Banner
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3929 ماتەريال تابىلدى

دەنساۋلىق • 01 قاراشا, 2023

قىزىلشانىڭ ەمى قانداي؟

ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, جىل سايىن بۇكىل الەمدە 150 مىڭ ادام, كوبىنەسە 10 جاسقا دەيىنگى بالالار قىزىلشامەن اۋىرادى. سوندىقتان كەز كەلگەن ادام, اسىرەسە, كىشكەنتاي بالالاردىڭ اتا-انالارى قىزىلشانىڭ قانداي اۋرۋ ەكەنىن ءبىلۋى كەرەك.

جاستار • 01 قاراشا, 2023

ناعىز پوليگلوت

جاھاندانۋ ۇدەرىسى جەدەلدەگەن سايىن كوپ ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزى دا ارتا ءتۇستى. بۇل ءۇردىس ءبىزدىڭ جاستار اراسىندا قارقىندى تارالا باستادى. سونداي تالاپتى ازاماتتىڭ ءبىرى – ون ەكى ءتىلدى مەڭگەرگەن مەيىرجان تاشتاي.

قوعام • 01 قاراشا, 2023

ۇلتتىق ونەر اسقاقتاعان كۇن

جاقىندا رەسپۋبليكا كۇنىنە وراي مادەنيەت جانە اقپا­رات­ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جامبىل اتىنداعى قازاق مەم­لە­كەت­تىك فيلارمونياسىندا رەسپۋبليكالىق «ونەرىمىز ساعان – قازاقستان!» اتتى فەستيۆال ءوتتى.

مادەنيەت • 01 قاراشا, 2023

كوشە تەاترلارىنىڭ فەستيۆالى

تەاتر ونەرىنىڭ ىشىندە بىزگە اتاۋى ەرتەدەن-اق تانىس بولعانىمەن ەلىمىزدە بۇعان دەيىن قولعا الىنباعان سالا بار, ول – كوشە تەاترى. اتى ايتىپ تۇرعانداي مۇندا قويىلىمدار دالادا, اۋقىمدى كەڭىستىكتەردە, مەرەكە-جيىنداردا كورسەتىلەدى. تاريحى تەرەڭدە جاتقان كوشە تەاترلارىنىڭ باستاۋى سوناۋ ب.د.د. گرەكياداعى ديونيس قۇدايدىڭ قۇرمەتىنە ارنالعان سالتاناتتى مەرەكە, سونداي-اق شىعىس ەلدەرىنىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرىنەن تۋىنداعان ەڭ العاشقى قويىلىمدارى ەدى. سول سياقتى قايتا ورلەۋ داۋىرىندەگى كارناۆالدىق مەرەكەدەن دامىپ, ءوزىنىڭ ەرەكشە فورماسىمەن تانىلعان يتاليالىق كومەديا دەل ارتە تەاترى كوشە تەاترىنا جاتادى. وتكەن عاسىرلارداعى قازاق توپىراعىندا ورىن العان كوشى-قون كەزىندەگى سالتتاردا دا, سال-سەرىلەردىڭ ونەرىندە دە كوشە تەاترلارىنىڭ ەلەمەنتتەرى مول. جالپى, قالىپتاسۋ تاريحىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق ءاربىر ۇلتتىڭ كاسىبي تەاترىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە ىقپال ەتكەن تەاتردىڭ بۇل ءتۇرى قازىرگى ۋاقىتتا ونەردىڭ ءبىر سالاسى رەتىندە كەڭىنەن دامىعان. بۇگىندە كوپتەگەن ەلدە كوشە تەاترلارى فەستيۆالىن وتكىزۋدىڭ قولعا الىنۋى دا سوندىقتان. ياعني پرومەناد, فلەشموب, حەپپەنينگ, site-specific, ەنۆايرونمەنت, بودي-ارت سياقتى ءتۇرلى جانرلار مەن باعىتتاردى بويىنا جيعان بۇل ونەردە كوشەلەردە, زاۋىت-فابريكالاردا, بازارلار مەن بەلگىلى ءبىر كەڭىستىكتەردە ونەر كورسەتۋ ارقىلى حالىقتىڭ ونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ, سول حالىقپەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋعا مۇمكىندىك مول.

ساراپتاما • 01 قاراشا, 2023

وتاندىق عىلىم: دەڭگەي مەن الەۋەت

«تالداۋ قىزمەتى ساپالى جۇرگىزىلسە, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىم­دىلىگى ارتا تۇسەرى ءسوزسىز. مەملەكەتكە كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلگەن زەرت­تەۋلەر مەن ۇسىنىمدار وتە قاجەت. بۇل ماڭىزدى الەۋمەتتىك ماسە­لەلەردى شەشىپ, ەلدىڭ جان-جاقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ايرىق­شا ماڭىزدى». مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىل­تايدىڭ تۇركىستانداعى وتىرىسىندا ايتقان بۇل ءسوزى مەملەكەتتىك شەشىم­دەردى قابىلداۋداعى تالدامالىق زەرتتەۋلەردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن وزەكتىلىگىن ناقتىلاي ءتۇستى. بۇل اسىرەسە عىلىمي سالاعا قاتىستى بولماق.

سپورت • 31 قازان, 2023

قازاق كۇرەسىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك تۇساۋكەسەرى

2023 جىل – قازاق كۇرەسى ءۇشىن تاريحي جىل بولماق. كۇرەسىمىز العاش رەت دۇنيەجۇزىلىك جەكپە-جەك ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەندى. بۇل ماڭىزدى وقيعا ساۋد ارابياسى كورولدىگىنىڭ استاناسى – ەر-ريادتا بولدى.

اسكەر • 31 قازان, 2023

ونەرلى سەرجانت

انانىڭ سۇتىمەن, اتانىڭ قانى­مەن بەرىلەتىن تۋما تالانتتار ەلى­مىزدە جەتەرلىك. سولاردىڭ ءبىر بولىگى ومىرلەرىن اسكەري سالا­مەن بايلانىستىرادى. بۇگىنگى كەيىپ­كەرىمىز سەرجانت جۇمابەك راحى­موۆتى ءبىز ۇلتتىق ۇلان ­اكا­دە­­مياسىنان كەزدەستىردىك. ول مۋزەي باستىعى بولىپ ەڭبەك ەتەدى.

زەردە • 31 قازان, 2023

مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مىرزاشولدەگى ءبىر كۇنى

ۇلى قالامگەر مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 1959 جىلى وڭتۇستىك وڭىرىندە ايعا جۋىق بولعانى ءمالىم. «وسكەن وركەن» رومانىنا دايىندىق كەزىندە بارلىق كەزدەسۋ-سۇحبات كەزەڭدەرىندە قويىن داپتەرىنە كۇندەلىك جازبالار ءتۇسىرىپ وتىرعان. ادەبيەتشى تالاتبەك اكىموۆ وسى قاتتالىپ, كىتاپقا اينالۋعا ءتيىس جازبالاردى ازىرلەپ, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنە (1986 جىل, 14 اقپان) جاريالادى. جازبانىڭ «4 وكتيابر (1959 جىل) كۇنى» دەگەن جەرىندە م.اۋەزوۆ قولىمەن بىلاي دەپ قىسقاشا جازىلعان: «تۇتقاباي تۇرىسوۆ, ايسۇلۋدىڭ وتاۋى, جاساۋى: تەرمە الاشا, تۇيگەن شاشاق, سالبىراعان شاشاقتارى بار. قىجىم كورپە, ماساتى ۇستىندە بارقىت قورجىن. قولدوربا, بوقجامالار. راقى جاستىق, جوزى كورپە, ايناقاپ, قولدوربا, ابدىرە, ساندىق, جاعىلان – بىلعارىدان ويىپ, كوك ساعاسىز سالىپ جاسايدى. مۇندا ساندىق, جۇكاياق, جەرجاستىق كوپ. اتكورپە قوس مامىقتىڭ ۇستىنە سالادى. ءبىر قازاق ءبىر قازاققا مامىقتى ماتراس ورنىنا پايدالاناتىن پۋح دەپ تۇسىندىرەدى».

پىكىر • 31 قازان, 2023

تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلىس

ءبىر-ءبىرىنىڭ قۋانىشىن ەسەلەپ, باسىنا تۇسكەن قيىندىعىن تەڭ بولىسكەن قازاقستان مەن تۇركيا – تامىرلاستىعى تەرەڭ, باۋىرلاستىعى بەرىك ەلدەر. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شا­عىن­دا مەملەكەتىمىزدىڭ ازاتتىعىن العاش­قى­لار­دىڭ ءبىرى بولىپ تانىعان باۋىرلاس ەلمەن بايلانىسىمىز دا جان-جاقتى. قوس ەلدىڭ اراسىن بەكەمدەتە تۇسكەن ەكونوميكالىق, اسكەري, مادەني بايلانىستار جىل وتكەن سايىن تەرەڭدەپ كەلەدى. وسى ەلدىڭ عاسىرلىق مەرەيتويى قارساڭىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسى كوم­مۋنيكاتسيالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى فاحرەتتين التۋننىڭ ماقالاسىن ارنايى ۇسىنىپ وتىرمىز.

تانىم • 30 قازان, 2023

قازپي تۇلەكتەرى – باي ولكەنىڭ العاشقى ۇستازدارى

تاريحى الاشتىڭ تاشكەنتكە ورنىققان كەزەڭىنەن (1918 جىلدان) باستالىپ, 1928 جىلى الماتى قالاسىنا كوشىپ, ەلىمىزدەگى تالاي ۋنيۆەرسيتەت پەن ينستيتۋتقا ىرگەتاس بولعان اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى تارىداي شاشىلعان الەمدەگى قازاقتىڭ اعارۋىنا دا, جەتىلۋىنە دە ەلەۋلى اسەر ەتتى. وسى وقۋ ورنىنىڭ موڭعولياداعى قازاقتار ءۇشىن الار ورنى دا ەرەكشە. موڭعوليا قازاقتارىنىڭ ساۋاتىن اشۋ, قانداس قازاق باۋىرلارى تۇراتىن بايان-ولگەي قازاق ايماعىندا العاش مەكتەپ اشۋ ىسىنە اباي اتىنداعى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى (قازپي) سوناۋ حح عاسىردىڭ 40-جىلدارىنان باستاپ باۋىرمالدىق تۇرعىدان اتسالىسىپ, ايماق ورناعان العاشقى جىلدارى ونداعان پەداگوگ ماماندارىن جىبەرىپ, جەرگىلىكتى قازاقتان جۇزدەگەن مۇعالىمدى دايارلاپ بەرگەنى – تاريحي شىندىق. بۇل موڭعولياداعى قازاقتاردىڭ رۋحاني ومىرىنە بەتبۇرىس اكەلدى. سوندىقتان موڭعول ەلى قازاعى بۇرىنعى قازپي, قازىرگى اباي ۋنيۆەرسيتەتى دەسە, ءاردايىم ماقتانىش سەزىمى كەرنەپ, بىلىممەن سۋسىنداتقان العاشقى ۇستازدارىن ۇمىتپايدى.

ياندەكس.مەتريكا