ساراپتاما • 19 ماۋسىم, 2024
دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم ماۋسىم ايىندا جاھاندىق گەندەرلىك الشاقتىق تۋرالى جىل سايىنعى ەسەبىن جاريالادى. العاش رەت 2006 جىلدان بەرى جاريالانىپ كەلە جاتقان ەسەپتىڭ بيىلعى شىعارىلىمى 146 مەملەكەتتى قامتىعان. ونىڭ 102-ءسى جىل سايىنعى ەسەپتە ءۇزىلىسسىز تالدانىپ كەلەدى.
مەديتسينا • 18 ماۋسىم, 2024
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مىندەت پەن جاۋاپكەرشىلىك
وتكەن جەكسەنبىدە مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسىن اتاپ وتتىك. ەل ازاماتتارىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋ مەديتسينا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ءار ماماننىڭ باستى ميسسياسى دەپ بىلەمىز. بۇل مىندەتتى ورىنداۋ اسقان جاۋاپكەرشىلىكتى, ادالدىقتى, ادامگەرشىلىك پەن قايىرىمدىلىقتى, ەسىل ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى. سول ءۇشىن دە ەل-جۇرت مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالايدى.
بالالار • 18 ماۋسىم, 2024
بالالار قاۋىپسىزدىگى – ەلدىك ماسەلە
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2022 جىلعى 16 ناۋرىزداعى جانە 2023 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋلارىندا بالالارعا جاسالعان زورلىق-زومبىلىقتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە قاتىستى جازانى كۇشەيتۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
پىكىر • 18 ماۋسىم, 2024
ەڭبەك قاتىناستارى: ارىپتەستىك پەن سۇحباتتاستىق
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ۇسىنىلعان «ادىلەتتى قازاقستان» ۇعىمىن مەملەكەت باعدارىنىڭ باستى يدەولوگەماسىنا اينالدىرۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان نەگىزگى ماسەلە ەكەنى انىق. ال بۇل باعىتتا مەملەكەتتىڭ قوعامعا زاڭنامالىق باستاما بەرۋ ارقىلى دەموكراتيالىق ۇدەرىستەردى جالعاستىرۋى, ادامداردىڭ ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋدا ولاردىڭ وكىلەتتى وكىلدەرىمەن ىنتىماقتاستى ودان ءارى جەتىلدىرۋى – ماڭىزدى شارتتاردىڭ ءبىرى.
زەردە • 15 ماۋسىم, 2024
التىن وردا تاريحىنىڭ سوڭعى كەزەڭى
ۇلتتىق سانانى نىعايتۋ مەن بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋدا تاريحتىڭ اتقارار ءرولى مەن ماڭىزىنا قازاق ەلىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان-اق ەرەكشە ءمان بەرىلە باستادى. 90-جىلداردىڭ سوڭىندا ءبىر جىل ۇلتتىق تاريحقا ارنالسا, 2000-جىلداردىڭ باسىندا «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ۇلتتىق تاريحتىڭ شەتەلدەگى دەرەكتەرى اكەلىندى. ودان كەيىن مەملەكەتتىك تاريحىمىزدىڭ بيىك كورىنىسى – قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق مەرەكەسى 2015 جىلى تويلاندى. ال بيىل ەلىمىزدە جوشى ۇلىسىنىڭ 800 جىلدىعى كەڭىنەن اتالىپ جاتىر.
زەردە • 14 ماۋسىم, 2024
كارىم مىڭباەۆتىڭ مۇراسى مەن مۇراتى
1948 جىلى 30 قىركۇيەكتە سارىارقانىڭ وڭتۇستىگىندە, بالقاش كولى مەن بەتپاقدالانىڭ تۇيىسكەن جەرىندە الاپات اپات ورىن الدى. الماتىدان شىققان ۇشاق بالقاش قالاسىنان جانارماي قۇيىپ, اۋەگە كوتەرىلگەن سوڭ 15 مينۋتتان كەيىن جارىلىپ كەتتى. ۇشاقتىڭ ىشىندە ماسكەۋگە, ستالين قولدان جاساعان اكادەميك ت.لىسەنكونىڭ 50 جاسقا تولعان تويىنا شاقىرىلعان قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ بەتكە شىعاتىن تۇلعالارى – اكادەميك كارىم مىڭباەۆ باستاعان عالىمدار – قىلىش باباەۆ, ساپار نۇعىمانوۆ, حاسەن ناۋرىزباەۆ, فەدور سولودنيكوۆ بار ەدى. ءبارى قايعىلى قازاعا ۇشىرادى.
ءدىن • 14 ماۋسىم, 2024
يماندىلىق بىلىممەن, عىلىممەن تولىققانى ابزال
مەككەگە جول «مۇسىلماننىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى – قاجىلىق ساپارىنا بارۋ» دەگەندى بالا كەزدەن ەستىپ وستىك. قاجىلىققا باراتىن مۇسىلمان – ەرەكشە: باسقا ءتورت پارىزىن دا ورىنداعان, جانى تازا, ءىسى ادال, ءبىلىمى تەرەڭ, ەل الدىندا ابىرويلى جانە ءومىر كورىپ, اقىل توقتاتقان ادام بولۋى كەرەك دەگەن سەنىمىمىز بەرىك بولدى. سودان دا بولار, جاستايىمىزدان «مەككەگە بارۋ – ادامعا جۇكتەر مىندەتى مول, كەز كەلگەن جاننىڭ ورىنداۋى ەكىتالاي ساپار» دەگەن تۇسىنىكتىڭ قالىپتاسقانى. ول ساپارعا بارعانداردىڭ ەلگە قادىرلى بولاتىنىن, تەك ءدىن ماسەلەسىندە ەمەس, اۋىلداعى ۇلكەندى-كىشىلى شارۋالاردى شەشۋدە دە جۇرتشىلىق «قاجى-ەكە» دەپ جۇگىنىپ, كەڭەسىنە قۇلاق ءتۇرىپ, ايتقان ۋاجىنە توقتايتىنىن كورىپ ءوسۋ سەنىمىمىزدى ودان ءارى بەكىتە تۇسكەن. جانە جۇرەك تۇبىندە «بارسام...» دەگەن ارماندى ۇيالاتقان.
تۇلعا • 13 ماۋسىم, 2024
ول سويلەپ وتىر. ال مەن ونى ءۇنسىز تىڭداۋدامىن. وسىلاي ءسۇت ءپىسىرىلىم ۋاقىت ءوتتى. ءبىر كەزدە اڭگىمە يەسى ەكپىندەتە ايتقان ءسوزىن باسەڭدەتكەندەي بولدى. ءسويتتى دە: ء«بارى ەسىمدە عوي اعا, – دەدى. – جاز ايى. تاۋ ەتەگىندەگى اۋىل. وزەن. بالىق اۋلاۋعا بارۋ. سوندا ەرەسەك سىزدەر مەنى قارماققا ىلەتىن شىلاۋشىن ىزدەتتىرىپ, تىنىش تاپتىرماۋشى ەدىڭىزدەر».
تانىم • 13 ماۋسىم, 2024
«تۇرىك» قولدانىسىن قايتارۋىمىز قاجەت
ەرتە داۋىرلەردە, سوناۋ VI-ءVىىى عاسىرلاردا-اق ماڭگى تاستارعا (بەنگۇ تاش) «تۇرك» دەپ تاڭبالانعان ەتنونيمنىڭ دە, سونداي-اق ءتيىستى ەتنوستىڭ ءتىلىنىڭ اتاۋىنىڭ دا ۋاقىت وتە كەلە, ءحىح عاسىردا ەكى ءتۇرلى قولدانىلا باستاۋىنىڭ ءتۇپ-توركىنىندە استارلى ساياسي سەبەپتەردىڭ جاتقانى بارشاعا ءمالىم. ەكى ءتۇرلى قولدانىس ەڭ الدىمەن تۇرىك تىلدەرىن ءبىر ءتىلدىڭ ديالەكتىسى رەتىندە ەمەس, جەكە, دەربەس ءتىل رەتىندە قاراستىرۋدان ءوربىدى. وسىلايشا, «تۇركى تىلدەرى» (تيۋركسكيە يازىكي) تەرمينى قولدانىسقا ەنە باستادى.
رۋحانيات • 13 ماۋسىم, 2024
الماتىداعى قازاق مادەنيەتى مەن عىلىمىنىڭ قارا شاڭىراعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى شەجىرەلى كونە تاريحتىڭ وزىندەي ەمەس پە؟ اتالعان وردانى تۇڭعىش باسقارعان مەملەكەت قايراتكەرى وراز جاندوسوۆتان باستاپ, بۇگىنگى باسشىلىققا دەيىنگى ارالىقتا قانشاما تۇعىرلى تۇلعالارىمىزدىڭ رۋحاني ورداسىنا اينالعان كىتاپحانا بۇل.
