نۇرلان ەسەنقۇل جانە نۇربول جاۋىنباي جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قولداۋىن پوەزيا ءتىلى ارقىلى ءبىلدىردى. ايتىسكەرلەر سۋىرىپسالما جىرلارىندا حالىق بىرلىگى, عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋى, سونداي-اق ەل بولاشاعىن ايقىندايتىن جاستاردىڭ ءرولى سەكىلدى وزەكتى تاقىرىپتاردى ارقاۋ ەتتى. ايتىسكەرلەردىڭ پايىمىنشا, اتا زاڭدى جاڭارتۋ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن نىعايتىپ, مەملەكەتتىڭ جاڭا دامۋ كەزەڭىنە قادام باسۋىنا سەرپىن بەرمەك.
قاراعاندىلىق عالىمدار مەن ستۋدەنتتەر كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى تالقىلادى
اقىنداردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسيا قوعامنىڭ باستى قۇندىلىقتارىن – ءبىلىم مەن مادەنيەتتى, يننوۆاتسيا مەن ۇلتتىق بىرلىكتى بەكەمدەۋگە باعىتتالعان.
«مىڭجىلدىقتار – تاريحىم, دالام – داستان,
بىرلىگىڭ بەكەم بولسا, باعاڭ دا اسقان.
عىلىم, ءبىلىم, مادەنيەت, يننوۆاتسيا –
ەڭ باستى قۇندىلىقتار سانامدى اشقان.
ەل بولىپ جاڭا زاڭدى قابىلدايىق,
تىلەگىم ۇلكەن-كىشى زامانداستان.
تاۋەلسىز قازاقستان وركەندەي بەر,
قارقىنداپ العا قاراي قادام باسقان», دەپ جىر توكتى نۇرلان ەسەنقۇل.
ايتىسكەرلەر ەل بولاشاعى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ وركەندەۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتىپ, جاستار قوعام دامۋىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋى ءتيىس ەكەنىن دە ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«اتالارىم اڭساعان اسقاق ارمان,
بەيبىت كۇن باقىتىمىز باسقا قونعان.
اتا زاڭى جاڭارىپ مەملەكەتتىڭ,
ەلىمدە ءبىر ۇلكەن ءىس باستاۋ العان.
عىلىمدى زاڭ جۇزىندە قورعايتىنىن,
وقيدى سول قۇجاتتى اشقان ءار جان.
قازاقستان بىلىممەن قارىشتاسا,
وسەدى عالىم بولىپ جاستار الۋان.
عىلىمىڭ زاڭ جۇزىندە قورعالسا ەگەر,
تۇعىرىڭ بيىك بولار باسقالاردان», دەپ ويىن ولەڭ ورىمىمەن جەتكىزدى نۇربول جاۋىنباي.
اقىنداردىڭ سوزىنشە, ايتىس ەجەلدەن حالىق ونەرىنىڭ ءبىر قىرى عانا ەمەس, قوعامنىڭ كوڭىل كۇيى مەن رۋحاني باعدارىن تانىتاتىن ماڭىزدى مىنبەر سانالادى. پوەزيا مەن سۋىرىپسالمالىق ارقىلى اقىندار قاي كەزەڭدە دە ەل بولاشاعى, ۇلتتىق بىرلىك جانە رۋحاني دامۋ ماسەلەلەرىن كوتەرىپ كەلەدى.
ورالدىڭ كرەاتيۆتى ءارى بەلسەندى جاستارى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدادى
ايتىسكەرلەر جاڭا كونستيتۋتسيانى قولداۋ – مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋعا, ادىلەتتى قوعام قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق رۋحاني مازمۇنعا باي باستاماعا مەيىربەك سۇلتانحان, اسەم ەرەجەقىزى, ديدار قامي, جانسايا مۋسينا, مۇحتار نيازوۆ سىندى اقىندار دا قاتىستى. ولار پوەزيا ءتىلى ارقىلى ەلدىڭ اتا زاڭىن جاڭارتۋدىڭ ماڭىزىن تەرەڭنەن تولعاپ, ونىڭ ادىلەتتى قوعام قالىپتاستىرۋداعى ايرىقشا ءرولىن ايقىن كورسەتتى.
اقىن مەيىربەك سۇلتانحان ءوز ولەڭىندە جاڭا كونستيتۋتسيانى ەل تاۋەلسىزدىگى مەن مەملەكەتتىلىگىنىڭ بەرىك تۇعىرى رەتىندە بەينەلەدى.
«تاريح كوشى قالمايدى جولدا جۇيرەپ,
ەلەنەدى ەندى ونەر, ەندى ادەبيەت.
قولداۋ بەرىپ تۇرعان سوڭ اتا زاڭدا,
تورىمىزگە شىعادى ءتول مادەنيەت», دەپ جىردان ورنەك ءوردى مەيىربەك سۇلتانحان.
ولەڭ جولدارىندا كونستيتۋتسيا قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىن قورعاپ قانا قويماي, ۇلتتىق مادەني مۇرانى ساقتاۋعا, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەۋگە جانە كەلەر ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى بەكىتۋگە نەگىز بولاتىنى ايقىن اڭعارىلادى.
قازۇۋ عالىمدارى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن تۇسىندىرەتىن وقۋ قۇرالىن جارىققا شىعاردى
اقىن ديدار قامي دا ءوز سوزىندە ادىلەتتىلىك پەن قوعامدىق بىرلىك تاقىرىبىن ارقاۋ ەتىپ, قوعام تىرەگى سانالاتىن وتباسى مەن ءداستۇردىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ونىڭ جىرلارىندا اتا زاڭنىڭ ۇلتتىق بولمىس پەن ءتىل تاعدىرىمەن ساباقتاستىعى دا ايقىن كورىنىس تاپتى.
«وتباسى – تاربيەنىڭ بۇل مەكتەبى,
اتا زاڭ قۇندىلىقتى قۇرمەتتەدى.
اكە مەنەن انانىڭ, بالانىڭ دا,
ايقىندالدى ورنى مەن مىندەتتەرى», دەدى ديدار قامي.
سونداي-اق اقىن تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ تاريحي مانىنە توقتالىپ, كونستيتۋتسيانىڭ انا تىلىندە جازىلۋى ەل رۋحانياتى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە ەكەنىن جىر جولدارىمەن جەتكىزدى:
«تاۋەلسىزدىك تاڭىنا باسقالى اياق,
باسقانى ويلاپ كەلدىك تەك, باسقانى اياپ.
العاشقى اتا زاڭىمىز بۇل بىزدەردىڭ,
انا تىلدە جازىلعان باستان-اياق», دەپ اقىن وي ءتۇيدى.
سونىمەن قاتار اسەم ەرەجەقىزى, جانسايا مۋسينا, مۇحتار نيازوۆ پەن نۇرلان ەسەنقۇل جۇرەكجاردى جىرلارى ارقىلى تاريحي ساباقتاستىق, ۇلتتىق مادەنيەت جانە قوعامدىق بىرلىك تاقىرىپتارىن تەرەڭ تولعادى. اقىنداردىڭ ولەڭدەرىندە قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىلىگى مەن ەگەمەندىگى ءاردايىم اتا زاڭمەن قورعالاتىنى تۋرالى وي وزەك بولدى.
قاتىسۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, پوەزيا قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني ومىرىندە ەجەلدەن ماڭىزدى ورىن الىپ كەلەدى. كوركەم ءسوز ارقىلى تاۋەلسىزدىك, بىرلىك پەن رۋحاني قۇندىلىقتار يدەيالارى ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ, قوعامدىق سانانىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى.
اقىندار جاڭا كونستيتۋتسيا ەلدىڭ الداعى دامۋ باعىتىن ايقىندايتىن, مەملەكەتتىلىكتى نىعايتاتىن بەرىك قۇقىقتىق نەگىزگە اينالۋى ءتيىس ەكەنىن جىرعا قوستى.
