Banner
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1154 ماتەريال تابىلدى

11 ءساۋىر, 2018

ناداندىقتان تۋعان ماقتان

اباي اتامىز ءوزىنىڭ 12-ءشى قارا سوزىندە: «قازاق بارىندا بايمىن دەپ ماقتانادى. جوعىندا «ماعان دا باياعىدا مال ءبىتىپ ەدى» دەپ ماقتانادى» دەگەنى سياقتى قازىر قازاق قوعامىندا ماقتاننىڭ الۋان ءتۇرى پايدا بولدى. 

رۋحانيات • 29 ناۋرىز, 2018

باتا بەرۋدىڭ ادەبى

  جۋىقتا قازاقتىڭ نەبىر قاسقا-جاي­ساڭدارى باس قوسقان داستارقاندا بولدىق. اس ءىشىلدى, اياق بوساتىلدى. كەزەك باتا بەرۋ راسىمىنە كەلىپ تىرەلدى. توردە وتىرعان تانىمال عالىم اعامىز قوس الاقانىن ايقارا جايىپ الىپ, باتا ەمەس كەدىر-بۇدىر جاداعاي توست ايتىپ شىقتى. كادىمگى شاراپ تولى توستاق ۇستاپ تۇرىپ تويدا ايتاتىن توست. ء«سىزدىڭ  (توي يەسىن ايتادى) جۇمىستاعى بەدەلىڭىز جوعارى, ءاردايىم بيىكتەن كورىنە بەرۋىڭىزگە تىلەكتەسپىز, وسىنداي داستارقان باسىندا باس قوسايىق!». مىناداي «باتاعا» نە بەت سيپارىمىزدى, نە ءاۋمين دەرىمىزدى بىلمەي سالبىرادىق تا قالدىق.

15 ناۋرىز, 2018

سابىرلى جەتەر مۇراتقا...

قازاق سپورت تاريحىندا اتى ال­تىن ارىپپەن جازىلۋى ءتيىس تۇلعا­لار­دىڭ ءبىرى – وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ. بىراق… بىراق دەمەكشى وسى جەڭىس جاقاڭا وڭاي­لىقپەن كەلگەن جوق. ۇلكەن ماقسات­قا جەتۋ ءۇشىن – توگىلگەن تەر, اتقارىلعان ەڭبەك, جەڭىس ءۇشىن بوز كىلەم ۇستىندە جان بەرىپ, جان الىسقان تايتا­لاستار…

08 ناۋرىز, 2018

«ەشقاشان قارتايماڭىزدار»

ارەدىك قازاق راديوسى ەفيرىنەن: «جۇرەگىم جىر تولعايدى, كوڭىلىم ورتايمايدى, اناسى بار ادامدار, ەشقاشان قارتايمايدى...» دەيتىن قوڭىر داۋىس ءانشى نۇرلان ونەر­باەۆتىڭ ورىنداۋىندا قالىقتاپ تۇرادى. سونداي ءبىر جۇرەككە جىلى, مامىردىڭ مايدا سامالىنداي, اباي اتامىز ايتپاقشى «قۇلاقتان كىرىپ, بويدى الار» ءانىنىڭ سازىن جازعان كومپوزيتور مارات وماروۆ بولسا, ءسوزىنىڭ اۆتورى مارقۇم قايرات جۇماعاليەۆ.

20 اقپان, 2018

جۇزدىك قۇرىلىمدا رۋلىق ۇلەس جوق

جاقىندا تانىمال انتروپولوگ-اكادەميك ورازاق سماعۇلوۆتىڭ «قازاق حالقىنىڭ شىعۋ تەگى» اتتى ەڭبەگى جارىققا شىقتى. تۋىندىدا قازاق حالقى وسىدان قىرىق عاسىر بۇرىن ەۋرازيا دالاسىندا دارا ەتنوس رەتىندە قالىپتاسقانى فيزيكالىق انتروپولوگيا ارقىلى دالەلدەنىپتى. 

07 اقپان, 2018

ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى 

امانات دەگەنىمىز نە؟ بۇل سۇ­راققا مۇسىلمان الەمىنىڭ ساردار ساحاباسى ابۋباكىر سىدىق «امانات – ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ءارى قاراي ءسوزىمىزدى تاپسىرلەپ, تارقاتار بولساق, «امانات» ۇعىمى ءبىر ادامنىڭ ەكىنشى ادامعا سەنىپ تاپسىرعان م ۇلىك-زاتى نەمەسە قوعامدىق قاتىناستار بارىسىندا وتە تەرەڭ ماڭىزعا يە تاريحي-الەۋمەتتىك وقيعا. 

25 قاڭتار, 2018

ات تەرگەۋدىڭ استارىندا ۇيات بار

قازاق حالقىنىڭ كونەدەن كەلە جاتقان سالت-داستۇرىندە «ات تەرگەۋ» دەيتىن وتە ماڭىزدى ادەپ بار. اتال­مىش ادەپتىڭ اۋەلگىسى ۇلىسقا, ەلگە, قاۋ­ىمعا, ەڭبەگى سىڭگەن قۇرمەتتى ادام­نىڭ اتىن تىكە اتاماي, جاناما ات قويىپ قادىرلەيدى. اتاپ ايتقاندا «قاجى اتا», «بي اتا», «باتىر اعا», ء«از انا» ت.ب. دەگەن سياقتى. مىسالى, اقىن-جىرشى جامبىل جاباەۆتى اۋىل-ايماق, ەل-جۇرتى اتىن اتاماي «تا­تە» دەپ اسپەتتەگەن. بۇل ءداستۇردىڭ اس­­تارىندا قازاقتىڭ ۇلكەندى سىيلاۋ, ابى­رويلى تۇلعالاردى قادىرلەۋ سياق­تى اسا قۇندى سىيلاستىعى جاتقانى ايان.   

05 قىركۇيەك, 2017

ارتىق ماقتاۋ – جانعا قاس

قازىرگى قوعامدا ماداق ءھام ماق­تاۋ كوپ. باسقاسىن بىلاي قويىپ, تەك الەۋمەتتىك جەلىنى الىڭىز­شى. جا­سى بار, جاسامىسى بار ءتىپ­تى, ەلاعالىق دارگەيگە جەتكەن ازا­ماتتاردىڭ ءوزى ءبىرىن-ءبىرى تام­سانا-تاڭدانا ماقتايدى-اۋ, شىركىن. وسىلاردىڭ قايسىسى شىن, قايسىسى جاساندى, باقاي ەسەپكە قۇرىلعان ماداق-ماقتاۋ ەكەنىن اجىراتىپ ءتۇ­سىنۋ قيىن. كەيبىر مەرەيتوي نەمەسە شىعارماشىلىق كەشكە, جا­ڭا تۋىندىسىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە بارا قالساڭىز, ول ادامنىڭ اتىنا ايتىل­عان قولپاش سوزدەن باسىڭىز اينالىپ, كوزىڭىز قاراۋىتادى.  

24 تامىز, 2017

ۇلتتىق كود ءھام قازاقتىڭ جادى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭ­­عىرۋ» اتتى ماقالاسىندا «اجەپ­تاۋىر جاڭعىرعان قوعامنىڭ ءوزىنىڭ تامىرى تاريحىنىڭ تەرەڭىنەن باس­تاۋ الاتىن رۋحاني كودى بولادى.

10 تامىز, 2017

تولىق ادام ءھام باقىتتى وتباسى

قوعامدى تانۋ سول قوعامدا ءومىر ءسۇ­رىپ جاتقان ادامدى تانۋدان باستالماق. ال ادامدى تانۋ ءۇشىن  اۋەلى ونىڭ تاربيەلەنگەن وتباسى, وشاق قاسى قان­داي, سوعان كوڭىل اۋدارامىز.

ياندەكس.مەتريكا