ونەر • 28 شىلدە, 2021
باياناۋىل توپىراعىنان شىققان اقيىق ءانشىنىڭ ءبىرى – جارىلعاپبەردى ارقىلى بىزگە جەتكەن ءبىر شالقىمالى ءان – «شاما». جۇرت ونى حالىق ءانى «اعاشاياق» دەگەن سەكىلدى حالىق ءانى «شاما» دەپ اتاپ كەتكەن. قازاقتىڭ ۇشان-تەڭىز مۋزىكا فولكلورىن جۇيەلى تۇردە عىلىمي تۇرعىدان جان-جاقتى زەرتتەۋدىڭ مەشەۋلىگى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جۇزدەگەن ءان تاعدىرىن تاريح كولەڭكەسىندە ەلەۋسىز, ەسكەرۋسىز كومەسكى قالدىرىپ كەلەدى. حالىق جۇرەگىنە تەك «شاما» بوپ ورنىققان ءاننىڭ دە ءوز سىرى بار. كەزىندە جارىلعاپبەردىنىڭ سوڭىنا ەرىپ, اندەرىن ۇيرەنگەن ۇلكەن ءانشى قالي بايجانوۆ وسى ءاننىڭ اۆتورى – شاما نۇر ۇلى ەسىمدى حالىق كومپوزيتورى بولعاندىعىن, ءوزىنىڭ سىيلاس, پىكىرلەس, ارىپتەس ادامدارىنا ءدايىم ايتىپ وتىرادى ەكەن. ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا ماناربەك ەرجانوۆ راديوعا كەلىپ, مۋزىكا رەداكتورلارىنا: «مەن جازدىرعان «شامانىڭ ءانى» بار ما, جوق ءوشىرىلىپ كەتتى مە؟» دەگەنىن ەستىپ ەدىك.
ايماقتار • 28 شىلدە, 2021
ەلىمىزدەگى «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ءىس-شارانىڭ ءبىرى كيەلى جەرلەردى انىقتاۋ ەكەنى بەلگىلى. بۇل, تۋعان جەردى قاتتى قادىرلەيتىن قازاق حالقىنا ءتان قاسيەتتىڭ ءبىرى. سوندىقتان توپونوميكالىق اتاۋلار تەك گەوتەرميندىك قانا سيپاتقا يە جاي سوزدەر ەمەس, ولار – تۇرعىلىقتى ەتنوستىڭ رۋحاني مادەنيەتىندە زور ءرول اتقاراتىن كيەلى سيمۆولعا يە لينگۆومادەني قۇبىلىستار.
ايماقتار • 28 شىلدە, 2021
«ەگەمەن» نازارىنداعى نىسان - كۇرشىمدە كوپىر قۇرىلىسى قارقىندى
«ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا» دەگەندەي ءدال 50 جىل وتكەننەن كەيىن كۇرشىمدىكتەرگە جاعانىڭ ار جاعىنا كوپىر ۇستىمەن قاتىناۋ باقىتى بۇيىرايىن دەپ تۇر. «ايتا ايتا التايدى, جامال اپاي قارتايدى» دەپ باستاپ, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ سول كەزدەگى شىعىستاعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ازامات قاسىمنىڭ ماقالاسىنان كەيىن جارتى عاسىر قاتىپ قالعان «سەڭ» قوزعالعان ەدى.
ءبىلىم • 28 شىلدە, 2021
ەكولوگيالىق ساۋاتتىلىقتى قوسىمشا ءبىلىم ارتتىرادى
قازىرگى تاڭدا قوعامدىق كوزقاراس تۇرعىسىنان نەعۇرلىم وزەكتى بولىپ وتىرعان ەكولوگيا پروبلەمالارىنا نازار اۋدارۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن مەكتەپتەردە ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى تۋعان ولكەنىڭ ەكولوگياسىنا قۇرمەتپەن قاراۋعا تاربيەلەۋ قاجەتتىگى تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزدەرىندە بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. العا قويىلعان مىندەتتىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنە وتىرىپ, رەسپۋبليكانىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جۇمىس جۇرگىزۋدە. ارينە, تابيعاتقا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ, بالالاردا ەكولوگيالىق سانانى قالىپتاستىرۋ – وتە كۇردەلى جانە ۇزاق پروتسەسس.
ءبىلىم • 28 شىلدە, 2021
قازاقستاندىق وقۋشىلار فيزيكا جانە لينگۆيستيكا پاندەرى بويىنشا وتكەن حالىقارالىق وليمپيادالاردا 6 مەدال جەڭىپ الدى. جاس فيزيكتەر قۇراما قورجىنىنا 5 كۇمىس, لينگۆيستەر 1 قولا مەدال سالدى. قاتىسۋشىلاردى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ءوزىنىڭ Facebook پاراقشاسىندا قۇتتىقتادى.
ءبىلىم • 28 شىلدە, 2021
وسىدان بەس جىل بۇرىن ورال قالاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «شەرلى شەجىرە اماناتى» تاقىرىبىنداعى حالىقارالىق فورۋمعا اقش, وڭتۇستىك كورەيا, چەحيا ەلدەرىنەن كەلگەن شەتەلدىك عالىمدار ىشىنەن ءبىر قاتىسۋشىعا جينالعاندار ىقىلاسى ەرەكشە اۋعانى ەسىمدە. ول – امەريكالىق عالىم, ينديانا ۋنيۆەرسيتەتى ساياساتتانۋ فاكۋلتەتى ورتالىق ازيا ءومىرىن زەرتتەۋ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ۋيليام فيەرمان بولاتىن. جۇرت نازارىن وزىنە اۋدارتقانى – مۇحيت اسىپ كەلگەن مەيماننىڭ قازاقشا سويلەۋى. باستاپقىدا ونىڭ قازاقشا سالەمدەسۋى ەلەڭ ەتكىزسە دە, كوپشىلىك ودان ارتىق ەشتەڭەنى كۇتە قويماعان.
ساياسات • 28 شىلدە, 2021
حالىق قولداعان دەموكراتيالىق وزگەرىس
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي رەفورمالار پاكەتىن ۇسىنىپ, سونىڭ ىشىندە اۋىل اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, ناقتى تاپسىرما بەرگەندىگى قوعامىمىزدا قىزۋ تالقىلانىپ, كەڭىنەن قولداۋ تاپتى. ال وتكەن جەكسەنبىدە بۇل دەموكراتيالىق وزگەرىس ناقتى ىسكە اسىرىلىپ, ەلىمىزدە اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىن سايلاۋ ويداعىداي ءوتتى.
ساياسات • 28 شىلدە, 2021
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلى ىشىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي رەفورمالار اياسىندا تۇڭعىش رەت وتكىزىلگەن اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ قوعامدا زور قىزىعۋشىلىق تۋعىزدى.
ساياسات • 28 شىلدە, 2021
ساياسي رەفورمالاردىڭ ەڭ ماڭىزدىسى
اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىن حالىقتىڭ تىكەلەي سايلاۋى – مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۋادە ەتكەن ساياسي وزگەرىستەر مەن باستامالاردىڭ ەڭ ماڭىزدىسى دەپ بىلەمىن. بۇل ەلىمىزدەگى دەموكراتيالىق پروتسەستەردىڭ سىرتتان يمپورتتالماي, ىشتەن جۇرۋىنە, تومەننەن باستاپ ساتىلاپ دامۋىنا, ءسويتىپ جۇيەلى وزگەرىستەردى تۋدىرۋعا زور ىقپالىن تيگىزەتىن بولادى.
اباي • 28 شىلدە, 2021
الەمدىك دەڭگەيدەگى اقىل-پاراسات يەسى ۇلى اباي دانالىعى ماڭگىلىككە باعدار بەرەر دارا پاراساتىمەن باۋراپ الادى. باۋراپ الىپ قانا قويماي, كوزگە شۇقىپ كورسەتەدى, كوڭىلگە توقىتىپ دىتتەتەدى. تىرشىلىك الەمىنىڭ سان تاراۋ سىرلارىنا بويلاتىپ, قۇپيا قىرلارىن اڭعارۋعا جول سىلتەيدى. اقىندىق قاسيەتى ايقىندالىپ, ولەڭ-جىرلارى ەل اراسىنا كەڭ تاراي باستاعان كەزدەن-اق ءبىر ولەڭى, ءبىر ءسوزى كادەگە جاراماي قالعان جەرى جوق ەكەنى كوپكە ايان. ءار ءسوزى, ءار ويى, ءار ءىسى حالىق كوڭىلىنە بەرىك ۇيالاعان قالىپتا دانالىقپەن ساباقتاسىپ, جىلدار جىلجىعان سايىن تەرەڭدەپ, ۋاقىت وتكەن سايىن بيىكتەپ بارا جاتقانى كامىل. ءاليحان بوكەيحاننىڭ 1903 جىلى «كيرگيزسكي كراي» اتتى كىتاپقا كىرگەن قازاقتىڭ تاريحى مەن رۋحاني ءومىرى جايلى زەرتتەۋ [س. قيراباەۆ. ابايتانۋ عىلىمىنىڭ تاريحىنان. كىتاپتا: قازىرگى ابايتانۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى. – الماتى: «عىلىم» عىلىمي باسپا ورتالىعى, 2002, 21 ب.] ماقالاسىنان باستالىپ, تولاسسىز دامۋ ۇستىندەگى ابايتانۋ الەمى قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ ەڭ ىرگەلى سالاسىنا اينالعان ۇلى اقىن شىعاراشىلىعىنىڭ ءالى دە اشىلماي جاتقان سانسىز قىرى بار ەكەنى كۇمانسىز.
