باۋىرجان دوس تەلەفون شالدى. ماقتاارالدان. ءبىر ءوزى ءبىر اۋىل سالىپ, قاراۋىنداعى قىزمەتكەرلەرىن جارىلقاعان قازاق. باتىر باۋكەڭ, باۋىرجان مومىش ۇلىنداي رۋحى اسقاق, ۇلت نامىسى جولىندا ەشتەڭەدەن ايانباسىن دەپ اكەسى اتىن ىرىمداپ قويىپتى.
بۇگىنگىنىڭ باتىرىنا لايىق ءىس-قيمىل تانىتىپ جۇرگەن دوس «داۋىسىڭىزدى ساعىندىق, كوپتەن حابارلاسپاي كەتتىك قوي», دەيدى.
ءوزىڭ قاتارلى ازاماتتار دەپۋتات بولامىز, سايلاۋدا قولداساڭىزدار «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىنداي» جاعدايلارىڭىزدى جاسايمىن دەپ ءجۇر. ءوزىڭ قالايسىڭ. بايگەگە ات ۇكىلەپ قوسقان جوقسىڭ با؟
دەپۋتات مەنىڭ نە تەڭىم. ونداي وي ءبىزدىڭ كاللادا جوق. ونسىز دا شارۋامىز جەتكىلىكتى.
كەيىن ويلايمىن عوي. وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ وبلىس, اۋدان ءماسليحاتىنا دەپۋتات بولىپ تۇسەيىن دەسە مارەگە قۇر اتتاي جەلىپ كەلەدى-اۋ دەپ. قالىڭ ەلگە سىيلى. ايتقان ءسوزى جەردە قالمايدى. حالىققا ونەگە بولارلىقتاي ءىرى ىستەردىڭ باسىندا ءجۇر. قاراپايىم ءارى ءادىل. وتىرىك سويلەگەندى, بوس ۋادە بەرگەندى ءيتتىڭ ەتىنەن بەتەر جەك كورەدى.
بىراق بىرەۋلەر قوسارعا قوس ات الىپ, اق تەر, كوك تەرى شىعىپ جەتە الماي جۇرگەن مانساپ, اتاق بيىگىنە كوزىنىڭ قيىعىن دا سالمايدى-اۋ.
مەن ۇكىمەتكە, ۇكىمەت ماعان رازى شىعار, دەيدى ك ۇلىپ. – ءبىر تيىن نەسيە المادىم, بىراق الەۋمەتتىك سالاعا دەگەن كومەكتەن تارتىنىپ قالعان ەمەسپىن.
وسى باۋىرجاننىڭ جوعارى ءبىلىمى دە جوق. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە كاماز-ىن جالداعان ازاماتتاردىڭ قالاي پايداعا شىعىپ جۇرگەنىن كورگەن پىسىق جىگىت نارىققا سولاي كىرگەن. ءبىراز قارجى قۇراعاننان كەيىن جەتىسايعا كىرەبەرىستەگى وزەكتىڭ بويىن قاۋلاعان نۋ قامىستى جەردى ساتىپ الماققا اۋدان اكىمىنە كىرەدى.
«ول جەردى قۇرعاتۋ قيىن, باسقا جاقسى جەر بەرەيىن», دەيدى اكىم. «بەرسەڭ سونى بەر, بەرمەسەڭ قويا عوي», دەيدى بۇل. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, بۇگىندە نۋ قامىس باسقان وزەن بويىندا ارشىعان اق جۇمىرتقاداي ءبىر اۋىل وتىر. وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ سالدى. باۋىرجان باسقاراتىن «قازىبەك بي» ءوندىرىستىك كووپەراتيۆى نەمەن اينالىسادى, نە شىعارادى دەپ سۇراعاننان گورى نەمەن اينالىسپايدى, نە شىعارمايدى دەگەن ورىندىراق شىعار. قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعىنا كەرەكتىڭ ءبارى بار.
ءبىر كۇنى بارسام, ەسىك پەن توردەي «دجيپپەن» ءتورت ءدوڭگەلەكتى, سۇيەگى اۋىر تىركەمە سۇيرەپ ءجۇر.
– ءاۋ, باۋكە, جۇرت انا ماشينامەن تەمىر سۇيرەمەيدى, قىزىققا, ماقتانىشقا مىنەدى, – دەيمىز عوي.
– مۇنى نە ءۇشىن ساتىپ الدىم جۇمىسقا پايدالانباعاندا. تراكتورلار بوس بولماعان سوڭ شارۋاعا جەگىپ ءجۇرمىن, – دەيدى ك ۇلىپ.
ءبىزدىڭ دوس وسىنداي. ءبىر كوشەگە ءوندىرىس ورىندارىنان بولەك ءۇي سالدى. سول ۇيگە وزىندە قىزمەت جاسايتىن, بىراق ءۇي-جايى كەلىسپەي جۇرگەن ازاماتتاردى وتباسىمەن قونىستاندىردى. ءۇيى جوقتىڭ كۇيى جوق. ولار دا بىرەۋلەردىڭ الپەشتەگەن بالاسى. ءبىز سياقتى اعالارى قولداۋ كورسەتپەسە ءۇي-جايلى بولۋى قيىن عوي, دەيدى. مۇنداي مارتتىك كاسىپكەر اتاۋلىنىڭ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەس.
انا ءبىر جىلى دوسىمىزعا اۋىر ءتيدى. قىزداي قوسىلعان قوساعى دۇنيەدەن ءوتتى. وتە جاقسى كىسى ەدى. باۋىرجاننىڭ ۇستىنەن قۇس ۇشىرمايتىن. مۇندايدا, جىگىتتىڭ جۇگىنەرى, قايعىنى باسارى اششى سۋ عوي. باۋىرجان ءوڭدىرىستىڭ بار جاۋاپكەرشىلىگىن ۇلكەن ۇلعا وتكىزدى دە, قايعىنى ۇمىتتىرار دەپ اششى سۋعا ۇيىرسەكتەگەن. دوس كوپ, جورا كوپ. كوڭىل باسارعا. ءبىر كۇنى قاراسا ۇلكەن ۇل ارسا-ارسا بولىپ ارىقتاپ, قاباعىندا مۇڭ, جابىرقاپ ءجۇر. سويتسە, اۋدان پروكۋرورى ۇستىنە ءمىنىپ العان. قىلمىستىق ءىس قوزعايمىن دەگەن بە, اپارعانىن ازسىنعان با, بيزنەسىنەن دامەتكەن بە, وسىلاي-وسىلاي. ۇلىنىڭ ايتقاندارىنان قانى باسىنا تەپتى. الدىندا تۇرعان اقماعامبەتتى ەسىككە لاقتىردى. بۋىرقانىپ ورنىنان تۇرىپ كەتتى. پروكۋرورعا بارعان. جالىن ۇستاتپايدى. ىرشىپ تۇر. سەنى دە قاماتام دەيدى قوقيلانىپ. سەنەسىزدەر مە, كاسىپكەر ورەكپىگەن پروكۋروردى الدىندا تىزەرلەتۋگە دەيىن الىپ باردى. باتىرعا دا جان كەرەك ەكەن, اراعا ۇلكەن كىسىلەردى سالعان.
– مەن وعان تيىسكەن جوقپىن. ول ءوزى كەلىپ ۇرىندى, – دەدى بۇل. – ەندى ايامايمىن. باسى امانىندا اۋداننان كەتسىن. ايتپەسە, جوعارعى سوتتا كورىسەمىز.
قارا قىلدى قاق جارعان باتىر باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىن العان ازامات كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا بولاتىندىعىنا وسىلايشا كوز جەتكىزگەن. تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ ءوز قارجىسىنا جەتىسايعا باستار كۇرە جول بويىنا الپامىس باتىردىڭ اسقاقتاعان ەسكەرتكىشىن ورناتتى. ەسىك پەن توردەي بايشۇبارداي تۇلپارعا مىنگەن, بەس قارۋىن اسىنعان الىپ باتىر « ۇلى دالانىڭ قورعانى ءبىز بولدىق, ەندىگىسى وزدەرىڭنىڭ قولدارىڭدا» دەگەندەي العا قاراي ۇمسىنادى.
ازدىڭ ەمەس, كوپتىڭ كىسىسى باۋىرجان وڭعارباەۆ وسىنداي ازامات.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
باۋىرجان دوس تەلەفون شالدى. ماقتاارالدان. ءبىر ءوزى ءبىر اۋىل سالىپ, قاراۋىنداعى قىزمەتكەرلەرىن جارىلقاعان قازاق. باتىر باۋكەڭ, باۋىرجان مومىش ۇلىنداي رۋحى اسقاق, ۇلت نامىسى جولىندا ەشتەڭەدەن ايانباسىن دەپ اكەسى اتىن ىرىمداپ قويىپتى.
بۇگىنگىنىڭ باتىرىنا لايىق ءىس-قيمىل تانىتىپ جۇرگەن دوس «داۋىسىڭىزدى ساعىندىق, كوپتەن حابارلاسپاي كەتتىك قوي», دەيدى.
ءوزىڭ قاتارلى ازاماتتار دەپۋتات بولامىز, سايلاۋدا قولداساڭىزدار «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىنداي» جاعدايلارىڭىزدى جاسايمىن دەپ ءجۇر. ءوزىڭ قالايسىڭ. بايگەگە ات ۇكىلەپ قوسقان جوقسىڭ با؟
دەپۋتات مەنىڭ نە تەڭىم. ونداي وي ءبىزدىڭ كاللادا جوق. ونسىز دا شارۋامىز جەتكىلىكتى.
كەيىن ويلايمىن عوي. وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ وبلىس, اۋدان ءماسليحاتىنا دەپۋتات بولىپ تۇسەيىن دەسە مارەگە قۇر اتتاي جەلىپ كەلەدى-اۋ دەپ. قالىڭ ەلگە سىيلى. ايتقان ءسوزى جەردە قالمايدى. حالىققا ونەگە بولارلىقتاي ءىرى ىستەردىڭ باسىندا ءجۇر. قاراپايىم ءارى ءادىل. وتىرىك سويلەگەندى, بوس ۋادە بەرگەندى ءيتتىڭ ەتىنەن بەتەر جەك كورەدى.
بىراق بىرەۋلەر قوسارعا قوس ات الىپ, اق تەر, كوك تەرى شىعىپ جەتە الماي جۇرگەن مانساپ, اتاق بيىگىنە كوزىنىڭ قيىعىن دا سالمايدى-اۋ.
مەن ۇكىمەتكە, ۇكىمەت ماعان رازى شىعار, دەيدى ك ۇلىپ. – ءبىر تيىن نەسيە المادىم, بىراق الەۋمەتتىك سالاعا دەگەن كومەكتەن تارتىنىپ قالعان ەمەسپىن.
وسى باۋىرجاننىڭ جوعارى ءبىلىمى دە جوق. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە كاماز-ىن جالداعان ازاماتتاردىڭ قالاي پايداعا شىعىپ جۇرگەنىن كورگەن پىسىق جىگىت نارىققا سولاي كىرگەن. ءبىراز قارجى قۇراعاننان كەيىن جەتىسايعا كىرەبەرىستەگى وزەكتىڭ بويىن قاۋلاعان نۋ قامىستى جەردى ساتىپ الماققا اۋدان اكىمىنە كىرەدى.
«ول جەردى قۇرعاتۋ قيىن, باسقا جاقسى جەر بەرەيىن», دەيدى اكىم. «بەرسەڭ سونى بەر, بەرمەسەڭ قويا عوي», دەيدى بۇل. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, بۇگىندە نۋ قامىس باسقان وزەن بويىندا ارشىعان اق جۇمىرتقاداي ءبىر اۋىل وتىر. وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ سالدى. باۋىرجان باسقاراتىن «قازىبەك بي» ءوندىرىستىك كووپەراتيۆى نەمەن اينالىسادى, نە شىعارادى دەپ سۇراعاننان گورى نەمەن اينالىسپايدى, نە شىعارمايدى دەگەن ورىندىراق شىعار. قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعىنا كەرەكتىڭ ءبارى بار.
ءبىر كۇنى بارسام, ەسىك پەن توردەي «دجيپپەن» ءتورت ءدوڭگەلەكتى, سۇيەگى اۋىر تىركەمە سۇيرەپ ءجۇر.
– ءاۋ, باۋكە, جۇرت انا ماشينامەن تەمىر سۇيرەمەيدى, قىزىققا, ماقتانىشقا مىنەدى, – دەيمىز عوي.
– مۇنى نە ءۇشىن ساتىپ الدىم جۇمىسقا پايدالانباعاندا. تراكتورلار بوس بولماعان سوڭ شارۋاعا جەگىپ ءجۇرمىن, – دەيدى ك ۇلىپ.
ءبىزدىڭ دوس وسىنداي. ءبىر كوشەگە ءوندىرىس ورىندارىنان بولەك ءۇي سالدى. سول ۇيگە وزىندە قىزمەت جاسايتىن, بىراق ءۇي-جايى كەلىسپەي جۇرگەن ازاماتتاردى وتباسىمەن قونىستاندىردى. ءۇيى جوقتىڭ كۇيى جوق. ولار دا بىرەۋلەردىڭ الپەشتەگەن بالاسى. ءبىز سياقتى اعالارى قولداۋ كورسەتپەسە ءۇي-جايلى بولۋى قيىن عوي, دەيدى. مۇنداي مارتتىك كاسىپكەر اتاۋلىنىڭ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەس.
انا ءبىر جىلى دوسىمىزعا اۋىر ءتيدى. قىزداي قوسىلعان قوساعى دۇنيەدەن ءوتتى. وتە جاقسى كىسى ەدى. باۋىرجاننىڭ ۇستىنەن قۇس ۇشىرمايتىن. مۇندايدا, جىگىتتىڭ جۇگىنەرى, قايعىنى باسارى اششى سۋ عوي. باۋىرجان ءوڭدىرىستىڭ بار جاۋاپكەرشىلىگىن ۇلكەن ۇلعا وتكىزدى دە, قايعىنى ۇمىتتىرار دەپ اششى سۋعا ۇيىرسەكتەگەن. دوس كوپ, جورا كوپ. كوڭىل باسارعا. ءبىر كۇنى قاراسا ۇلكەن ۇل ارسا-ارسا بولىپ ارىقتاپ, قاباعىندا مۇڭ, جابىرقاپ ءجۇر. سويتسە, اۋدان پروكۋرورى ۇستىنە ءمىنىپ العان. قىلمىستىق ءىس قوزعايمىن دەگەن بە, اپارعانىن ازسىنعان با, بيزنەسىنەن دامەتكەن بە, وسىلاي-وسىلاي. ۇلىنىڭ ايتقاندارىنان قانى باسىنا تەپتى. الدىندا تۇرعان اقماعامبەتتى ەسىككە لاقتىردى. بۋىرقانىپ ورنىنان تۇرىپ كەتتى. پروكۋرورعا بارعان. جالىن ۇستاتپايدى. ىرشىپ تۇر. سەنى دە قاماتام دەيدى قوقيلانىپ. سەنەسىزدەر مە, كاسىپكەر ورەكپىگەن پروكۋروردى الدىندا تىزەرلەتۋگە دەيىن الىپ باردى. باتىرعا دا جان كەرەك ەكەن, اراعا ۇلكەن كىسىلەردى سالعان.
– مەن وعان تيىسكەن جوقپىن. ول ءوزى كەلىپ ۇرىندى, – دەدى بۇل. – ەندى ايامايمىن. باسى امانىندا اۋداننان كەتسىن. ايتپەسە, جوعارعى سوتتا كورىسەمىز.
قارا قىلدى قاق جارعان باتىر باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىن العان ازامات كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا بولاتىندىعىنا وسىلايشا كوز جەتكىزگەن. تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا وسى باۋىرجان وڭعارباەۆ ءوز قارجىسىنا جەتىسايعا باستار كۇرە جول بويىنا الپامىس باتىردىڭ اسقاقتاعان ەسكەرتكىشىن ورناتتى. ەسىك پەن توردەي بايشۇبارداي تۇلپارعا مىنگەن, بەس قارۋىن اسىنعان الىپ باتىر « ۇلى دالانىڭ قورعانى ءبىز بولدىق, ەندىگىسى وزدەرىڭنىڭ قولدارىڭدا» دەگەندەي العا قاراي ۇمسىنادى.
ازدىڭ ەمەس, كوپتىڭ كىسىسى باۋىرجان وڭعارباەۆ وسىنداي ازامات.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • بۇگىن, 22:47
بۋرابايدا شاناعا وتىرىپ اعاشقا سوعىلعان قىز قايتىس بولدى
وقيعا • بۇگىن, 22:12
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • بۇگىن, 21:56
استانادا ايازعا بايلانىستى ءبىرىنشى اۋىسىمداعى وقۋشىلار قاشىقتان وقۋعا كوشىرىلدى
ەلوردا • بۇگىن, 21:33
قازاقستاننىڭ ۇلتتىق فۋتبول قۇراماسىنىڭ باپكەرلەر شتابى انىقتالدى
فۋتبول • بۇگىن, 21:16
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • بۇگىن, 20:49
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 20:31
قازاقستان حالىق پارتياسى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قاتىستى ساراپتامالىق تالقىلاۋ وتكىزدى
اتا زاڭ • بۇگىن, 20:14
Bek Air ۇشاعى اپاتى: الماتى اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ شەشىمى وزگەرىسسىز قالدى
قوعام • بۇگىن, 19:49
شەت اۋدانىندا جول قوزعالىسى شەكتەلىپ, 45 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى
ايماقتار • بۇگىن, 19:37
قاراعاندى وبلىسىندا 800-دەن استام كولىك قار قۇرساۋىندا قالىپ قويدى
ايماقتار • بۇگىن, 19:25
ستۋدەنتتەردى ەدەن جۋعا ماجبۇرلەگەن: تۇركىستاندا جاتاقحانا قىزمەتكەرلەرى سوگىس الدى
وقيعا • بۇگىن, 18:55
ەت قىمباتتادى: ەۋروپا, ازيا جانە تاياۋ شىعىستا بىزدەن ارزان
قوعام • بۇگىن, 18:35
جالپىۇلتتىق كواليتسيا بەلسەندىلەرى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن باستادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 18:25
