بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1147 ماتەريال تابىلدى

ميراس • 14 ماۋسىم, 2024

كۇزگى قومىرعان

ەجەلگى كوشپەلىلەر تۇرمىسىندا «كۇزگى قومىرعان» دەگەن بولعان ەكەن ەرتەدە. بۇنى قازىرگى تىلمەن ايتقاندا, «قىسقا دايىندىق» دەسەك دۇرىس. ياعني كوشپەلى حالىق دالانىڭ قوڭىر اڭى: اقبوكەن, مارال, قاراقۇيرىق, ت.ب. جانۋارلاردى شەڭبەرلى قورشاۋ ار­قىلى اۋلاپ, ولاردىڭ ەتىن سۇر­لەۋ ارقىلى كەلەسى جازدا بولاتىن جورىق اسىن ازىرلەيتىن ءداستۇر بولعان.

جادىگەر • 13 ماۋسىم, 2024

قاپساعاي ساداق

ەرتە ءداۋىردىڭ اسكەري-جاۋىنگەرلىك ونەرىن زەرتتەگەن ەۋروپالىق جانە رەسەيلىك ماماندار مەليۋكوۆا, چەرنەنكو, سميرنوۆ, حازانوۆ, ت.ب. ەڭبەك­تەرىندە جانە وڭتۇستىك ءسىبىر تۇرعىندارىنىڭ ب.ز.ب. تۇرمىس-تىرشىلىگىنە زەرتتەۋ جاساعان ا.م.كۋلەمزيننىڭ جازبالارىندا دا ساداقتى تۇڭعىش بولىپ ازيا قۇرلىعىنىڭ تۇرعىندارى قولدانعانى حاقىندا ايتىلادى. بۇل دەرەكتەر اتالعان ولكەلەردە جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا با­رى­سىندا تابىلعان زاتتاي جادىگەرلەر ارقىلى دا تولىق دالەلدەنىپ وتىر.

ارحيۆ • 13 ماۋسىم, 2024

بريتانيا ءارحيۆى: شوقايعا قاتىستى قۇجات

جاقىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجات­تا­ما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنە قاراستى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپ­تار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ماماندارى لوندون قالا­سىندا ورنا­لاسقان بريتانيا ۇلتتىق ارحيۆ قورىنا بارىپ, قازاق تاريحىنا قا­تىستى دەرەكتەر ىزدەستىردى. ناتيجەسىندە, ەلىمىز تاريحىنا قا­تىستى 15 قولجازبا مەن 500-گە جۋىق ارحيۆ­تىك قۇجات كوشىرمەسى الى­نىپ, قۇندى دەرەكتەر ورتالىق قورىن تولىقتىردى. وسى ورايدا, قارت قۇر­لىققا ساپارلاپ بارعان ىزدەنۋشى توپتىڭ مۇ­شە­سى, قولجازبالار جانە سيرەك­ كىتاپ­تار ۇلتتىق ورتا­لىعى عىلى­مي زەرتتەۋ جۇمىس­تا­رىن ۇيىم­­­­داس­­­­تىرۋ ءبولىمىنىڭ جەتەكشى ساراپ­­شى­سى, تاريح عى­لىم­­دا­رىنىڭ كاندي­داتى گۇلسىم بيسە­نو­ۆا­مەن اڭگىمە­لەس­كەن ەدىك.

پىكىر • 13 ماۋسىم, 2024

تاريحي سانا تاعىلىمى

ۇلكەن ويشىل, اقىن شاكارىم قۇداي­بەردى ۇلى «شىننان وزگە قۇداي جوق, انىق قۇداي – شىن قۇداي, ۇقپاي قالما الاڭ بوپ, شىن بولماسا, كiم قۇداي؟» دەگەن ەكەن. عۇلامانىڭ بۇل پايىمىن تاپسىرلەر بولساق, «قۇداي» دەپ وتىرعانى اقيقات. سونىڭ ىشىندە شىنايى ءبىلىمنىڭ اقيقاتى. قازىرگى تاڭدا قازاق قوعامىنداعى باستى ماسەلە – ءبىلىم پەن اقپاراتتىڭ ورنى اۋىسىپ كەتتى. شاكارىم بابامىز ايتقان «شىن ءبىلىم» كومەسكىلەنىپ, اقپاراتتىق دۇنيەلەر العا شىقتى. بۇل وتە قاتەرلى قۇبىلىس. ويتكەنى شىن ءبىلىم, اقيقات, ناعىز ءىلىم سالتانات قۇرماعان قوعامنىڭ بولاشاعى كۇڭگىرت.

ۇلتتىق سپورت • 11 ماۋسىم, 2024

جامبى اتۋدان چەمپيونات اياقتالدى

حالقىمىزدىڭ مەرگەندىك ونەرى جامبى اتۋدان جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ەلىمىزدىڭ ءىح چەمپيوناتى تالدىقورعان قالاسىندا ءوتىپ, وعان 12 وبلىستان ىرىكتەلگەن 40-قا جۋىق سپورتشى قاتىستى.

وقيعا • 16 مامىر, 2024

قوبدا قازاقتارىنىڭ كەلىنى

شايزادا ابدىراحمانقىزىنىڭ قوبدا بەتىنە كەلىن بولىپ تۇس­كەنىنە 45 جىلدىڭ ءجۇزى بوپتى. ۋاقىت-اي دەشى... كەشە عانا جە­لەگى جەلبىرەپ 22 جاسىندا الىس ەلگە ۇزاتىلعان جاس ارۋ بۇگىندە جاپىراق جايعان بايتەرەك سياقتى ۇلكەن اۋلەتتىڭ تىرەگىنە اينالدى. جاقىندا عانا ەل جاققا بارعان ساپارىمىزدا قۇلاق ەستىپ, كوز كورمەگەن بەيتانىس ولكەگە كەلىن بولىپ ءتۇسىپ, جارتىعاسىرلىق عۇمىرىندا ادامگەرشىلىكتىڭ تۋىن جىقپاي, اعايىن اراسىندا «كەرەمەت كەلىن» اتانعان اپامىزبەن تىلدەسىپ, شۇيىركەلەسىپ قايتتىق.

ميراس • 04 مامىر, 2024

شي نەمەسە ءتىز وق

ەرتە كەزدە قازاقتار ءتىز نەمەسە شي وقپەن قۇس اتقان. بۇل وقتىڭ ءتىز نەمەسە شي دەپ اتالۋىنا سەبەپ, وقتىڭ تىم جىڭىشكەلىگى جانە قاتتى شيدەن جاسالۋىنا بايلانىستى. كانىگى مەرگەندەر مۇنداي شي وقتىڭ ءتورت-بەسەۋىن ادىرناعا قاتار ورناتىپ, ءبىر دەممەن شاشىراتا اتقان.

ميراس • 02 مامىر, 2024

قول كۇشى مەن اقىل توعىسسا, وق ءمۇلت كەتپەيدى

ۇلانباتىر قالاسىندا «ەر جىگىتتىڭ ءۇش ونەرى» اتتى جەكە­مەنشىك كومپانيا بار. بۇل مەكەمە – ەجەلگى ەۋرازيالىق كوشپەلى ۇلىس: ساق, عۇن, كوك تۇركى ءداۋىرى, ودان كەيىنگى شىڭعىس قاعان نەگىزىن قالاعان موڭعول يمپەرياسى تۇسىندا قولدانىستا بولعان اتىس قارۋى – ساداق تۇرلەرىن جاڭعىرتۋمەن اينالىسادى. اتالعان مەكەمە باسشىسى كونە قارۋ-جاراق مامانى ءارى ساداق اتۋدان ۇلتتىق دارگەيلى مەرگەن ءتومورحۋ باتمۋنكە مىرزا وتكەن ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن «Qazaq-oner» ۇلتتىق قاۋىمداستىعى, جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعا­لار بىرلەستىگىنىڭ شاقىرۋىمەن قازاقستانعا كەلىپ, الماتى مەن استانادا كورمە ۇيىمداستىردى. وسى ورايدا موڭعوليالىق شەبەرگە جولىعىپ, كوشپەلىلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ونەرىنىڭ ءبىر سالاسى – ساداق قارۋى حاقىندا اڭگىمەلەستىك.

جادىگەر • 30 ءساۋىر, 2024

عۇن كۇيمەسى

كوزىقاراقتى قاۋىم ءھام مامان تاريحشىلاردىڭ ءبارى بىلەدى, قازىرگى قازاق حالقى – الەم تاريحىنا تۇڭعىش رەت ەۋرازيالىق اۋماقتا كوشپەلى يمپەريا قۇرعان كونە عۇنداردىڭ ۇرپاعى. اقىن ماعجان جۇماباەۆ «ەرتە كۇندە وتتى كۇننەن عۇن تۋعان, وتتى عۇننان وت بوپ ويناپ مەن تۋعام» دەگەندى بەكەر ايتپاعان بولار.

جادىگەر • 30 ءساۋىر, 2024

اندىگەن

قازاقتىڭ مەرگەندىك ونەرىنە قاتىستى قارۋ-جاراق اتاۋلارى اراسىندا «اندىگەن» ءسوزى كوپ كەزدەسەدى. مىسالى, اقتامبەردى جىراۋدىڭ «توبىقشىق تولى اندىگەن, تولتىرا تارتار ما ەكەنبىز» دەگەن ءسوز تىركەسى بار. ءبىر قىزىعى, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىز «اندىگەن» نە زات ەكەنىن باسىپ ايتا الماي ءجۇرمىز. وعان سەبەپ, اندىگەن بىردە ساداق وعىنىڭ اتاۋى رەتىندە ايتىلسا, كەلەسى ءبىر دەرەكتە باسقا ماعىنا دا بەرىلىپ ءجۇر.

ياندەكس.مەتريكا