سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – اۆتور
قورجىنعا جيناعان تاستارىن ەڭ اۋەلى ۇلكەن تسەحتا اشەكەي بۇيىمدارعا لايىقتاپ, كەسىپ الادى. ولاردىڭ ارقايسىسىن جەكە-جەكە قوبديشاعا سالىپ, ساقتايدى. ءسويتىپ, رەت-رەتىمەن وڭدەپ, تاس بۇيىمدارىن جاساي بەرەدى. قولىنداعى قوڭىرقاي تاستى شىر اينالعان شارىققا ۇستاپ وتىر. ارا-اراسىندا جارىق ءتۇسىرىپ, قاراپ قويادى. باعالى تاس جارق-جۇرق ەتەدى. وڭدەلمەگەنىنە كوز سالىپ ەدىم, كادىمگى تاس. ءبىر قاراپ, اسىل تاس ەكەنىن اجىراتا قويۋ قيىنداۋ. بايبولات زەرگەر قايدان بىلەدى دەسەم, جەرىنىڭ استى قاتپار-قاتپار اسىل تاستى اسۋبۇلاق اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن ەكەن. ءيا, اتاقتى پارتيزان قاسىم قايسەنوۆتىڭ كىندىك قانى تامعان مەكەن. كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن شىعار, تامىلجىعان تابيعاتتىڭ اياسىنداعى بۇل ەلدى مەكەندە دۇركىرەگەن فابريكا بولعان. وسى جاقتان جەراستى بايلىعىن فابريكا اگرەگاتتارى قارش-قارش شايناپ, كەلەسى وڭدەۋگە جىبەرىپ جاتاتىن. شەبەردىڭ بۇل جولدى تاڭداۋىنا تۋعان جەرىنىڭ تاسى تۇرتكى بولسا كەرەك-ءتى. كىشكەنتايىنان اۋىل ماڭىنان جىلتىر تاستاردى جيناپ, اۋەستەنگەن. قىزىعۋشىلىعى كەيىن كاسىبىنە اينالعان.
– ەڭ العاش رەت تاستان شاحمات فيگۋرالارىن قاشادىم. تاستى ستانوكتا جونىپ, كيىزبەن ىسقىلاپ, بىركەلكى فيگۋرا جاسادىم, – دەدى قولىنداعى اسىل تاستى سورەگە قويىپ جاتىپ.
سورەسىندە اسىل تاستىڭ ءتۇر-ءتۇرى ءتىزۋلى. بۇلار ءبىزدىڭ ەلدە اسا باعالانا بەرمەگەنىمەن, كورشى قىتاي جۇرتىندا تاس ساۋداسى قىزىپ تۇر. باس-اياعى شاقىرىمدارعا سوزىلىپ جاتقان تاس بازار دا تۋريست تارتادى.
– 16 جاسىمدا سوناۋ ورال قالاسىنا ەبى بار 12 بالانى كومبيناتتان تاس وڭدەۋدىڭ وقۋىنا جىبەردى. وقۋ تەگىن. كاسىپورىن جاتاقحانامىزدى تولەسە, ۋچيليششە ەكى ۋاقىت تەگىن تاماق بەرەتىن. التى كۇن وقۋدىڭ دۇيسەنبىسى پراكتيكا ەدى. ول جەردە تاس كەسۋدى ۇيرەنەمىز, ونى جىلتىراتامىز. ەكى جىل وقۋدان سوڭ كومبيناتقا جۇمىسقا ورنالاستىق. ءا دەگەندە اسكەر قاتارىنا جارامادىم. قاتارلاستارىم وتان الدىنداعى بورىشىن وتەپ كەلگەنشە, تاس وڭدەۋدى ابدەن مەڭگەردىم, – دەيدى شەبەر بايبولات ايتقالي ۇلى.
جۇمىر تاستان ءتۇيىن ءتۇيۋدىڭ ناعىز مامانىنا اينالعانىن بايقاعان كومبينات باسشىلارى كسرو باسشىسى برەجنەۆتىڭ تۋعان كۇنىنە باعالى تاستان سىيلىق دايىندا دەپ تاپسىرما بەرگەن. ەرەكشە كومپوزيتسيا باستاعانىممەن, اسكەر قاتارىنا الىپ كەتتى. ول جۇمىستىڭ سوڭعى دەتالدارىن ارىپتەسى اياقتاپ, سوناۋ ماسكەۋگە جونەلتكەن كورىنەدى. اسكەردەن كەلگەن سوڭ دا كومبيناتقا كىرگەن. ءبىر جاعىنان اۋىلدا باسقا جۇمىس ورنى دا جوق-تىن. قالبا سىلەمىنىڭ ارعى-بەرگى جاعىنداعى جاتقان اۋىلداردى وسى كومبينات اسىراپ وتىردى دەسەك ارتىق ەمەس.
– اسكەردەن كەيىنگى تسەحتىڭ جۇمىسى اۋىر بولدى. قاپتىڭ تۇبىنە عانا تۇسەتىن تۇيىرشىكتى تانتالدى ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتىنا جىبەرىپ وتىردىق. 2000 گرادۋستا بالقيتىن مەتالل بولعاندىقتان, تىعىزدىعى دا تۇسىنىكتى شىعار. كوتەرسەڭ, زىلدەي ەدى. تانتالدىڭ ىشىندە نيوبي دەگەن مەتالل جانە بار. سونداي-اق اسۋبۇلاق كەنىشىنەن قالايى دا شىعارىلدى, – دەيدى شەبەر جاس كەزىن ەسىنە الىپ.
اۋىر جۇمىستان دەنساۋلىعى سىر بەرە باستاعان سوڭ سۋرەتشىنىڭ شەبەرحاناسىنا اۋىسىپ, ۇزاق جىل سوندا ەڭبەكتەنگەن. كەيىن فابريكا جۇمىسى توقتاپ, تۇرعىندار قالاعا ۇدەرە كوشكەندە بايبولات شەبەر دە ىلەسكەن. زەرگەرلىكتى جەتىك مەڭگەرگەن ول وسكەمەندەگى ايگىلى مونەتا سارايىندا مەدال, تەڭگەنىڭ تيىندارىن جاساعان. ال زەرگەرلىك ونەرمەن بەرتىندە اينالىسا باستادى. اسىرەسە ايەلدەرگە ارنالعان القا, جۇزىك سىندى اشەكەيلەردىڭ توپتاماسىن جاسايدى. تاستان تۇيگەن كومپوزيتسيالارى دا كوز جاۋىن الادى.
– مىناۋ, – دەدى قولىنا جالپاق تاستى الىپ: – پەيزاجدى تاس. كوردىڭ بە, جالپاعىنان كەسكەنىمدە تابيعاتتىڭ سۋرەتى شىقتى. اناۋ تاۋ, بەرگى جاعى ورمان, – دەپ تاستاعى تابيعي كارتينانى كورسەتتى. راسىمەن, جانسىز جۇمىر تاس تا سىر بۇگەدى ەكەن.
ايتقانداي, تاس شەبەرى اسىل تاستاردى گەولوگتەرمەن بىرلەسە شىعىپ, ءوزى دە جينايدى. وزىنە قاجەت جاقۇت تاستاردى شىعىس قازاقستاننان عانا ەمەس, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ىزدەستىرەدى. ءتىپتى سوناۋ افريكادان مالاحيت تاسقا دەيىن العىزعان. مۇنداي جاسىل تاس جەزقازعان وڭىرىندە دە كەزدەسەدى ەكەن. اسىل تاستىڭ تۇسىنە قاراپ قانا ەمەس, تىعىزدىعىنا قاراي دا تاڭدايدى. سوڭىندا زەرتحانادا قۇرامىن تەكسەرتەدى.
ال شىعىستا كەزدەسەتىن تاستاردىڭ تانىمالى – اگات, ياشما, كۆارتس. ولار قالبا جوتالارى مەن تارباعاتاي سىلەمدەرىندە كەزدەسەدى ەكەن.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
