فوتو: اشىق دەرەككوز
باعدارلاما 1948 جىلى قازاقستاندا جويىلىپ كەتكەن تۇران جولبارىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان. عىلىمي زەرتتەۋلەر تۇران مەن امۋر جولبارىستارىنىڭ گەنەتيكالىق جاقىندىعىن راستادى, بۇل تاريحي پوپۋلياتسيانى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن امۋر جولبارىسىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. جوبانى دايىنداۋ ون جىلدان استام ۋاقىتتى الدى جانە وعان تەك نورماتيۆتىك جانە عىلىمي نەگىز جاساۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تۇتاس ەكوجۇيەنى قالپىنا كەلتىرۋ جانە 415 100 گەكتاردان استام اۋماقتى الىپ جاتقان «ىلە-بالقاش» قورىعىن قۇرۋ كىردى, وندا باسقالارمەن قاتار بۇحار بۇعىلارى مەن قۇلاندار دا اكەلىندى.
جوبانى ىسكە اسىرۋدا قازاقستان مەن رەسەيدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى باستى ءرول اتقارادى. 2021 جىلى جوبانى ق. توقاەۆ پەن ۆ. پۋتين وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىندا تالقىلادى, ال 2025 جىلى ەكى ەلدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلەرى امۋر جولبارىستارىن الماتى وبلىسىنا اكەلۋ جانە بەيىمدەۋ بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارىنا قول قويدى. بۇل سالاداعى ىنتىماقتاستىق جان-جاقتى, ول تاجىريبە الماسۋدى, رەسەيدەگى جانجالعا قارسى ءىس-قيمىل توبىنىڭ وتاندىق ماماندارىن وقىتۋدى قامتيدى.
بيىل 8 مامىردا حاباروۆسكتەن قازاقستانعا العاشقى ءتورت امۋر جولبارىسى جەتكىزىلدى – 3,5 جاستاعى ەكى ەرەسەك جولبارىس جانە 6 ايلىق ەكى كۇشىك. بەيىمدەلۋدەن كەيىن ولار تابيعي مەكەندەۋ ورتاسىنا جىبەرىلەدى, وسىلايشا تۇران جولبارىسىنىڭ تاريحي تارالۋ ايماعىنداعى پوپۋلياتسياسى قالپىنا كەلەدى.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ جاھاندىق بيوارتۇرلىلىكتى ساقتاۋدا جاڭا تاراۋدى اشادى. قازاقستان ءۇشىن بۇل جوعالعان تابيعي مۇرانى قالپىنا كەلتىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار زاماناۋي ەكولوگيالىق عىلىمنىڭ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جانە ۇزاق مەرزىمدى مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساياساتتىڭ الەۋەتىن كورسەتەدى.
