تاريح • 16 تامىز, 2019
حح عاسىر باسىندا قازاق زيالىلارىنىڭ حالقى ءۇشىن اتقارعان ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. ولاردىڭ ەرەن ىستەرىن ءالى تولىق زەرتتەپ-زەردەلەپ ۇلگەرمەي جاتىرمىز. سونداي تۇلعانىڭ ءبىرى – تۇرار رىسقۇلوۆ. بۇل ادامنىڭ قايراتكەرلىك قابىلەتى كەڭەس وداعى دەڭگەيىنەن اسىپ, كومينتەرن وكىلى رەتىندە الەمدىك ماسشتابتاعى ساياسي ىستەرگە ارالاسۋىنا ىقپال ەتتى. سونىڭ ءبىر پاراسى – ازيا قۇرلىعىنداعى كوشپەندى جۇرت موڭعوليانىڭ كونستيتۋتسياسىن جاساپ, ەلدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋىن سوتسياليستىك باعىتقا بۇرىپ بەرۋى. ءىستى تياناقتاۋ ءۇشىن قايراتكەر اتالمىش مەملەكەتكە 1924 جىلدىڭ قازان ايىندا بارىپ, 1925 جىلدىڭ شىلدەسىنە دەيىن 9 اي قىزمەت ەتتى. ت.رىسقۇلوۆتىڭ موڭعوليادا اتقارعان ەڭبەگى جايلى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ جىلاشار سانىندا «تۇراردىڭ كۇرەدەگى كۇندەرى» اتتى كولەمدى ماقالا جاريالانعان ەدى. وسى جازبادا قايراتكەردىڭ ول جاقتا اتقارعان جۇمىسى جايلى باياندالعان بولاتىن. دەيتۇرعانمەن ت.رىسقۇلوۆ وسى ساپارىندا كوشپەندى ەلدىڭ ساياسي باعىتىن دۇرىستاپ قانا قويماي, ىرگەدەگى قىتاي رەسپۋبليكاسىنا قۇپيا بارىپ كەلگەنى جايلى كوپ ايتىلماي ءجۇر. ءبىز وسى تاقىرىپتى قاۋزاپ كورمەكپىز.
قوعام • 14 تامىز, 2019
ءۇندى حالقىنىڭ قايراتكەرى جاۆاحارلال نەرۋ «وتارلانعان ەلدىڭ تاريحىن وتارلاۋشى جازادى» دەگەنى سياقتى كەزىندە قازاقتىڭ ۇلكەن اقىنى عافۋ قايىربەكوۆ جورتا اڭقاۋسىپ: «وسى ورىستىڭ حاندارىنىڭ ءبارى اقىلدى دا, قازاقتىڭ حاندارى نەگە اقىماق» دەپ قينالاتىن كورىنەدى.
رۋحانيات • 12 تامىز, 2019
سوناۋ ءبىر جاۋسوقتى زاماندا تۋعان توپىراعىنان بوسقان ەل ءدىنسىز قاۋىمنىڭ قولتىعىنا بارىپ پانالايدى. ولار قورعانسىز ەلگە وكتەمدىك جاساپ, رەتى كەلسە دۇنيە-مۇلكىن تالايدى.
قوعام • 12 تامىز, 2019
كەشە ەلىمىزدىڭ بارلىق مەشىتتەرىندە ايت نامازى وقىلىپ, كۇللى مۇسىلمان بالاسى ءۇشىن ۇلىق مەيرام – قۇربان ايت باستالدى. ياعني, ايت نامازىنان كەيىن اركىم ءوزىنىڭ مۇمكىندىگىنە قاراي قۇربان شالۋ قۇلشىلىعىن ورىندادى. بۇل ءراسىم ءالى دە ەكى كۇن جالعاسادى.
تاريح • 09 تامىز, 2019
ءحVىىى عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسى 1755 جىلدارى تسين يمپەرياسى جوڭعار حاندىعىن جەر بەتىنەن جويىپ جىبەردى دە, قازاق ۇلىسى قىتايداعى مانجۋلار اۋلەتى باسقارعان پاتشالىقپەن بەتپە-بەت ءتۇيىستى.
قوعام • 08 تامىز, 2019
جالپى «الاۋىزدىق» دەگەن جاقسى نارسە ەمەس. اتام قازاق «التاۋ الا بولسا اۋىزداعى كەتەدى» دەپ بەكەر ايتپاعان. قازىرگى تاڭدا الەمدىك سوتسيولوگتار ء«تىل الاۋىزدىعى» دەيتىن تەرميندى قولدانىپ ءجۇر. وسى تاقىرىپ بويىنشا ۇزاق جىل ەڭبەكتەنگەن اقش-تىڭ براۋن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى الاكا حوللاننىڭ پايىمداۋىنشا, تىلدىك الاۋىزدىق – وتارلاۋشى ءتىل مەن وتارلانۋشى ءتىلدىڭ اراقاتىناسى سالدارىنان پايدا بولاتىن رۋحاني ءھام ساياسي تەڭسىزدىك ەكەن.
تاريح • 07 تامىز, 2019
بىرنەشە ايدىڭ الدىندا ەلورداداعى قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تاريحي مۋزەيىنىڭ كوشپەلى كورمە ۇيىمداستىرىلاتىن تومەنگى ەكسپوزيتسيا زالىندا, قازاق تاريحىنا قاتىستى ومبى مۇراعاتىنان جەتكىزىلگەن, حVIII عاسىرعا ءتان قۇجات-حاتتاردى كورىپ كوزايىم بولعان ەدىك. وسىنداعى قۇندى جادىگەرلەر قاتارىنان قازاق حانى ابىلايدىڭ ءار جىلدارى قىتاي ەلىنىڭ يمپەراتورى تسيانلۋنعا جازعان حات-حابارلارى ورىن الىپتى.
• 02 تامىز, 2019
سپورت • 02 تامىز, 2019
قۇرالبەك ورداباەۆ: قازاق فۋتبولىنىڭ بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەمىن
قۇرالبەك – قازاق فۋتبولىنىڭ ارداگەرى, ايگىلى قاقپاشى. قازاق كسر-ءنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى. كسرو سپورت شەبەرى. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى «قايرات» فۋتبول كومانداسىنىڭ ساپىنا قابىلدانىپ, اتالمىش كلۋب قاقپاسىن 12 جىل (1971-1982) قورعاعان ايگىلى فۋتبولشى. اسىرەسە, 11 مەترلىك ايىپ دوبىن قايتارۋدا ودان اسقان شەبەر بولماعان. كەزىندە كسرو قۇراماسىنىڭ بەلدى فۋتبولشىسى جانە كيەۆتىك «دينامونىڭ» شابۋىلشىسى, «التىن دوپ» يەگەرى, كسرو چەمپيوناتىندا 211 گول سوققان اتاقتى ولەگ بلوحيننىڭ ءوزى قۇرالبەك اعامىز جايلى بىلاي دەگەن ەكەن: «مەنىڭ «سپارتاك», «تورپەدو», تاعى باسقا كوماندالارعا سوققان دوبىم ەسىمدە. بىراق ماعان «قايراتقا» گول سوعۋ وتە اۋىر بولدى. ويتكەنى كوماندانىڭ قاقپاشىسى ورداباەۆتان وتە المادىم. قۇرالبەك پەنالتي قايتارۋدىڭ اسقان شەبەرى ەدى». مىنە, ءبىزدىڭ قۇرەكەڭدى مىقتىلاردىڭ ءوزى مويىنداعان. سول سياقتى وسى جىلدارى وداق كولەمىنە تارايتىن ۇلكەن بەدەلگە يە «سوۆەتسكي سپورت» گازەتىنىڭ 1973 جىلعى ءساۋىر ايىنىڭ 24-ءى كۇنگى سانىندا قازاق قاقپاشىسى قۇرالبەك جايلى: «...الماتىلىق «قايراتتىڭ» قاقپاشىسى قۇرالبەك ورداباەۆ بيىلعى كوكتەمنىڭ وزىندە كومانداسىن پەنالتيدەن ءتورت رەت جەڭىسكە جەتكىزدى. ول «پاحتاكور» جانە تبيليسيلىك «دينامومەن» كەزدەسۋلەردە ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. اسىرەسە, ماسكەۋلىك «تورپەدوشىلارمەن» بولعان ويىندا ەكى رەت 11 مەترلىك سوققىنى قاقپاسىنا دارىتپادى» دەپ جازىپتى. ياعني 1973 جىلى ءبىر ماۋسىمدا 16 پەنالتيدى قايتارىپ, كسرو چەمپيوناتىندا «پەنالتي قايتارۋدىڭ حاس شەبەرى» دەپ اتانعان قۇرالبەكتى وداق جانكۇيەرلەرى تولىق مويىندادى. قۇرالبەك ورداباەۆپەن بىرگە ويناعان فۋتبولشىلار دا ونىڭ پەنالتيدەن بولەك ويىن كەزىندە «توعىزدىققا» كوزدەلگەن دوپتى قالاي قاعىپ جىبەرەتىنىن تامسانا ايتادى. كەزىندە قۇرەكەڭمەن بىرگە ءبىر كوماندادا دوپ ويناعان سەيىلدا بايشاقوۆ: «وداق بىرىنشىلىگىندە تەڭ تۇسكەن ەكى كوماندا جەڭىمپازدى پەنالتي ارقىلى انىقتايتىن زامان بولدى. سونداي ساتتەردە ءبىز ورداباەۆقا سەنىم ارتامىز. ول بىزگە ۇنەمى جەڭىس سىيلايتىن. ءتىپتى قارسىلاستارىمىزبەن تەڭ تۇسكەن جاعدايدا قۇرالبەككە سەنىپ, الدىن الا جەڭىسكە جەتەتىنىمىزدى ءبىلىپ وتىرۋشى ەدىك. كسرو-نىڭ اتاقتى شابۋىلشىلارى ءبىزدىڭ قاقپاعا دوپ دارىتا الماي, پۇشايمان بولعان ساتتەرىن تالاي رەت كوردىم» دەيدى. سونىمەن... قازاق فۋتبولىنىڭ شەجىرەسىن پاراقتاساق, قۇرالبەك ورداباەۆ «قايرات» قاقپاسىن 185 رەت قورعاعان ەكەن. ول «قايراتقا» العاش كەلگەن 1971 جىلى حالىقارالىق تەمىرجولشىلار وداعىنىڭ كۋبوگىن جەڭىپ الدى. ءبىز بۇگىندە مەرەيلى 70 جاسقا تولىپ وتىرعان ايگىلى قاقپاشىمەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
رۋحانيات • 25 شىلدە, 2019
يسلام الەمىندە عىلىم-ءبىلىم جولىنا بار عۇمىرىن ارناعان عۇلامالار كوپ. سونىڭ ءبىرى – اتا راباق. بۇل ادام تىم سۇرىقسىز, قاپ-قارا قاباشيالىق قاتارداعى قۇل ەكەن. مەككەدە ءبىر ايەلدىڭ يەلىگىندە بولىپتى. ءوزى قۇلاقكەستى قۇل بولسا دا اقيقات ىلىمىنە ۇمتىلادى.
