ول ءالى تولىق قالىپتاسپاعان سالانىڭ كەلەشەگىنەن ۇمىتتەنىپ, «K23» دەپ اتالاتىن ۇيىم قۇردى. كاسىپكەر حالىقارالىق برەندكە اينالعان Natus Vincere برەندىنىڭ دامۋىنا دا ءوز ۇلەسىن قوستى. ءدال سول جىلدارى كيبەرسپورتتىڭ الەمىندە داۋرەن «Adren» قىستاۋباەۆ, رۇستەم «mou» تەلەپوۆ جانە ەۆگەني «dreaM» بوگاتىرەۆ سياقتى قازاقستاندىقتار پايدا بولدى.
2002 جىلى StarCraft: Brood War الەم چەمپيوناتىندا قازاقستاننىڭ قۇراما كومانداسى ەكىنشى ورىن الىپ, وتانداستارىمىز حالىقارالىق ارەنادا العاشقى تابىسىنا قول جەتكىزدى. ءبىر جىلدان كەيىن وتكەن الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس جۇلدە ۇتىپ الدى. 2005 جىلى قازاقستاندىقتار جاڭا عانا قالىپتاسقان كيبەرسپورت الەمىن تاعى دا تاڭعالدىردى – جاس «K23» ۇجىمى سەنساتسيا جاساپ, سينگاپۋردە وتكەن Counter-Strike: Source الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالىنا شىقتى. 2009 جىلى قازاقستاننىڭ «OS|oNe» كومانداسى شىعىس ەۋروپادا وتكەن DTS-Cup-2009 اسا ءىرى جارىسىنىڭ Dota 2 ديستسيپليناسىندا جەڭىسكە جەتتى.
قازاقستاندىقتاردىڭ eSports سالاسىنداعى ەڭ جوعارى جەتىستىگى 2017 جىلى وتكەن «نا ماجورە» جارىسىندا (ەسكەرتپە: Counter-Strike: Global Offensive الەم چەمپيوناتى) بولدى. بۇل جارىستا اباي «Hobbit» حاسەنوۆ, رۇستەم «mou» تەلەپوۆ جانە داۋرەن «Adren» قىستاۋباەۆ ەسىمدى جىگىتتەر Gambit Esports رەسەيلىك ۇيىمىنىڭ قۇرامىندا الەمنىڭ ۇزدىك كوماندالارىن جەڭىپ شىقتى. سول كەزدە Gambit كومانداسى قازاقستان ءۇشىن رەكوردتىق جۇلدەنى, ياعني جارتى ميلليون اقش دوللارىن ۇتىپ الدى. وسىدان كەيىن قازاقستان كيبەرسپورتتىڭ الەمدىك كارتاسىندا ءوز تۋىن تۇبەگەيلى تىكتى. ءبىزدىڭ ويىنشىلارىمىز تۋرالى الەمدىك باق جازا باستادى, بىراق بۇدان دا ماڭىزدىسى – بۇل جايت ەل ىشىندە كيبەرسپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋىنا سەرپىن بەردى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندىق كيبەرسپورتشىلار ساپا بەلگىسى بولىپ ەسەپتەلەدى جانە ولار بۇكىل الەم بويىنشا, ءارتۇرلى قۇرامدا, ءارتۇرلى ديستسيپلينادا ويناپ ءجۇرىپ, ءارتۇرلى رەيتينگتە ءجيى كورىنەدى. مىسالى, Konina Power ۇجىمى PUBG: Mobile بويىنشا الەمدەگى ەڭ مىقتى كوماندالاردىڭ ءبىرى سانالادى. بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا قازاقستاننان كەلگەن ۇجىم PUBG Mobile بويىنشا الەم چەمپيوناتىندا توپ-6 كوماندالاردىڭ قاتارىنا كىردى. مىسالى, دانيال «XsVamp1re» الىباەۆ Dota 2 بويىنشا الەمدىك ويىنشىلاردىڭ توپ-100-دىگىنىڭ قاتارىنا كىرەدى.
جاڭا مەجە
الايدا قازاقستاندىقتاردىڭ شەتەلدەردەگى جەتىستىكتەرى ەل ىشىندەگى كيبەرسپورت دانيا نەمەسە شۆەتسيا ەلدەرىندەگىدەي دەڭگەيدە دامىعان دەگەندى بىلدىرمەيدى. جەرگىلىكتى كيبەرسپورتتىڭ دامۋىنداعى ەلەۋلى وقيعا دەپ, بىرىنشىدەن, قازاقستان كيبەرسپورت فەدەراتسياسىنىڭ (QCF) قۇرىلىپ, قالىپتاسۋىن ايتۋعا بولادى, ول وسى يندۋسترياداعى كوشباسشى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە سايكەس اۋەسقوي دەڭگەيدەن كاسىپقوي دەڭگەيگە دەيىنگى تۋرنيرلەردى وتكىزۋ ءۇشىن جاۋاپ بەرەتىن وپەراتور بولىپ ەسەپتەلدى. فەدەراتسيا 2017 جىلى قۇرىلدى, ال كەلەسى جىلدىڭ جازىندا, جاڭا ۇيىمنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىنىڭ, سونداي-اق قازاقستاندىقتاردىڭ الەمدىك ارەناداعى جەتىستىكتەرىنىڭ ناتيجەسىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ 2018 جىلعى 25 ماۋسىمداعى بۇيرىعىمەن كيبەرسپورت رەسمي تۇردە مويىندالىپ, سپورت تۇرلەرىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلدى.
«جاڭا ءارى تەحنولوگيالىق باعىتتىڭ دامۋىنا ەكسپەريمەنت رەتىندە قاراۋعا بولمايدى, سەبەبى كيبەرسپورت ايتارلىقتاي كۇردەلى سپورت ءتۇرى سانالادى جانە ونى كەيدە ءتىپتى كلاسسيكالىق سپورت تۇرلەرىنەن دە كۇردەلىرەك دەۋگە بولادى. سوندىقتان فەدەراتسيانى قالىپتاستىرماس بۇرىن ءبىز الەمدىك كيبەرسپورت نارىعىنا, سونداي-اق جەكەلەگەن ەلدەردىڭ – اقش-تان باستاپ, ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ, قىتاي مەن كورەيانىڭ كيبەرسپورت نارىعىنا تالداۋ جۇرگىزدىك. ءبىز ينفراقۇرىلىمدى نولدەن باستاپ قۇرۋ تاجىريبەسىن, جارىس نورمالارى مەن تالاپتارىن قالىپتاستىرۋ ۇدەرىسىن زەردەلەدىك, كاسىپتىك كيبەرسپورتشىلاردى تارتتىق. نەبارى ءۇش جىل ىشىندە ءبىز 15-تەن ارتىق كيبەرديستسيپلينا بويىنشا ىشكى جارىستار جەلىسىن قۇراستىردىق. ەگەر تۋرنيرلىك ينفراقۇرىلىمدى قۇراستىرۋعا كىرىسكەن 2019 جىلدىڭ توعىز ايى ىشىندە ەلىمىزدە نەبارى 38 جارىس وتكىزىلسە, وتكەن جىلى قازاقستاندىقتار 268 تۋرنيرگە ونلاين قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى. بيىلعى جىلدىڭ جەتى ايى ىشىندە ەلىمىزدە كيبەرسپورتتان 129 تۋرنير ءوتتى, سونىڭ ىشىندە العاشقى ۇلتتىق كۋبوگىمىز دا بار», دەيدى قازاقستان كيبەرسپورت فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ.
Pinger.Pro ۇلتتىق پلاتفورماسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس بۇگىنگى تاڭدا ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى كيبەرسپورتشىلارىمىزدىڭ جالپى سانى 142 مىڭ ادامدى قۇرايدى. پلاتفورماعا وسىنشا ادام تىركەلگەن, سونداي-اق تۋرنيرلەرگە قاتىسقان. ء«بىزدىڭ پلاتفورمامىزداعى جاڭا پايدالانۋشىلاردىڭ سانى جىل سايىن ونداعان مىڭ ادامعا ۇلعايۋدا. مىسالى, 2020 جىلعى ءوسىم 96,9 مىڭ ادامدى قۇرادى, ال جۇلدە قورىنىڭ جالپى كولەمى شامامەن 126 ملن تەڭگەگە جەتتى», دەيدى Pro باس ديرەكتورى باۋىرجان ساديەۆ.
جاي عانا ويىن ەمەس
كيبەرسپورت سالاسىنىڭ دامۋىن كىدىرتەتىن فاكتورلاردىڭ قاتارىنا الەۋمەتتىك فاكتوردى جاتقىزۋعا بولادى, سەبەبى حالىقتىڭ كونسەرۆاتيۆتىك بولىگىنىڭ پىكىرىنشە, كيبەرسپورت بۇرىنعىسىنشا گەيمينگ بولىپ قالۋدا, ال كيبەرسپورتشى سپورتشى ەمەس, ويىنقۇمار دەپ ەسەپتەلەدى. الايدا شىن مانىسىندە جاعداي مۇلدەم باسقاشا. كيبەرسپورت فەدەراتسياسى دا وسى باعىتتا جۇمىستار جۇرگىزۋدە جانە اتالعان سپورت ءتۇرىنىڭ قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.
مىسالى, بيىلعى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستاندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى 1xbet Qazaqstan Respublikasynyŋ Kubogi كيبەرسپورتتىق ءتۋرنيرى ءوتتى, جۇلدە قورى 1,5 ملن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل تۇرعىدا جۇلدە قورى ماڭىزدى ەمەس, سەبەبى ول ۇنەمى ۇلعايا تۇسەدى (مىسالى, جازعى كۋبوكتىڭ جۇلدە قورى 3,5 ملن تەڭگەنى قۇرادى). ماڭىزدىسى – تۋرنيردەگى جەڭىسى ءۇشىن قازاقستاندىق كيبەرسپورتشىلار رەسمي سپورتتىق رازريادتارمەن – سپورت شەبەرلىگىنەن ۇمىتكەر جانە سپورت شەبەرى رازريادتارىمەن العاش رەت ماراپاتتالدى.
«مۇنداي سپورت رازريادى – ءسىزدىڭ ۇلىڭىزدىڭ نەمەسە قىزىڭىزدىڭ جاي عانا ويىن ويناپ جۇرمەگەنىنىڭ, شىنىمەن دە ۇلتىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالاتىنىنىڭ رەسمي دالەلى. بۇگىنگى تاڭدا كيبەرسپورت – وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن ناعىز الەۋمەتتىك جەدەلساتى», دەيدى QCF اتقارۋشى ديرەكتورى قازبەك جانعازيەۆ.
جۇرتشىلىقتىڭ كيبەرسپورتقا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋدىڭ تاعى ءبىر ءادىسى – كيبەرسپورتشىلار ءۇشىن تۋرنيرلەر ۇيىمداستىرۋ. مىسالى, بيىلعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قازاقستانداعى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان ارنايى QAZAQSTAN QYZMET CUP ءتۋرنيرى ءوتتى. وندا FIFA 2021 ديستسيپليناسى بويىنشا مينيسترلىكتەردەن باستاپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا دەيىنگى ءارتۇرلى مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى جارىستى. بۇل ءىس-شارا كيبەرسپورتتان ايتارلىقتاي قاشىق ادامداردىڭ ءوزى وزدەرىن وسى سپورت تۇرىندە سىناي الاتىنىن, ەڭ باستىسى – جارىستىق رۋحتى تاربيەلەيتىنىن كورسەتتى.
الدا پاريجدە وتەتىن وليمپيا
ويىندارىندا كيبەرسپورت جاڭا ديستسيپلينالاردىڭ قاتارىنا ەنۋى مۇمكىن دەگەن اڭگىمە بار جانە مۇنىڭ جاي عانا اڭگىمە بولماۋى ابدەن مۇمكىن...
باتىرحان توعايباەۆ
