مادەنيەت • 13 ماۋسىم, 2023
الەمدىك بي ايدىنىندا – «ناز» تەاترى
ەل تاريحىندا ۇلت تەاترىنىڭ ومىرگە كەلگەنىنە ءبىر عاسىردان اسىپ بارادى. قازىر ەلۋدەن استام كاسىبي ونەر وشاعى كوبىنە – دراما, وپەرا, مۋزىكا, قۋىرشاق باعىتىندا. ال حالىقتىق حورەوگرافياعا نەگىزدەلگەن بي تەاترى ازىرگە جالعىز. ول – استاناداعى «ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترى. تەاتردىڭ نەگىزىن قالاعان تۇلعالار – كاسىبي حورەوگرافتار, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى ەركەبۇلان مەن قاديشا اعىمباەۆتار.
ءبىلىم • 12 ماۋسىم, 2023
ەلىمىزدەگى ەڭ كوپ رەفورمالانعان سالا – ءبىلىم. الايدا وسىناۋ كوپ رەفورمانىڭ بىردە-ءبىرى سالاعا وڭ سەرپىن بەرگەن جوق. نەگە؟ سەبەبى كوپ.
تاريح • 12 ماۋسىم, 2023
بيىل – دەشتى قىپشاق دالاسىندا تۋىپ, داڭقى دۇنيەگە جايىلعان, اتى الاشتان اسىپ, قۇدىرەتى قۇرلىقتارعا تاراعان سۇلتان بايبارىس حالقىمەن قايتا قاۋىشقان جىل بولدى. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن الەمگە ايگىلى ءباھادۇر بابامىزدىڭ مەرەيتويى كەڭ كولەمدە تويلانىپ, عىلىمي جيىندار مەن ىرگەلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر.
قوعام • 09 ماۋسىم, 2023
قۇندى قولجازبالار قامقورلىققا ءزارۋ
دامىعان ەلدەر كونە جازبا دەرەكتەردى كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىق رەتىندە مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قامقورلىققا العان. الىستاعى امەريكادا عاسىرلار بويى جيناقتالعان قورلار, باتىس ەۋروپاداعى ريم, ۆاتيكان, لوندون, پاريج, بەرلين سياقتى ءىرى قالالارداعى قولجازبالاردىڭ ساقتالۋى مەن جۇيەلەنۋى, عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەلۋ دەڭگەيى – وزىق ونەگەنىڭ ۇلگىسى.
اباي • 08 ماۋسىم, 2023
قازاقتىڭ عاسىرلار كوشىندەگى سان قيلى تاريحى مەن اتادان بالاعا ميراس بولىپ جەتكەن باي ادەبيەتىنە, كۇنى كەشەگە دەيىن التىن جەلىنى ۇزبەي جالعاستىرىپ جەتكەن ۇرپاق تاربيەسىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىنە قاراپ تاڭعالاسىڭ. اۋىل اقساقالىنىڭ ءبىر اۋىز سوزىنە باعىنعان, ەل سايلاعان ءبيىنىڭ ءپاتۋالى سوزىنە توقتاعان, ۇلكەنىنە قۇرمەت, كىشىسىنە ىزەت كورسەتىپ, ءتوس قاعىسىپ قۇدا بولىپ تۋىسقان حالىق ومىرىنە قىزىعاسىڭ.
تۇلعا • 07 ماۋسىم, 2023
تاريحي اتشاباردى قايتا اشقان ازامات
1916 جىلى مامىر ايىندا قازاق ەلىنىڭ بولىستارىن سەمەي قالاسىندا جيناعان ءاليحان بوكەيحان: «قازاق ەلى ەندى جەكە مەملەكەت بولدى!» دەپ زور قۋانىشپەن حابارلادى. وسى جينالىسقا جاركەنتتەن مۇقا اجىبەك ۇلى دا قاتىسقان ەدى. بۇل جونىندە «قازاقستان» باسپاسىنان 1970 جىلى جارىق كورگەن شابدان بايباتشاەۆتىڭ «بەل-بەلەستەر» اتتى كىتابىندا دەرەكتەر بەرىلگەن. سەمەيدە وتكەن وسى جينالىستان ەلگە كەلىسىمەن بولىس مۇقا اجىبەك ۇلى حالىق بەلسەندىلەرىن جيناپ, شىلدە ايىندا جاركەنت قالاسىنىڭ جوعارى جاعىنداعى قارادالادا قازاق ەلىنىڭ جەكە مەملەكەت بولىپ جاريالانۋىنا ارناپ ات بايگەسىن وتكىزۋ نيەتىن بىلدىرەدى. ەل اعالارى مۇقا بولىس ايتقان وسى ات بايگەسىنە ۇلكەن قۋانىشپەن جان-جاقتى دايىندالعان. قارادالا ات بايگەسىن وتكىزۋگە سۇرانىپ تۇرعان جەر ەدى. ويتكەنى ۇزىندىعى 4 شاقىرىمعا سوزىلعان, بيىكتىگى ەتەگىندەگى جازىقتان 10 مەتردەي تەكشەدە تۇرىپ, ات بايگەنى ەمىن-ەركىن كورە الاتىنداي ىڭعايلى ورىن بولاتىن.
تانىم • 07 ماۋسىم, 2023
«ارقادا ءبىر وزەندى دەر وباعان...»
وباعان – قوستاناي ءوڭىرىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى شولاقساي ماڭىنداعى دالالىق القاپتان باستاۋ الىپ, سولتۇستىكتەگى توبىل وزەنىنە قۇياتىن, ۇزىندىعى 370 شاقىرىمنان اساتىن وزەن. ول ءوزىنىڭ اعىس جولىندا قۇسمۇرىنعا قۇيىپ, قاراقامىس, تەڭىز سىندى بىرنەشە ءىرى كولدى جاعالاي كەلە توبىلمەن توقايلاسىپ, ودان ءارى ەرتىسكە, ەرتىس – وبقا, وب – قار تەڭىزىنە, قار تەڭىزى سولتۇستىك مۇزدى مۇحيتقا ۇلاسادى. دەمەك, وباعان – ۇلى دالا توسىندەگى كىشىگىرىم جىلعالاردان باستالىپ, الىستاعى الىپ مۇحيت قويناۋىندا بايىز تاباتىن وزەن.
ەكولوگيا • 07 ماۋسىم, 2023
كىم-كىمدى بولسا دا ارال تەڭىزى تەمىرجول ستانساسىنىڭ قارسى بەتىندەگى كولەمدى تۇزدى سور ماسەلەسى ويلانتپاي قويمايدى. تىرشىلىك ەتكەن سوڭ قايسىبىر جىلدارى قالاداعى سورتاڭ مەن سور جەرلەردى توپىراقپەن كومگەندە, بۇل تۇزدى سور نەگە ۇمىت قالعان؟ ءالى كۇنگە دەيىن كوپشىلىكتى تاڭعالدىرىپ كەلەدى. بولىنگەن بيۋدجەت قارجىسى از بولدى ما, الدە كۇشى جەتپەدى مە؟
جادىگەر • 07 ماۋسىم, 2023
وتىرار ەجەلگى زاماننان-اق قالاسىندا عىلىم مەن مادەنيەت, ساۋدا ءوندىرىسى, دالاسىندا ەگىن, مال شارۋاشىلىعى قاتار دامىعان الەمدىك مادەنيەتتىڭ ءىرى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولعان. ەجەلگى جازبا دەرەكتەردە: «وتىراردىڭ اۋماعى ۇزىندىعى مەن ەنىنە قاراي شامامەن ءبىر كۇندىك جەر بولعان». ياعني وتىرار سول كەزدە 200 گەكتارداي جەردى الىپ جاتقان.
قوعام • 06 ماۋسىم, 2023
الەمدىك زەرتتەۋلەردە وزگە تاقىرىپتارمەن قاتار جۋرناليستيكا مەن مەدياداعى بولجامدى باعامداپ وتىرۋ ادەتكە اينالعان. كۇندەلىكتى ومىرگە ءسىڭىپ كەتكەن مەديا سالاسىنىڭ بەتبۇرىسى, ءۇردىسى قانداي؟ وسى ورايدا وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى, «Reuters» جۋرناليستيكانى زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن «Google جاڭالىقتار باستاماسى» بىرلەسىپ جۇرگىزگەن زەرتتەۋى نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. وتكەن جىلى جارىق كورگەن «جۋرناليستيكا, مەديا جانە تەحنولوگيا ترەندتەرى مەن 2023 جىلعى بولجامدار» اتتى ەسەپ 53 مەملەكەتتەگى 303 جەتەكشى مەدياكومپانيا باسشىسىنان الىنعان ساۋالداماعا نەگىزدەلگەن. ساۋالداما ناتيجەسىندە كەلەسىدەي بىرقاتار ءۇردىس انىقتالعان:
