قۇجات وڭىرارالىق ايىرماشىلىقتى ازايتۋعا جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان.
تۇجىرىمداما حالىقتى بازالىق ينفراقۇرىلىممەن (الەۋمەتتىك, ينجەنەرلىك, كولىكتىك جانە ت.ب.) بىركەلكى قامتاماسىز ەتۋ, وڭىرلەردىڭ تەڭگەرىمدى ەكونوميكالىق دامۋى, سونداي-اق وڭىرلىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ سىندى ءۇش نەگىزگى باعىتتى قامتيدى.
ولجاس بەكتەنوۆ: اۋىلدىق جەرلەردەگى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا كوڭىل ءبولۋ كەرەك
نەگىزگى نازار ينفراقۇرىلىم مەن قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋدەگى وڭىرلەر اراسىنداعى ديسپروپورتسيالاردى جويۋعا اۋدارىلدى. مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرى ەل تۇرعىندارى ءۇشىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن يگىلىكتەر ساپاسىنىڭ بازالىق دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتەدى.
وڭىرارالىق ايىرماشىلىقتى قىسقارتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى وڭىرلىك ستاندارتتار جۇيەسى ء(وسج) – بازالىق جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن قاجەتتى وبەكتىلەر مەن قىزمەتتەردىڭ بىرىڭعاي تىزبەسى. جاڭا تاسىلدەردى ەنگىزۋ ءۇشىن جاڭا بيۋدجەت كودەكسىنە ءوسج تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, بيۋدجەت شىعىستارىن جوسپارلاۋدى قاراستىراتىن نورمالار ەنگىزىلگەن.
سونىمەن قاتار وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. يندۋستريالىق دامۋ مەن اگروونەركاسىپتىك كەشەن ءۇشىن مامانداندىرىلعان فاكتورلار قۇرۋ, مونو جانە شاعىن قالالاردىڭ, سونداي-اق اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
تۇجىرىمداما شەڭبەرىندە بەس ماكرووڭىردى: باتىس, وڭتۇستىك, سولتۇستىك, ورتالىق-شىعىس, سونداي-اق استانا مەن الماتىنىڭ ءىرى اگلومەراتسيالارىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ءاربىر ماكرووڭىر ءۇشىن گەوگرافيانى, ەكونوميكالىق ماماندانۋدى, نارىقتىق بايلانىستار سيپاتىن جانە حالىقتى قونىستاندىرۋ جۇيەسىن ەسكەرە وتىرىپ, دامۋدىڭ باسىم باعىتتارى ايقىندالدى.
سونىمەن قاتار, تۇجىرىمدامادا اۋىلدىق جانە شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتاردى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. قۇجاتقا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتەتىن اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدىڭ بۇرىن قولدانىستا بولعان تۇجىرىمداماسىنىڭ ەرەجەلەرى ەنگىزىلگەن. بۇدان باسقا, «اۋىل اماناتى» جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» جوبالارىنىڭ شارالارى ۇيلەستىرىلگەن تۇردە ىسكە اسىرىلۋدا, بۇل ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.
الماسادام ساتقاليەۆ: عىلىمدى ىلگەرىلەتۋ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمنان باستالادى
اۋىل ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى باعدارلامالارىنىڭ ءبىرى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بولىپ قالا بەرەدى. 2019-2025 جىلدارى ونىڭ شەڭبەرىندە 2,5 مىڭ تىرەك جانە سپۋتنيكتىك اۋىلداردا 7,6 مىڭعا جۋىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. 900 تكش نىسانى, 2,4 مىڭ الەۋمەتتىك نىسان جانە 4,3 مىڭنان استام كەنتىشىلىك جول سالىنىپ, جوندەلدى.
بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس, 2026 جىلدان باستاپ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر قاراجاتى (جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەر) ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.
اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ءۇشىن 2023 جىلدان باستاپ اۋىل تۇرعىندارى مەن شاعىن قالا تۇرعىندارىنىڭ بيزنەس-باستامالارىنا كرەديت بەرۋگە باعىتتالعان «اۋىل اماناتى» جوباسى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. جوبا باستالعاننان بەرى 18,5 مىڭنان استام شاعىن نەسيە بەرىلىپ, 21 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
«اۋىل اماناتى»: ۇلىتاۋدا شارۋالارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلەدى
بۇدان باسقا, اۋىلداعى كادر تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, سپورت, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىنداعى مامانداردى اۋىلدىق جەردە جۇمىس ىستەۋگە جانە تۇرۋعا ىنتالاندىراتىن «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جوبا 2009-2025 جىلدارى ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ, 54,8 مىڭ مامان 214 ملرد تەڭگەگە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا بيۋدجەتتىك كرەديت الدى. 2025 جىلى 2,8 مىڭ مامانعا تۇرعىن ءۇي كرەديتى بەرىلسە, 2026 جىلى 2,5 مىڭ مامانعا قولداۋ كورسەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
