جادىگەر • 07 تامىز, 2024
ەۋرازيا اۋماعىندا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ اقشا اينالىمى حاقىندا ايتۋدان بۇرىن سول تۇستا, ياعني ورتا عاسىردا دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا-ساتتىق ءىسى قالاي جۇرگىزىلىپ كەلدى دەگەنگە توقتالعان ءجون. بۇل ءداۋىردىڭ ەكونوميكاسى مەن اقشا اينالىمىن زەرتتەگەن امەريكالىق تاريحشى-سوتسيولوگ جانەت ابۋ - لۋگودتىڭ (Janet Abu-Lughod) تۇجىرىمىنا نازار اۋدارساق, ءحىىى عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ەۋرازيالىق اۋماقتا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ ىقپالى ناتيجەسىندە كۇللى الەمدى قامتىعان ەكونوميكالىق ساياساتتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان بىرنەشە وڭ وزگەرىس پايدا بولعانى تۋرالى ايتىلىپتى.
جادىگەر • 06 تامىز, 2024
جۋىقتا بريتاندىق بەدەلدى عىلىمي-پۋبليتسيستيكالىق جۋرنال «Nature» مەن اعىلشىن تىلىندە اقپارات تاراتاتىن «Mail online» اتتى مەدياقاۋىمداستىق يندونەزيا ەلىنىڭ سۋلاۆەسي ارالىندا ورنالاسقان لەانگ كارامپۋنگ ۇڭگىرىنەن 51 200 جىل بۇرىن سالىنعان جارتاس سۋرەتى (پەتروگليف) تابىلعانى حاقىندا تىڭ جاڭالىق جاريالادى.
تابيعات • 02 تامىز, 2024
قىرعي – جاراتىلىسى قارشىعا تۇقىمداسقا جاتاتىن ادەمى قۇس. بىراق ول قارشىعادان كىشىرەك, جاعالتاي مەن تۇرىمتايدان ۇلكەنىرەك بولادى. ەلىمىزدىڭ تاۋلى ولكەلەرى التاي, تارباعاتاي, جەتىسۋ جەرىن مەكەندەيدى.
رۋحانيات • 01 تامىز, 2024
فرانتسيانىڭ شىعىس ارحەولوگيا ينستيتۋتى مەن وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسىپ اتقارىپ جاتقان «كوشپەلىلەر يمپەرياسى» جوباسىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى ءھام پاريس نانتەررە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ماري فاۆەرۋ حانىم (Marie Favereau) ءۇش جىلدىڭ الدىندا «التىن وردا» (The Horde) اتتى كىتاپ جازىپ, بۇل تۋىندى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتى باسپاسىنان جارىق كورگەن بولاتىن. جاڭا پايىم, توسىن كوزقاراس, تىڭ دەرەكتەرگە قۇرىلعان بۇل شىعارما قازىرگى تاڭدا الەم نازارىن اۋدارىپ وتىر. تۋىندى ءۇش جىل ىشىندە بارلىق ەۋروپا تىلىندە سويلەدى. عالىم ءوزىنىڭ جاڭاشا پايىمى تۋرالى الەمدىك ءباسپاسوز بەتتەرىنە ماقالا جازىپ, تەلەسۇحباتتار بەرىپ ءجۇر. وسى دەرەككوزدەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, اتالعان تۋىندىنى تانىستىرۋدى ءجون كوردىك.
جادىگەر • 27 شىلدە, 2024
جۋىقتا كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا شىعىپ, كىندىگىم كەسىلگەن باي-ولكەگە باردىم. ادەتتەگىدەي ايماقتىق مۋزەيگە باس سۇقتىم. توردە تۇرعان الىپ دومبىرا بىردەن كوزگە شالىندى.
ءبىلىم • 20 شىلدە, 2024
تەلەفونعا تاۋەلدىلىك. ودان قالاي قۇتىلامىز؟
ەلشىل عالىم, قوعام قايراتكەرى امانكەلدى ايتالى مارقۇم كوپ جىل بۇرىن بالالارعا ارنالعان زاماناۋي مۋلتفيلمدەردى قاراپ وتىرىپ, ء«بىزدىڭ جاس بۋىندى اتا-انا, مەكتەپ-بالاباقشا ەمەس, امەريكالىق رەجيسسەرلەر تاربيەلەپ جاتىر» دەگەن ەدى. ول كەز – قازىرگىدەي سمارتفون ءالى شىقپاعان تۇس. قازىر ءتىپتى قيىن. قوعامدا «تەلەفونعا تاۋەلدىلىك» دەيتىن ۇعىم پايدا بولدى.
قوعام • 19 شىلدە, 2024
جۋىقتا جاقسى كىتاپ جارىق كوردى. تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى – قازاق كۇرەسىنىڭ جاناشىرى ءھام 2004-2017 جىلدارى دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولعان – سەرىك توكەەۆ. بۇل تۇلعا – شىن مانىندە حالقىمىزدىڭ بايىرعى جەكپە-جەك ونەرى قازاق كۇرەسىن جاڭا زامانعا ساي دامىتۋدا ەرەن ەڭبەك سىڭىرگەن ادام.
جادىگەر • 16 شىلدە, 2024
ساداقتىڭ ەكى ۇشىنداعى ادىرنانىڭ اۋىزدىعى كيگىزىلەتىن تۇستان باستاپ توبىرشىقتىڭ قۇيىسقانىنا دەيىن قاتتى ءمۇيىز, اعاش, سۇيەك جاسالىپ, سۇعىندىرا قوندىرىلعان بولىكتى «سۇعىن» دەيدى.
تەاتر • 11 شىلدە, 2024
ەلوردا تورىندە ورنالاسقان قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا «التايدان اۋعان ەل» سپەكتاكلىن كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىپ كەلە جاتقانىنا ءۇش جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. بۇل تۋىندىعا ارقاۋ بولعان وقيعا – وتكەن عاسىردىڭ 30-40 جىلدارى قازىرگى شىڭجاڭ ولكەسىنەن اۋىپ, تۇركيا ەلىنە بارعان قازاقتاردىڭ ءومىرى ەكەن.
تابيعات • 11 شىلدە, 2024
Cۇڭقار – سايات قۇستارىنىڭ ىشىندە ەڭ سۇيكىمدى, تەگەۋرىندىسى. جالپى, جاراتىلىس ءتۇرى, ءپىشىنى, مىنەز-قۇلقى وزىمەن تەكتەس لاشىنعا نە يتەلگىگە ۇقسايدى. كوبىنىڭ قارىمى لاشىننان ۇلكەن, يتەلگىدەن ءسال كىشىرەك, بىراق ودان گورى سەرگەك, ق ۇلىقتى, سىمباتتى, ويناقى بولادى.
