Taza.kz
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
4049 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 12 شىلدە, 2025

جاڭا عىلىمي جەتىستىك

قازاقستاندا ءتۇستى مەتاللۋرگيا سالاسىندا حالىقارالىق دەڭگەيدە ماڭىزى زور جاڭا عىلىمي جوبا جۇزەگە استى. مەتاللۋرگيا جانە كەن بايىتۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى كونديتسيالىق ەمەس, ياعني بۇرىن جارامسىز دەپ ەسەپتەلگەن شيكى­زاتتان سەلەن مەن سيرەك كەزدەسەتىن باعالى مەتالداردى ەكو­لو­گيا­لىق تۇرعىدان قاۋىپسىز ءارى ەكونوميكالىق جاعىنان ءتيىمدى جول­مەن قايتا وڭدەۋدىڭ تىڭ تەحنولوگياسىن جاساپ شىعاردى. بۇل – عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى ۇيلەسىمدى بايلا­نىستىڭ ايقىن كورى­نىسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ رەسۋرستىق تاۋەل­سىز­دىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى عىلىمي قادام.

تاريح • 12 شىلدە, 2025

كونە كارتالاردا – قازاق مەملەكەتتىلىگى

تاريحتى سەزىنۋ, تەرەڭىنە بويلاۋ, ودان ۇلت دامۋى دەرەگىن ىزدەۋ – قوعامدىق سانانىڭ جوعارى دەڭگەيى. وتكەندى ءبىلىپ, بۇگىن مەن بولاشاقتى باعدارلاۋعا ءبىلىم مەن بىلىك كەرەك. بىزدە قازاقستان تاريحىن كارتا ارقىلى زەرتتەيتىن ماماندار تاپشى. سونداي وتاندىق ساناۋلى عالىمنىڭ ءبىرى – ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاماناۋي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, PhD, پروفەسسور مۇحيت-ارداگەر سىدىقنازاروۆ. ول مەملەكەتىمىزدىڭ كونە كارتالاردا جان-جاقتى بەينەلەنۋى تاريحي-گەوگرافيالىق ايعاق ەكەنىن العاش بولىپ دالەلدەدى. عالىم پانارالىق سالا اياسىندا تاريح, ساياساتتانۋ, گەوگرافيا, لينگۆيستيكا باعىتتارىن ۇشتاستىرىپ, تابىستى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ كەلەدى.

سەنات • 12 شىلدە, 2025

تالداۋ جيناعى جارىق كوردى

سەناتتىڭ رەسمي سايتىندا «تالداۋ مەك­تەبى – شكولا اناليتيكي» كۋرسىنىڭ ءتور­تىنشى كەزەڭىنە قاتىسۋشىلار دايىنداعان تال­داۋ جيناعى جارىق كوردى.

تاريح • 12 شىلدە, 2025

سماعۇل سادۋاقاس ۇلى: اۋىلدى دامىتۋ تۇجىرىمى

بيىل ءومىرى مەن قايراتكەرلىگى ايرىقشا الاش تۇلعاسى, 33 جىلدىق عۇمىرىندا ۇلت مۇددەسى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن ءبىرتۋار ازامات سماعۇل سادۋاقاس ۇلى­نىڭ تۋعانىنا – 125 جىل. وسىعان وراي ەلوردادا بىرلەسىپ وتكىزگەن عىلىمي كونفەرەنتسيامىزعا پرەزيدەنتىمىز ارنايى قۇتتىقتاۋ جولداپ, تۇعىرلى تۇلعا ەسىمى مەن مۇراسى ەشقاشان ۇمىتىلمايتىنىن ايتقانى ءبارىمىزدى جىگەرلەندىردى.

تۋريزم • 11 شىلدە, 2025

«الاتاۋ اماناتى» جوباسىنىڭ اۋقىمى كەڭ

تۋريزم ۇلتتىق ەكونوميكا وسىمىنە تىڭ سەرپىن بەرەتىن باعىتقا اينالىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايقىنداپ بەرگەن سالانى دامىتۋ جونىندەگى باسىمدىقتارعا سايكەس, «Amanat» پارتياسى ەلىمىزدىڭ نەگىزگى تابيعي لاندشافتتارىن قامتيتىن ۇلتتىق تۋريستىك سوقپاقتار جۇيەسى – «الاتاۋ اماناتى» جوباسىن ىسكە قوستى.

ساياسات • 11 شىلدە, 2025

ۇلى دالا – كوشپەندىلەر وركەنيەتىنىڭ التىن بەسىگى

2021 جىلى 5 قاڭتاردا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسى جارىق كوردى. وندا پرە­زي­دەنت حالقىمىزدىڭ تاريحي ساناسىن جاڭعىرتۋ ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. سودان بەرگى 4 جىلدان استام ۋاقىتتا ءبىراز شارۋا جاسالدى.

مۋزەي • 11 شىلدە, 2025

بىرەگەي مۋزەي قازىناسى

ەلورداداعى جالعىز مينەرالوگيالىق مۋزەي – تابيعاتتىڭ عاجايىپ سىرلارىن اشاتىن ەرەكشە ورىن. ونىڭ نەگىزىن قالاۋشى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن گەولوگى ولجاباي يسمايلوۆ. ونىڭ جەكە جيناعىنان باستاۋ العان بۇل مۇرا بۇگىندە ەلىمىزدىڭ گەولوگيا سالاسىنداعى ەڭ قۇندى ەكسپوزيتسيانىڭ بىرىنە اينالدى.

وتباسى • 11 شىلدە, 2025

اعايىن اراسى نەگە الشاقتاپ بارادى؟

وسىدان بىرەر جىل بۇرىن نۇرمان كوكەم قالاعا كوشىپ كەلدى. قۋانىسىپ قالدىق. قونىستوي جاقسى ءوتتى. بارىس-كەلىس كوبەيدى. اۋىلداعى ۋ-شۋعا ۇيرەنىپ قالعان كوكەم قالاداعى ءولى تىنىشتىققا كوندىگە المايدى. اۋىلدا عوي, تاڭەرتەڭ مالىن ورگىزە ءجۇرىپ, ءوزى قاتارلاستارىمەن اجىك-كۇجىك اڭگىمە شەرتىپ جادىراپ قالاتىن ول قالانىڭ تاس قامالىنا ۇيرەنىسە الماي ءجۇردى.

قوعام • 11 شىلدە, 2025

«عۇمىرداريا» – ونەگە مەكتەبى

ءار ادامنىڭ تاعدىرى ءومىر تۋرالى جازىلعان رومان ىسپەتتەس. اسىرەسە قوعامدا وزىندىك ورنىن, بولمىسىن تابۋ جولىندا كۇرەسىپ, ۇلكەن دارەجەگە جەتكەن جانداردىڭ باسىپ وتكەن جولى, ءومىرى كوپشىلىككە ونەگە. قيىرداعى قاراقالپاقستاندا تۋىپ-ءوسىپ, ەرجەتىپ, قانات قاعىپ, ءومىردىڭ كەلەسى كەزەڭى اتاجۇرتىندا ءبىلىمى, ۇمتىلىسى, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىمەن ءوز ورنىن تاپقان ەرسۇلتان بەكتۇرعانوۆتىڭ «عۇمىرداريا» اتتى مەمۋار-ەسسەسىن وقىپ, ەرەكشە اسەر الدىم. وسى كىتاپ تۋرالى ءبىر-ەكى اۋىز پىكىر ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم.

تاريح • 11 شىلدە, 2025

شىنايى دوستىق شاپاعاتى

ۇلى عالىم شوقان ءۋاليحانوۆ اققان جۇلدىزداي تىم كەلتە عۇمىرىندا جاقسى ادامدارمەن دوس بولىپ, ولارمەن اراداعى جىلى قارىم-قاتىناستى ادامزات يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋ ءۇشىن پايدالانعان. ورىس دوستارى جاس شوقاندى جانىنىڭ تازالىعى, ادالدىعى ءۇشىن قاتتى قۇرمەتتەگەن. ايتالىق, پ.سەمەنوۆ-تيان-شانسكي شوقاننىڭ ءبىلىم-عىلىمعا دەگەن قۇشتارلىعىنا ءسۇيسىنىپ, بىلاي دەپ جازادى: «...دامىپ كەلە جاتقان جەرگىلىكتى قايراتكەرلەردىڭ اراسىنداعى بىلىمگە قۇشتار گ.پوتانين, ش.ءۋاليحانوۆ ءتارىزدى ەڭ ءبىر تازا جاندى, دارىندىلاردىڭ وزدەرى جوعارى ءبىلىمدى پەتەربۋرگتە الۋعا ۇمتىلاتىن ەدى».

ياندەكس.مەتريكا