ءبىلىم سالاسىنداعى بىرەگەي جوبا

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن باستالعان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى – ءبىلىم ينفراقۇرىلىمىن وزگەرتەتىن تىڭ باستاما. جوبا اياسىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە 460 مىڭ ورىندىق 217 جاڭا فورماتتى مەكتەپ سالىندى. بۇل مەكتەپتەر قازىرگى زاماننىڭ تالاپتارىنا ساي, وزىق ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىمەن, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىممەن جانە يننوۆاتسيالىق وقۋ ادىستەمەلەرىمەن جابدىقتالعان.

جوبانىڭ ماقساتى – ەلىمىز­دىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە كەز-كەلگەن بالاعا قولجەتىمدى جاڭا فورماتتاعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارىن قۇرۋ. جوعارى ساپالى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن جاپپاي ەنگىزۋ ارقىلى, ءار بالانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جانە ءوز الەۋەتىن تولىق اشۋعا تەڭدەي مۇمكىندىك جاساۋ.  ۇلتتىق جوبا بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان, زامان تالابىنا ساي جاعدايدا ساپالى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

ەل بولاشاعى مەگاپوليستەن عانا ەمەس, اۋىلدان دا باستالادى.  سوندىقتان «كەلەشەك مەك­تەپتەردىڭ» جارتىسىنا جۋىعى, ياعني 40%-ى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە سالىندى. وسىلايشا, 200 مىڭنان استام اۋىل بالاسى  زامان تالابىنا ساي جايلى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.

«كەلەشەك مەكتەپتەردىڭ» باستى ارتىقشىلىعى – وندا وقۋشىلارعا قولايلى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنىڭ جاسالۋى. بۇل مەك­تەپتەردىڭ كولەمى تيپتىك جوبالارعا قاراعاندا 15-20%-عا ۇلكەن, ال تەحنيكالىق جاراقتانۋى جاعىنان 4 ەسەگە ارتىق.

مەكتەپتەردە روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, STEM-زەرتحانالار, حورەوگرافيا زالدارى, كوۆوركينگ ايماقتارى, 4 سپورت زالى بار, زاماناۋي پاندىك كابينەتتەر, العاشقى اسكەري دايىندىق ءۇشىن ارنايى اشىق الاڭدار قاراستىرىلعان. بارلىق مەكتەپ زاماناۋي جي­ھازدارمەن جانە وقۋ قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتالىپ, ءاربىر وقۋ كابينەتى ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدار جيىنتىعى قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇنىڭ بار­لىعى ۇستازداردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرى كۇشەيتىلگەن. مەكتەپتەر زاماناۋي بەينەباقىلاۋ جانە عيماراتقا كىرىپ-شىققانداردى قاداعالاۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپتار بولەك-بولەك بلوكتاردا وقيدى. مۇنىڭ بارلىعى بالانىڭ قاۋىپسىز ءارى جايلى ورتادا ءبىلىم الۋىنا باعىتتالعان.  جوبا اياسىندا جەرگىلىكتى ءوندىرىستى قولداۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلدى. بۇل باعىتتا مەكتەپ قۇرىلىسىنا قاجەتتى ماتەريالدار, مەكتەپ جيھازدارى تەك وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الىنعان. 

ەڭ باستىسى, مۇندا كەز كەل­گەن بالاعا جاعداي جاسالعان, ونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا دا جەكە سانيتارلىق بولمەلەر, كەڭ كابينەتتەر, جەدەلساتى, پاندۋستار, ارنايى بەلگىلەر, پسيحولوگ, لوگوپەد جانە دەفەكتولوگ كابينەتتەرى قاراستىرىلعان. مۇعالىمدەر ينتەراكتيۆتى تەحنولوگيالار مەن پاندىك زەرتحانالاردى قولدانا وتىرىپ, ءار وقۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن قابىلەتىنە قاراي تۇلعالىق دامۋى­نا جول اشادى.

بۇل مەكتەپتەردە بالالاردىڭ بويىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, رەسۋرستاردى ۇنەمدى پايدالانۋ سياقتى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى.

جوباداعى نەگىزگى باسىم­دىقتىڭ ءبىرى – وقۋشىلارعا ەرتە جاس­تان كاسىبي باعدار بەرۋ. باستاۋىش سىنىپتاردا ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىمەن كەزدەسۋلەر, جوبالىق اپتالار ۇيىمداستىرىلادى. 7-سىنىپتان باستاپ تەرەڭدەتىلگەن بەيىندىك وقىتۋ, تالىمگەرلىك جۇيەسى جانە جەكە ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى ەنگىزىلەدى. بۇل ۇدەرىستى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋ جانە باسقارۋ ماقساتىندا «مانساپ كومپاسى» اتتى ارنايى تسيفرلىق پلاتفورما ازىرلەنگەن. پلاتفورما وقۋشىلارعا بولاشاق كاسىبي باعى­تىن جانە ءارى قارايعى ءبىلىم بەرۋ جولىن سانالى تۇردە تاڭ­داۋعا كومەكتەسەدى.

جوبا اياسىندا بارلىق مەكتەپتەردە ينتەرنەت جەلىسىنە كەمىندە 100 مەگابيت جىلدامدىقپەن قوسىلۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلمەك. مەكتەپتىڭ ءار قاباتىندا كىتاپ قويماسى, وقۋ زالدارى, ەلەكتروندى كىتاپحانالار جانە وقۋعا ارنالعان كوۆوركينگ ايماقتارى, جەكە كىتاپحانالىق كەڭىستىك ورنالاستىرىلعان.

وقۋشىلاردى ەڭبەككە باۋلۋ جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا مەكتەپتەردە امبەباپ شەبەرحانالار مەن ستۋديالار, سونداي-اق باستاپقى كاسىبي ءبىلىم بەرۋگە ارنالعان ارنايى جابدىقتالعان كابينەتتەر قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, تىگىن, اسپازدىق, اقپاراتتىق تەحنولوگيا ء(ىت), اعاش شەبەرحاناسى جانە باسقا دا باعىتتار بويىنشا وقۋ بولمەلەرى قاجەتتى زاماناۋي جابدىقتارمەن تولىق قامتىلعان.

كەلەشەكتە بۇل مەكتەپتەر مودەلى ەلىمىزدەگى بارلىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىنىڭ دامۋىنا نەگىز بولماق. پىسىقتالعان ستاندارتتار, ادىستەمەلەر جانە باسقارۋ شەشىمدەرى بۇكىل رەسپۋب­ليكا بويىنشا تاراتىلادى.