تاريح • 24 اقپان, 2021
بيىل اسكەري قايراتكەر, تانىمال تۇلعا, گەنەرال-مايور باھادۇربەك بايتاسوۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. وسى ورايدا بەلگىلى ازاماتتىڭ ءومىر جولىنا, ونەگەلى ىستەرىنە از-كەم ءۇڭىلىپ, شولۋ جاساعاندى ءجون كوردىك.
الەم • 24 اقپان, 2021
Project Syndicate جوباسى اياسىندا «Egemen Qazaqstan» بۇگىن جاريالاپ وتىرعان ماقالالار توپتاماسىندا كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەلەر وتە وزەكتى. ءبىرىنشىسى, «سولتۇستىك اعىن – 2» جوباسىنا قاتىستى. ەكىنشىسى, اۋعانستانداعى قاقتىعىستى اياقتاۋ جونىندە. ستەنفورد گۋۆەر ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى دجوزەف دجوفف ءوز ماقالاسىندا گەرمانيانىڭ نەلىكتەن «سولتۇستىك اعىن – 2» جوباسىنان باس تارتا المايتىنىن اڭگىمەلەيدى. اۆتوردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, اتالعان باستاما ارزان گاز تۋرالى عانا ەمەس, رەسەي مەن گەرمانيانىڭ مۇددەسىنە تىكەلەي قاتىستى. وسى ورايدا, دجوفف گەرمانيا يمپەرياسىنىڭ العاشقى كانتسلەرى وتتو فون بيسماركتىڭ ءسوزىن ەسكە الادى. ونىڭ ايتۋىنشا, نەمىستەر مەن ورىستار قانشاما مارتە سوعىسقانىنا قاراماستان, گەرمانيانىڭ قازىرگى بيلىگى رەسەيمەن ديپلوماتيالىق بايلانىستى ۇزۋگە ىنتالى ەمەس. شۆەتسيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى كارل بيلدت ءوز ماقالاسىندا اۋعانستانداعى احۋالعا توقتالادى. ونىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, اقش اسكەرىنىڭ اتالعان ەلدەن شىعارىلۋى ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشپەيدى. كەرىسىنشە, جاڭا قاقتىعىستار تۋىنداتۋى مۇمكىن. سوندىقتان اۋعانستانداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى جوسپار قاجەت. ەستەرىڭىزگە سالايىق, الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورىپ وتىر.
قوعام • 24 اقپان, 2021
ءبىرىنشى ناۋرىز – مەيىرىمدىلىك پەن دوستىق كۇنى. العىس ايتۋ كۇنى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءوز ەستەلىكتەرى مەن جۇرەگىنىڭ تۇپكىرىندە ايالاپ ۇستاپ كەلە جاتقان ىزگى تىلەگى مەن جىلى سوزدەرىن جارىققا شىعاراتىن كۇن سەكىلدى. بۇل كۇندى ءاربىر قازاقستاندىق وتباسى ەرەكشە جورالعى, ىرىممەن اتاپ وتەدى. سەبەبى ولاردىڭ كوبىن تاريح بەتتەرىندەگى قايعىلى كۇندەر – دەپورتاتسيا مەن رەپرەسسيانىڭ ازابى بايلانىستىرادى. سول سەبەپتى دە ءبىز العىس ايتۋ كۇنى قارساڭىندا تاعى دا وتكەنگە كوز سالامىز...
قازاقستان • 24 اقپان, 2021
قاپ تاۋىن جايلاعان ءبىزدىڭ شەشەن-ينگۋش حالقى دا زوبالاڭ شاقتىڭ زاردابىن ابدەن تارتقاندىعى – بارشاعا ءمالىم. 1943 جىلدىڭ اياعى مەن 1944 جىلدىڭ باسىندا جۇك پويىزدارىنا ەش جازىعى جوق بەيكۇنا شەشەن-ينگۋش حالقىن كۇشتەپ ارتىپ, كوز كورىپ, قۇلاق ەستىمەگەن شىعىسقا قاراي كوشىرۋ ۇلى قاسىرەتتىڭ باسى ەدى.
قازاقستان • 23 اقپان, 2021
جۋىردا پارلامەنت سەناتىنىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ «جايىلىمدار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى تۋرالى» تاقىرىبىنا ارنالعان كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. پارلامەنت دەپۋتاتتارىن رەسپۋبليكاداعى جايىلىمدىق جەرلەردىڭ جەتكىلىكتى بولعانىمەن اۋىل تۇرعىندارىنا قولجەتىمسىزدىگى الاڭداتادى.
الەم • 23 اقپان, 2021
اۋعانستانداعى «ماڭگىلىك سوعىستى» اياقتاۋ قاجەت
ستوكگولم. كەڭەس وداعى اسكەرىنىڭ اۋعانستاننان شىعارىلۋىنا 32 جىل تولۋىنا وراي كابۋلدا سويلەگەن سوزىندە ەل پرەزيدەنتى اشراف گاني ماڭىزدى ماسەلەگە توقتالدى. اۋعانستاندى كۇيرەتكەن ازاماتتىق سوعىس كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ كەتۋىنەن ەمەس, اۋعانستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن ومىرشەڭ جوسپار قۇرا الماۋىنان تۋىندادى. اقش اسكەرىن ەلدەن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىقتان, وسىدان ساباق الۋى ءتيىس.
تاريح • 23 اقپان, 2021
1928-1930 جىلدار ارالىعىندا شۋ ايماعىنداعى كىشىگىرىم اۋداندار الماتى وكرۋگىنىڭ قۇرامىندا بولعان. بۇكىلرەسەيلىك ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ 1930 جىلدىڭ 23 شىلدەسىندە شىققان قاۋلىسى نەگىزىندە وكرۋگتەر تاراتىلىپ, ونىڭ ورنىنا اۋداندىق اكىمشىلىك-اۋماقتىق باسقارۋ ۇيىمداستىرىلادى. وسى قاۋلىمەن جاڭادان قۇرىلعان 121 اۋدان قاتارىندا شۋ اۋدانى قۇرىلادى. ورتالىعى شۋ سەلوسى بولىپ بەكىتىلەدى. اتالعان قاۋلىنىڭ نەگىزىندە 1930 جىلعى 17 جەلتوقسانداعى قازاق اكسر ورتالىق كوميتەتىنىڭ جانە حالىق كوميسسارلار كەڭەسىنىڭ قاۋلىسىمەن بۇرىنعى الماتى وكرۋگىنىڭ قۇرامىندا بولعان شوقپار مەن مويىنقۇم اۋداندارى جانە ۆوزنەسەنسك (قازىرگى قوناەۆ اۋىلدىق وكرۋگى) سەلوسى بىرىكتىرىلىپ, شۋ اۋدانى بولىپ قايتا قۇرىلدى.
مەديتسينا • 23 اقپان, 2021
2020 جىلعى 30 قاراشادا «جەدەل مەديتسينالىق جاردەم, ونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق اۆياتسيانى تارتا وتىرىپ كورسەتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ № قر دسم-225/2020 بۇيرىعى ازىرلەندى
قارجى • 23 اقپان, 2021
ەگەر ءسىز قيىن جاعدايعا تاپ بولساڭىز, نەسيەڭىزدى قالاي وتەۋگە بولادى؟
نەسيەلەۋ - العا قويىلعان ماقساتتارعا جىلدام قول جەتكىزۋ ءۇشىن سەنىمدى قارجى قۇرالى. الايدا, نەسيە اۋىر جاعدايلارعا, قيىندىققا الىپ كەلەتىن كەزدەر دە بار. ماسەلەن, وتباسىنداعى قايعىلى وقيعالار, جۇمىستان شىعىپ قالۋ, ەكونوميكالىق احۋالدىڭ وزگەرۋى جانە وزىمىزگە تاۋەلدى ەمەس, بىراق بولۋى مۇمكىن باسقا دا كوپتەگەن فاكتورلار.
تاريح • 23 اقپان, 2021
ءاليحان بوكەيحاننىڭ عىلىمي مۇراسى جەتە زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى
تاريحىمىزعا وشپەس ءىز قالدىرىپ, حالقىمىزدىڭ ايرىقشا قۇرمەتىنە بولەنگەن كورنەكتى تۇلعالاردىڭ ءبىرى – ءاليحان بوكەيحان. ول – قازاقستان مەن رەسەيدىڭ قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى, «الاش» ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ جانە الاشوردا اۆتونوميالى ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى, عالىم, جۋرناليست جانە اۋدارماشى.