رۋحانيات • 20 جەلتوقسان, 2020
الاش ۇراندى ادەبيەت جانە رىمعالي نۇرعالي ۇستانىمى
ءوزىنىڭ كوپ قىرلى تالانتىنىڭ كورسەتكىشىندەي بولىپ قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ ءىرى تۇلعاسىنا اينالعان اسا زور ءبىلىمپاز, عىلىمنىڭ تىلسىم تۇڭعيىعىنا ەركىن بويلاعان وقىمىستى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ جانە گۋمانيتارىق عىلىمدار سالاسى بويىنشا بەرىلەتىن شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ءبىرىنشى دارەجەلى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىمى مەن تەحنيكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەر, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, تاعى دا كوپتەگەن اتاق, لاۋازىمدار مەن ماراپاتتاردى يەلەنگەن رىمعالي نۇرعالي – قازاق ادەبيەتتانۋ, ادەبي سىن سالاسىندا وزىندىك ستيلدىك ورنەك اكەلگەن, زەرتتەۋ تاسىلىندە وزگەشە فورما, جاڭاشا مازمۇن, ۇلتتىق رۋح قالىپتاستىرعان تۇلعا.
رۋحانيات • 04 قاراشا, 2020
قازاقستان • 04 قاراشا, 2020
اتقارىلعان ءىس تە, اتقارىلار شارۋا دا اۋقىمدى
الەمدى ابىگەرگە سالعان COVID-19 ىندەتى جاڭا سىن-قاتەرلەردى تۋىنداتتى. وقشاۋلانا تۇسكەن جاھان جۇرتىنان قازاقستان دا سىرت قالمايتىنى, بارىنشا ساقتانۋمەن بىرگە وزىندىك يكەمدى دامۋ جولىن ىزدەيتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا ەلىمىزدە ەپيدەميانىڭ الدىن الۋعا بارلىق قام-قارەكەت جاسالعانىن, مەملەكەت پەن قوعام ءبىر ماقسات پەن ءبىر مۇددەگە جۇمىلا بىلگەنىن, بۇل – ەلدىگىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ايتۋعا ءتيىسپىز. قازاقستان پاندەميا زارداپتارىمەن كۇرەسۋدە تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرىمەن عانا بەتپە-بەت كەلگەن جوق. سوڭعى عاسىرلاردا بولماعان بۇل ىندەت ينتەگراتسياىق قارىم-قاتىناستىڭ جەتىلگەن زامانىندا الاپات اۋقىمعا يە بولعاندىقتان, ودان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دۇنيەنىڭ ءتورت تارابىمەن دە تەرەڭ بايلانىس ورناتقان وتاندىق ەكونوميكا دا ويسىراي زيان شەككەنىن كورىپ وتىرمىز.
قازاقستان • 04 قاراشا, 2020
الەمدەگى دامىعان مەملەكەتتەردە جاھاندانۋ ۇدەرىسىنىڭ شاپشاڭ دامۋىنىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار: بۇل جاعداي سول ەلدەردىڭ شىعارعان ونىمدەرىنىڭ ساتىلۋ اياسىن كەڭەيتەدى. جاھاندانۋ پروتسەسى امەريكالىق, باتىسەۋروپالىق, اراب, قىتاي, ءۇندى مادەنيەتتەرىن كۇشەيتسە, «دامۋ كەزەڭىندەگى ەكونوميكاعا» يە ەلدەردىڭ مادەنيەتتەرىن كەرىسىنشە السىرەتەدى. ەكونوميكالارىنىڭ سىرتقى ەلدەرگە تاۋەلدى بولۋى, جالپى مادەنيەتتىڭ جويىلۋىنا, ۇلتتىق مادەنيەت قۇندىلىقتارىنا نەگىزدەلگەن وتاندىق ءونىم شىعارۋشىلاردىڭ ازايۋىنا نەمەسە ءتىپتى بىزدەگىدەي ۇلتتىق ءوندىرىسىمىز جوق دەيتىندەي جاعدايعا اكەلەدى. باسقا ەلدەردىڭ مادەنيەتىنە ءتانتى كىسىلەر ۇلتتىق ءوندىرىس ونىمدەرىن مەنسىنبەيدى. ساپاسىز ءونىم رەتىندە قابىلداپ, ساتىپ المايدى. بۇل جاعدايدى, مىسالى, اراب مادەنيەتىنە ەلىكتەيتىن اپا-قارىنداستارىمىزدىڭ ۇلتتىق كيىم داستۇرلەرىنەن الشاقتاپ, ارنايى بۋتيكتەر اشىپ, سول ەلدەردەن كيىم تاسۋىنان كورەمىز.
رۋحانيات • 04 قاراشا, 2020
ءال-ءفارابيدىڭ مۋزىكالىق مۇراسى
ءابۋ ناسىر ءال-فارابي ءوزى ءومىر سۇرگەن عاسىرعا دەيىنگى جانە ءوز تۇسىنداعى عىلىمداردىڭ بارلىق سالاسىنا قالام تارتقان. ونىڭ فيلوسوفيا, لوگيكا, ماتەماتيكا, فيزيكا, پەداگوگيكا, پسيحولوگيا, حيميا, فيلولوگيا جانە باسقا دا عىلىمدارعا قاتىستى جازبا مۇراسى جايلى جاھان عالىمدارى وقتىن-وقتىن ءسوز ەتىپ قويادى. ايتسە دە وتىرار پەرزەنتىنىڭ مۋزىكا جايلى مۇراسى كوپ زەرتتەلە قويعان جوق. بۇل رەتتە اراب ەلدەرى مەن ەۋروپا جۇرتتارى, اسىرەسە فرانتسيا عالىمدارىنىڭ ەداۋىر ەڭبەك سىڭىرگەنىن ايتقان ءجون.
پرەزيدەنت • 20 قىركۇيەك, 2020
قوعامدىق كەلىسىمدى ساقتاۋ ماڭىزدى
بۇرىنعى جولداۋلارىندا مەملەكەت باسشىسى ەلدى ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇرعىدان جاڭعىرتۋعا كۇش سالعان بولسا, ەندى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ تۇرمىستىق احۋالىن ارتتىرۋدى كوزدەگەن الەۋمەتتىك شارالاردى بەلگىلەپ وتىر.
پرەزيدەنت • 20 قىركۇيەك, 2020
ءبىزدىڭ كۇشىمىز – بىرلىگىمىزدە
بيىل مەملەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە 30 جىل تولعالى وتىر. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 1 قىركۇيەك كۇنى قازاقستاندىقتارعا جولداعان «حالىق بىرلىگى جانە جۇيەلى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» جولداۋى دا مىنە سول ايتۋلى وقيعانىڭ قادىر-قاسيەتىن دارىپتەۋمەن باستالادى. تاۋەلسىزدىك – ۇلى ۇعىم. ول ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءومىرى مەن تىنىس-تىرشىلىگىنە, كەلەشەگىنە بايلانىستى.
قازاقستان • 27 شىلدە, 2020
ءبىلىمى كەمەل ەلدىڭ بولاشاعى زور
2007 جىلى 27 شىلدەدە رەسپۋبليكا ازاماتتارىنىڭ ءبىلىم الۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان, 68 باپتان, 12 تاراۋدان تۇراتىن ءبىلىم تۋرالى زاڭى قابىلداندى. بۇل زاڭدا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەيتىن, ءبىلىم پروتسەسى سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى, وكىلەتتىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگى بەلگىلەنگەن.
اباي • 21 مامىر, 2020
ۇلى ابايدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن بىزگە جەتكەن «ماي ءتۇنى», «مايدا قوڭىر», «تورى جورعا», «ابايدىڭ جەلدىرمەسى» قاتارلى ءتورت كۇيى بار. «ماي ءتۇنى», «تورى جورعا» كۇيلەرىن جازۋشى, جۋرناليست شىعىس قازاقستاندىق عايسا ءسارمۋرزيننىڭ (1904-1987) ورىنداۋىندا, كۇيشى-زەرتتەۋشى, عالىم ءۋالي بەكەنوۆ 1983 جىلى جازىپ الىپ, نوتاعا تۇسىرگەن (م. ابۋعازى شىعىستىڭ شىڭىراۋ كۇيلەرى. – وسكەمەن: 2009. – 303 ب.). ال ابايدىڭ «مايدا قوڭىر» كۇيى شىعىس قازاقستاننىڭ شۇبارتاۋ وڭىرىنەن شىققان اتاقتى كۇيشى ءجۇنىسباي ستامباەۆتىڭ ورىنداۋىندا 1965 جىلى جازىلىپ الىنىپ بىزگە جەتتى (تالاسبەك اسەمقۇلوۆ. ءتالتۇس. سد كۇيلەر جيناعى. سد 3. 2015. Otuken.kz.). ءبىز دە بالا كۇنىمىزدەن ەل اراسىنداعى كۇيشىلەردەن ابايدىڭ اتىمەن اتالاتىن كۇيلەردى ەستىپ وستىك.
ايماقتار • 17 ءساۋىر, 2020
شىمكەنتتە ىندەتپەن كۇرەس بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا
تاريحتا نەبىر الاساپىران زاماندار ءوتتى. ونىڭ كەيبىرىن قاۋىمدار, حالىقتار مەن مەملەكەتتەر ءبىر-بىرىمەن سوعىسىپ قولدان جاسادى. ەندى ءبىرازى ادام بالاسىنىڭ ەركىنەن تىس تابيعي اپاتتار مەن ىندەتتەر تۇرىندە ورىن الدى. ءار عاسىردا اينالىپ كەلىپ وتىرعان وبانىڭ ادامزاتقا قانداي قايعى-قاسىرەت اكەلگەنىنە قارت تاريح كۋا. بىراق, ادامزات وركەنيەتى سونىڭ بارىنەن امان-ەسەن ءوتتى. ادامزاتتى اپاتتاردان الىپ وتكەن ونىڭ بويىنداعى كۇرەسكەرلىك رۋح پەن سابىر-ءتوزىم, اقىل-پاراسات پەن عىلىم-ءبىلىم, ىنتىماق-بىرلىك پەن ءتارتىپ دەيتىن قۇندىلىقتار. دەمەك, بۇل جولى دا كورونوۆيرۋس پاندەمياسىن وسى قۇندىلىقتارعا ارقا سۇيەۋ ارقىلى عانا جەڭە الامىز.
