Taza.kz
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1161 ماتەريال تابىلدى

اباي • 10 تامىز, 2024

قياسباي حيكايالارى

10 تامىز – اباي كۇنى. بۇل – رۋحانيات مەرەكەسى ءھام زور ءتالىم تويى. فيلو­لوگيا عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى, ابىز قاريا مەكەمتاس مىرزاح­مە­توۆ: «بۇل كۇندى قازاق ۇزاق كۇتتى. تىرىسىندە اقيقات­تى, ادىلدىكتى جاقتاپ, عىلىم­­دى تۋ كوتەرگەن, سوڭى­نا ­جا­قۇتتاي جارقىراعان قازىنا قال­­­دىرعان جانعا قا­تىستى دۇنيە­­لەردىڭ ەشقايسىسىنا نەم­قۇرايدى قارا­ماۋىمىز كەرەك» دەگەن ەكەن.

جادىگەر • 09 تامىز, 2024

قانىشتىڭ دومبىراسى

قازاقتان شىققان عۇلاما, قا­زاق كسر عى­لىم اكا­دە­ميا­­سى­نىڭ نە­گى­زىن قالاۋ­شى ءھام تۇڭ­عىش پرە­زي­دەن­­تى, مينەرا­لو­گيا عىلىم­دارى­­نىڭ دوك­تورى, كسرو مەم­لە­كەت­تىك سىيلىعى­نىڭ لاۋ­رەاتى قانىش سات­باەۆ­تىڭ دومبىراسى الماتى قالاسىنداعى مەم­لە­كەتتىك ورتالىق مۋزەي قو­رىندا «كپ 16730/1» رەت­تىك نو­مىرمەن ساقتاۋلى تۇر.

جادىگەر • 07 تامىز, 2024

جوشى ۇلىسىنىڭ اقشا اينالىمى

ەۋرازيا اۋماعىندا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ اقشا اينالىمى حاقىندا ايتۋدان بۇرىن سول تۇستا, ياعني ورتا عاسىردا دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا-ساتتىق ءىسى قالاي جۇرگىزىلىپ كەلدى دەگەنگە توقتالعان ءجون. بۇل ءداۋىردىڭ ەكونوميكاسى مەن اقشا اينالىمىن زەرتتەگەن امەريكالىق تاريحشى-سوتسيولوگ جانەت ابۋ - لۋگودتىڭ (Janet Abu-Lughod) تۇجىرىمىنا نازار اۋدارساق, ءحىىى عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ەۋرازيالىق اۋماقتا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ ىقپالى ناتيجەسىندە كۇللى الەمدى قامتىعان ەكونوميكالىق ساياساتتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان بىرنەشە وڭ وزگەرىس پايدا بولعانى تۋرالى ايتىلىپتى.

جادىگەر • 06 تامىز, 2024

تاسقا سالىنعان ەجەلگى سۋرەت

جۋىقتا بريتاندىق بەدەلدى عىلىمي-پۋبليتسيستيكالىق جۋرنال «Nature» مەن اعىلشىن تىلىندە اقپارات تاراتاتىن «Mail online» اتتى مەدياقاۋىمداستىق يندونەزيا ەلىنىڭ سۋلاۆەسي ارالىندا ورنالاسقان لەانگ كارامپۋنگ ۇڭگىرىنەن 51 200 جىل بۇرىن سالىنعان جارتاس سۋرەتى (پەتروگليف) تابىلعانى حاقىندا تىڭ جاڭالىق جاريالادى.

تابيعات • 02 تامىز, 2024

قىرعي

قىرعي – جاراتى­لىسى قار­شىعا تۇ­قىم­داسقا جا­تا­تىن ادەمى قۇس. بىراق ول قار­­شى­عادان كى­شىرەك, جا­عال­­تاي مەن تۇ­­­رىم­­­­تاي­دان ۇلكەنىرەك بولادى. ەلىمىز­دىڭ تاۋلى ولكەلەرى التاي, تارباعاتاي, جەتىسۋ جەرىن مەكەندەيدى.

رۋحانيات • 01 تامىز, 2024

جوشى ۇلىسى تۋرالى تىڭ تۋىندى

فرانتسيانىڭ شىعىس ارحەولوگيا ينستيتۋتى مەن وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسىپ اتقارىپ جاتقان «كوشپەلىلەر يمپەرياسى» جوباسىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى ءھام پاريس نانتەررە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ماري فاۆەرۋ حانىم (Marie Favereau) ءۇش جىلدىڭ الدىندا «التىن وردا» (The Horde) اتتى كىتاپ ­جازىپ, بۇل تۋىندى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتى باسپاسىنان جارىق كورگەن بولاتىن. جاڭا پايىم, توسىن كوزقاراس, تىڭ دەرەكتەرگە قۇرىلعان بۇل شىعارما قازىرگى تاڭدا الەم نازارىن اۋدارىپ وتىر. تۋىندى ءۇش جىل ىشىندە بارلىق ەۋروپا تىلىندە سويلەدى. عالىم ءوزىنىڭ جاڭاشا پايىمى تۋرالى الەمدىك ءباسپاسوز بەتتەرىنە ماقالا جازىپ, تەلەسۇحباتتار بەرىپ ءجۇر. وسى دەرەككوزدەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, اتالعان تۋىندىنى تانىستىرۋدى ءجون كوردىك.

جادىگەر • 27 شىلدە, 2024

الىپ دومبىرا

جۋىقتا كەزەكتى ەڭبەك دەمالى­سىنا شىعىپ, كىندىگىم كەسىل­گەن باي-ولكەگە باردىم. ادەت­تە­گىدەي ايماقتىق مۋزەيگە باس سۇق­تىم. توردە تۇرعان الىپ دوم­بىرا بىردەن كوزگە شالىندى.

ءبىلىم • 20 شىلدە, 2024

تەلەفونعا تاۋەلدىلىك. ودان قالاي قۇتىلامىز؟

ەلشىل عالىم, قوعام قايراتكەرى امانكەلدى ايتالى مارقۇم كوپ جىل بۇرىن بالالارعا ارنالعان زاماناۋي مۋلتفيلمدەردى قاراپ وتىرىپ, ء«بىزدىڭ جاس بۋىندى اتا-انا, مەكتەپ-بالاباقشا ەمەس, امەريكالىق رەجيسسەرلەر تاربيەلەپ جاتىر» دەگەن ەدى. ول كەز – قازىرگىدەي سمارتفون ءالى شىقپاعان تۇس. قازىر ءتىپتى قيىن. قوعامدا «تەلەفونعا تاۋەلدىلىك» دەيتىن ۇعىم پايدا بولدى.

قوعام • 19 شىلدە, 2024

قازاق كۇرەسىنىڭ قايراتكەرى

جۋىقتا جاقسى كىتاپ جارىق كوردى. تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى – قازاق كۇرەسىنىڭ جاناشىرى ءھام 2004-2017 جىلدارى دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولعان – سەرىك توكەەۆ. بۇل تۇلعا – شىن مانىندە حالقىمىزدىڭ بايىرعى جەكپە-جەك ونەرى قازاق كۇرەسىن جاڭا زامانعا ساي دامىتۋدا ەرەن ەڭبەك سىڭىرگەن ادام.

جادىگەر • 16 شىلدە, 2024

ساداقتىڭ سۇعىنى مەن توبىرشىعى

ساداقتىڭ ەكى ۇشىنداعى ادىرنانىڭ اۋىزدىعى كيگىزىلەتىن تۇستان باس­­تاپ توبىرشىقتىڭ قۇيىسقانىنا دەيىن قات­تى ءمۇيىز, اعاش, سۇيەك جا­سالىپ, سۇعىن­دىرا قون­­دى­رىلعان بولىكتى «سۇ­­عىن» دەيدى.

ياندەكس.مەتريكا