپسال, شىندىعىندا زەڭبىرەك, بابىن بىلسەڭ تىم بولەك» دەپ جىرلانادى.
جادىگەر • 31 ناۋرىز, 2024
كورنەكتى جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى (1889 - 1931) پەداگوگيكا, پسيحولوگيا سالاسىنان قۇندى وقۋ قۇرالدار جازىپ قالدىرعان. سونىڭ ءبىرى – 1924 جىلى ورىنبوردا 3500 تيراجبەن جارىق كورگەن, 186 بەتتىك «تاربيەگە جەتەكشى» (بالا وقىتۋشىلارعا) اتتى كىتابى. بۇل ەڭبەككە بيىل 100 جىل تولىپ وتىر.
جادىگەر • 27 ناۋرىز, 2024
ادامزات تاريحىندا كوشپەلى عۇندار ءداۋىرى دەگەن كەزەڭ بار. بۇل تۋرالى 2010 جىلى جارىق كورگەن بەس تومدىق «قازاقستان تاريحى» اتتى ەڭبەكتىڭ ءبىرىنشى تومىنىڭ 245-بەتىندە: «عۇندار – ب.ز.ب. ءى مىڭجىلدىقتا قازىرگى موڭعوليانىڭ وڭتۇستىگى ورداستان كاسپيگە دەيىنگى ورتالىق ازيانىڭ ۇلان-بايتاق كەڭىستىگىن جايلاعان تايپالىق وداق» دەگەن پايىم ايتىلىپتى.
جادىگەر • 26 ناۋرىز, 2024
قازاقتىڭ تۇسىنىگىندە ۇلۋ دەگەن – تەڭىزدە تىرشىلىك ەتەتىن جۇمساق دەنەلى ومىرتقاسىز جاندىك. باسقاشا ايتقاندا, قۇرتتىڭ ءبىر ءتۇرى. ادامدار ونىڭ سىپىرىلىپ قالعان ساۋىتىن تەڭىز تۇبىنەن تەرەدى. قاتتى ساۋىتتى قۇلاعىڭىزعا توسساڭىز ەرەكشە ءۋىل ەستىلەدى. ال ۇرلەسەڭىز كەرنەي دىبىسى شىعادى.
وقيعا • 22 ناۋرىز, 2024
1998 جىلدىڭ كوكتەمى. بۇرىنعى وبلىس ورتالىعى اقمولا رەسپۋبليكا استاناسى اتانىپ, ابىر-سابىر بولىپ جاتقان كەز. جان-جاقتان جينالعان ءبىر توپ جۋرناليست «استانا اقشامى» شاڭىراعىنان پانا تاپقان ەدىك.
تانىم • 22 ناۋرىز, 2024
كۇنتىزبەلىك ەسەپ بويىنشا ۇلۋ جىلى كۇللى عالامنىڭ قاقپاسىن اشىپ كىردى. بۇل جىل تۋرالى حالقىمىزدىڭ اۋىزەكى فولكلورىندا: «اياڭداپ بەسىنشى جىل ۇلۋ كەلەر, سىپايى كوڭىلىڭە جىلۋ كەلەر, ماۋسىمدا بەرەكەسىن مول عىپ بەرىپ, كوڭىلدى جابىرقاتپاي ءتۇزۋ كەلەر» دەيتىن ءبىر شۋماق بار. وسىعان قاراعاندا, جاڭا جىل – جارقىن كۇندەردىڭ باستاۋى, جاقسىلىق پەن جايلىلىقتىڭ بەكەم تۇراعى, بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ تۇنىق بۇلاعى بولار دەگەن ءۇمىت مول.
جادىگەر • 14 ناۋرىز, 2024
كۇيىك حان (گۇيۋگ حان) – شىڭعىس قاعان نەگىزىن قالاعان كوشپەلى موڭعول يمپەرياسىنىڭ ءۇشىنشى ۇلى حانى ءھام وگەدەيدىڭ تۇڭعىش ۇلى. 1246–1248 جىلدارى تاق يەسى اتانعان. بۇل تۇلعا تۋرالى اتاقتى ساياحاتشى, موڭعول ۇستىرتىنە تۇڭعىش تابانى تيگەن ەۋروپالىق ءارى حاندى كوزىمەن كورگەن يتاليالىق ءدىندار پلانو كارپيني «Liber Tatarorum, Liber Tatarorum» («تاتارلار تۋرالى جازبا») اتتى ەستەلىگىندە: «كۇيىك ورتا بويلى, قۋلىق-سۇمدىققا جەتىلگەن, اقىلى ۇشقىر, تاكاپپار ادام» دەپ جازىپتى.
ۇلتتىق سپورت • 05 ناۋرىز, 2024
كوكپار – كوشپەلىلەردىڭ بايىرعى زاماننان بەرى كەلە جاتقان عۇرىپتىق-جاۋىنگەرلىك ويىن ونەرى. اتالمىش ويىننىڭ شىعۋ توركىنى جايلى زەرتتەۋشىلەر, «قازىرگى كوكپار تارتۋ اۋەلدە الەۋمەتتىك ءمانى بار اسكەري ماشىقتىڭ قاجەتىنەن تۋعان. تۇركى قاعاندىعى كەزىندە «دەربەس جاساقتى» وسىنداي جاتتىعۋدان ءوتىپ, سىنالعان جاۋىنگەرلەردەن جاساقتاعان. اسكەري ماشىقتىڭ بۇل ءتۇرى بەيبىت كۇندەردە كوكپار تارتۋ ويىنىنا ۇلاسىپ وتىرعان» دەيدى.
جادىگەر • 04 ناۋرىز, 2024
جۋىردا ۇلانباتىر قالاسىنا بارعان ساپارىمىزدا شاھارداعى – كىتاپحانالاردى ارالاپ, ونداعى جاڭادان باسپا بەتىن كورگەن تىڭ تۋىندىلارمەن تانىستىق. سونىڭ ءبىرى – ەۋروپاداعى پاريس نانتەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى, عالىم, ورتاعاسىرلىق كوشپەلىلەر تاريحىنىڭ بىلگىرى ماري فاۆەرۋدىڭ وتكەن جىلى موڭعول تىلىنە اۋدارىلىپ جارىق كورگەن «التىن وردا» اتتى كىتابى.
