اياق ساۋساقتارى باسقا قۇستارعا قاراعاندا ءالدى جانە ۇزىن كەلەدى. تۇلەگەندە سىرتقى ءتۇرى كوك شۇبارلانىپ, باۋىر ءجۇنى اق سارى تارتادى. اياعى مەن باسى بىركەلكى, كوزى قارا, ساۋساقتارى سالالى, تۇياقتارى قىسقا, اياق تەگەۋىرىندەرى مىقتى بولادى. تۇياعىنا ءبىر ىلىنسە, قارماق سىقىلدى بوساتپايدى. اياعىنا ىلىنگەن تيگەن قۇسقا وتكىر تۇمسىعى بىرگە تيەدى.
لاشىن – تۇيعىن, قارشىعا سىقىلدى ءبىرۇشار قۇس ەمەس, ول ولجاسىن جالىقپاي كوپ قۋادى, الماي تىنبايدى. سوندىقتان جىل قۇستارى لاشىننان قاتتى قورقادى. ساياز سۋلاردىڭ ۇستىنەن لاشىن لاشىنداپ ۇشقاندا تىعىلعان ۇيرەكتەردى قولمەن ۇستاپ الۋعا بولادى. ەگەر قۇستار سۋدان ۇشا قاشسا, لاشىن ولاردى قايىرىپ قۋىپ تىعادى. ساياتشىلار ونىڭ وسى قىراندىعىنان «لاشىن – ۇزىن قۇرىق» دەپ ماتەل شىعارعان.
تاعى ءبىر سيپاتى – قورىقپايتىن وجەت, قايراتتى, ولجاسىن قۇتقارمايتىن قىران جانە ۇشامپاز قۇس. ونىڭ تۇياعى مەن اۋزى بىردەي قارۋلى. تۇمسىعىنىڭ شەتىندە كىشكەنە كەتىك قياعى بار. استىڭعى شەتىندە سول كەتىككە ءدال كەلىپ تۇراتىن تەمىر ارانىڭ تىسىندەي يرەك ورنالاسقان. لاشىن وسى وتكىر يرەگىن پايدالانىپ, جەلبەسىن قۇستاردى قۋىپ جەتىپ, جەلكەسىن نەمەسە توپشىسىن تىستەپ قيىپ كەتەدى. جەلكەسى قيىلعان قۇستار وق تيگەندەي قالباڭداپ جەرگە تۇسەدى.
لاشىن اق باۋىر قارا لاشىن, قىزىل شۇبار لاشىن, اقشىل سۇر لاشىن دەگەن ءۇش تۇرگە بولىنەدى.
اق باۋىر قارا لاشىننىڭ سيپاتى – سىرتقى ءجۇنى كومىردەي قارا, الا مويناق, باۋىر ءجۇنى كوك شۇبار, تاماعىنىڭ استى جەمساۋىنىڭ ۇستىنە دەيىن اق شۇبار, قانات-قۇيرىعىنىڭ تاقتاسى تاڭدايلانىپ, قانات قۇيرىعى سۋدىرلاعان قاتتى, قايراتتى بولادى.
قىزىل شۇبار لاشىننىڭ سيپاتى – سىرتقى ءجۇنى قوڭىر قىزعىلت, باۋىر ءجۇنى قىزىل شۇبار, تۇرىمتاي جۇندەس كەلەدى. تاماعىنىڭ استى سارى شۇبارلانىپ, جەلكەسىنە قاراي سارجاعالدانىپ, الامويناق تارتىپ تۇرادى. بۇل ءتۇردىڭ قانات-قۇيرىعى قىزعىلت شۇبار كەلەدى.
اقشىل سۇر لاشىننىڭ سيپاتى – سىرتقى ءجۇنى بوزعىلت سۇرلاۋ, قۇباقانكەر, باۋىر ءجۇنى شىمقاي اق شۇبار كەلەدى. تاماق ءجۇنى اقبۋرىلدانىپ, الا مويناعى ايقىن كورىنىپ تۇرادى.
