قانىش ساتباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ-ليتسەيىندە وتكەن كەزدەسۋدە ۆيتسە-پرەمەرگە ءبىلىم نىساندارىنداعى تسيفرلىق باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر تۋرالى ايتىلدى. ولار بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, مەكتەپ اسحانالارىندا تاماقتانۋدى ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالعان. مەملەكەت باسشىسى كەلەسى جىلدان باستاپ «الەۋمەتتىك ءاميان» تەتىگىن ەنگىزۋدى تاپسىرعان ەدى. بۇل جۇمىس تا ايماقتاردا بەلسەندى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. اقتوبەدە «الەۋمەتتىك ءاميان» تەتىگىن ءبىرىنشى كەزەڭدە 68 مەكتەپتە ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
پرەزيدەنت جولداۋىندا بالالاردىڭ مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. بالالاردىڭ مەكتەپكە دايىنداۋ ءۇشىن بالاباقشالار مەن باستاۋىش سىنىپ باعدارلاماسىن ۇندەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ءتۇرلى سەبەپتەرمەن بالاباقشاعا بارمايتىن بالالارعا كەڭەس بەرۋ ورتالىقتارى دا ۇيىمداستىرىلعان.
ت.دۇيسەنوۆاعا بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرگە كەزەككە قويۋ, ونى ەسەپكە الۋ جۇيەسى تانىستىرىلدى. جولداۋدا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ ستاندارتىن وتباسىنىڭ ناقتى تابىسىمەن بايلانىستىرۋ باعىتىندا قارجىلىق مودەلدى قايتا ىسكە قوسۋ قاراستىرىلعان. سونداي-اق بالاباقشالاردى تاڭداۋدىڭ جاڭا ۆاۋچەرلىك تەتىگىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىندە بۇل تەتىك تارازدا قاناتقاقتى رەجىمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل تەتىك بويىنشا كەزەك بالاباقشالارداعى ورىنعا بايلانىستى ەمەس, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بولىنگەن ۆاۋچەر بويىنشا قالىپتاسادى. ياعني ۆاۋچەر العان اتا-انالار بارلىق تالاپتارعا ساي, بوس ورىندارى بار بالاباقشالاردى تاڭداي الادى. وسىلايشا, «اقشا كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الۋشىعا تيەسىلى» قاعيداتى جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل تەتىكتى رەسپۋبليكا بويىنشا ىسكە اسىرۋ جوسپارلاندى.
وبلىس پەداگوگتەرىمەن جۇزدەسكەن ۆيتسە-پرەمەر ەلىمىزدە اەس سالۋ تاقىرىبىنا دا توقتالدى.
«6 قازاندا اتوم ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىنا قاتىستى رەفەرەندۋم وتەدى. قوعام اراسىندا ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلۋدا. بۇل ماسەلەگە الەۋمەتتىك سالا تۇرعىسىنان قارايىقشى. قازىر ەلىمىزدە 8 مىڭعا جۋىق مەكتەپ, 6 مىڭداي ءارتۇرلى مەديتسينالىق ۇيىم, 10 مىڭعا تارتا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە بار. ولاردىڭ قاتارى وسە بەرەدى, سايكەسىنشە, ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن سۇرانىس ارتا بەرمەك. مەنىڭشە, اتوم ەلەكتر ستانساسىنان قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. 1959 جىلدان بەرى الماتى قالاسىندا يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وندا رەاكتور ورناتىلعان. ونىڭ كومەگىمەن عىلىمي جۇمىستار جاسالادى. بۇگىنگە دەيىن وعان قاتىستى ەش شاعىم بولعان جوق. ازاماتتار بەلسەندىلىك تانىتىپ, الداعى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا ءتيىس», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.
سونداي-اق ۆيتسە-پرەمەر جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدجدە بولدى. مۇندا دۋالدى وقىتۋ ءادىسى بەلسەندى تۇردە قولدانىلىپ كەلەدى. بۇعان قوسا, ازىرلەنگەن تسيفرلىق ونىمدەر ساتىلادى. ت.دۇيسەنوۆا كوللەدج ستۋدەنتتەرىمەن تىلدەسىپ, پىكىر الماستى.
وڭىرگە ساپارى اياسىندا ۆيتسە-پرەمەر اۋىلدىق شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردى دامىتۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق سەمينارعا قاتىستى.
سەمينار وتەتىن ورىن رەتىندە اقتوبە كەزدەيسوق تاڭدالعان جوق. وبلىستا شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ ءبىلىم ساپاسى مەن جابدىقتالۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى.
«بۇل جوبا وتە ماڭىزدى. ويتكەنى ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردىڭ 67 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە. ولاردىڭ جارتىسىنان استامى – شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر. جوبا اياسىندا اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋ, وقۋشىلاردىڭ زاماناۋي ساپالى بىلىمگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەرگە ۇزدىك پەداگوگيكالىق كادرلاردى تارتۋ قاراستىرىلعان», دەپ اتاپ ءوتتى ت.دۇيسەنوۆا.
اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قۇزىرلى مينيسترلىك پەن وبلىس اكىمدىگىنەن بولەك, «قازاقستان حالقىنا» قورى, ءبىلىم بەرۋدى تۇراقتى دامىتۋ قورى, سونداي-اق تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارىنا يەلىك ەتەتىن ۇيىمدار قاتىسادى. بارلىعى بۇل جوبامەن 134 مەكتەپ قامتىلىپ وتىر. جوبا اياسىندا بىرنەشە وقىتۋ تاسىلدەرى سىناقتان وتكىزىلدى. ساباقتار ءۇشىن تىرەك مەكتەپتەرىنىڭ مۇعالىمدەرى ستريمينگتى وقىتۋدىڭ تسيفرلىق شەشىمدەرىن پايدالاندى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە 113 مەكتەپ امبەباپ كابينەتتەرمەن, 21 مەكتەپ جاراتىلىستانۋ جانە تسيفرلىق كابينەتتەرمەن جابدىقتالدى. بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە مەكتەپتەردى ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋ, مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ەڭ باستىسى, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردە ءبىلىم ساپاسىنىڭ ارتۋى قامتاماسىز ەتىلدى.
ۆيتسە-پرەمەر قاناتقاقتى جوبانىڭ ناتيجەلەرىن جوعارى باعالادى.
«بۇل جوبانى كەڭەيتە ءتۇسۋ كەرەك. بىرىنشىدەن, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر ايماقتاردا كوبىرەك ىسكە اسىرۋ كەرەك. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – بارلىق بالالارعا ساپالى ءبىلىم بەرۋ. وسى قاناتقاقتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسقانداردىڭ بارلىعىنا العىس ايتقىم كەلەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ت.دۇيسەنوۆا.
