فوتو: باس پروكۋراتۋرا
رومان سكلياردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكونوميكاسى تۇراقتىلىق تانىتىپ, ءارى قاراي ءوسۋ الەۋەتىن كورسەتىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىجو 6,5%-عا وسكەن, بۇل الەمدىك ورتاشا كورسەتكىشتەن جوعارى.
دانيا ەسپاەۆا اتاپ وتكەندەي, ينۆەستورلاردى قورعاۋدا پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ ءرولى زور, سوندىقتان الدىن الۋ شارالارىن كۇشەيتۋ قاجەت.
قانات شارلاپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتى بىرنەشە نەگىزگى فاكتورعا تىكەلەي بايلانىستى. ول بيزنەستى ۇزاق مەرزىمگە جوسپارلاۋ ءۇشىن «ويىن ەرەجەلەرىنىڭ» بولجامدى ءارى تۇراقتى بولۋى اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
فورۋمدا ينۆەستيتسيالاردى قورعاۋ ماسەلەسى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنى اتاپ ءوتىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايقىنداعانداي, ينۆەستور ءوزىن سەنىمدى قورعالعان سەزىنىپ, اشىقتىق پەن تۇراقتىلىققا سەنۋى ءتيىس.
قازاقستان بۇگىندە 48 ۇكىمەتارالىق ينۆەستيتسيالاردى قورعاۋ كەلىسىمىنە قول قويعان, بۇل ەلدەگى قۇقىقتىق بازانىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى. كونستيتۋتسياعا سايكەس پروكۋراتۋراعا زاڭدىلىقتى قاداعالاۋ مىندەتى جۇكتەلگەن, وسى شەڭبەردە ينۆەستورلار مەن بيزنەستىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كۇشەيتىلىپ وتىر.
باس پروكۋروردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا 2000-نان استام ينۆەستورعا كومەك كورسەتىلىپ, 30 مىڭ جۇمىس ورنىن قامتيتىن 250-دەن استام جوبا ىسكە قوسىلعان. سونىمەن قاتار پروكۋراتۋرا تىكەلەي مەملەكەت باسشىسىنا باعىناتىن, تاۋەلسىز جانە جەدەل ارەكەت ەتەتىن ورگان رەتىندە ينۆەستيتسيالىق قورعاۋدىڭ باستى تەتىگىنە اينالىپ وتىر.
ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ينۆەستيتسيالىق ومبۋدسمەننىڭ فۋنكتسيالارى باس پروكۋرورعا جۇكتەلدى. وسى نەگىزدە باس پروكۋراتۋرا جانىنان ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى قۇرىلدى, ال وڭىرلەردە ينۆەستيتسيالىق پروكۋرورلار تاعايىندالدى. ەندى ءاربىر ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق جوبا پروكۋرورلىق سۇيەمەلدەۋگە الىنادى, ال ءار ينۆەستورعا ناقتى پروكۋرور بەكىتىلەدى.
بالقاش كولى جاعالاۋىنداعى جەر ۋچاسكەلەرى ينۆەستورلارعا اشىق اۋكتسيون ارقىلى ۇسىنىلادى
جاڭا زاڭنامادا ەنگىزىلگەن «پروكۋرورلىق سۇزگى» تەتىگى بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن مىندەتتى. بۇل دەگەنىمىز, ولار پروكۋروردىڭ كەلىسىمىنسىز ينۆەستوردى تەكسەرە المايدى, قىزمەتىن توقتاتا المايدى نەمەسە ليتسەنزياسىن قايتارىپ الا المايدى. ەگەر زاڭسىز شەشىمدەر قابىلدانسا, ولار جويىلىپ, جاۋاپتى تۇلعالار جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
سونىمەن قاتار, پروكۋراتۋرا زاڭنامانى تولىق رەۆيزيادان وتكىزىپ, ينۆەستيتسياعا كەدەرگى كەلتىرەتىن نورمالاردى جويۋدى كوزدەيدى. نەگىزگى ماقسات – كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن ازاماتتار مەن بيزنەستىڭ قۇقىقتارىن تولىق ساقتاۋ.
ينۆەستيتسيالىق شتابتىڭ جۇمىسى دا ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. سوڭعى ەكى جىلدا شتاب 200-دەن استام جوبانى قاراپ, ولاردىڭ جالپى قۇنى 100 ملرد دوللاردان اسقان. ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەردىڭ كولەمى 15 ەسەگە ارتقان. بۇل – ينۆەستور سەنىمىنىڭ ارتۋىنىڭ ايقىن دالەلى.
ينۆەستورلارمەن جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا قاعازباستىلىققا جول بەرگەن 326 شەنەۋنىك جازالاندى
ۇكىمەت وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكونوميكاسى تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ وتىر. وتكەن جىلى ءجىو 6,5% ءوسىپ, تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار 14,4%-عا ارتىپ, 20,5 ملرد دوللارعا جەتتى. ال نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار 22,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى.
ينۆەستورلاردى قورعاۋ جۇيەسى ودان ءارى جەتىلدىرىلىپ, ءىرى جوبالار ءۇشىن 25 جىلعا دەيىن قۇقىقتىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتەتىن كەلىسىمدەر ەنگىزىلدى. قازىردىڭ وزىندە 53 ينۆەستيتسيالىق كەلىسىم جاسالعان.
فورۋمدا اتاپ وتىلگەندەي, پروكۋراتۋرانىڭ جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا كاسىپكەرلەرگە قاتىستى قىلمىستىق ىستەر سانى 2025 جىلى 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا شامامەن 48%-عا ازايعان. بۇل – قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەتىن ماڭىزدى ناتيجە.
