ساياسات • 29 قاڭتار, 2026

ايدوس سارىم: حالىق كەڭەسى ساياساتكەرلەر ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىك بەرەدى

10 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم جاڭا ءبىرپالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتايدى قالىپتاستىرۋدا پروپورتسيونالدىق جۇيەسىن قولدايتىنىن ايتتى. كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ بەسىنشى وتىرىسىندا بۇل جۇيەنىڭ ناقتى ارتىقشىلىقتارىن دا اتاپ ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

ايدوس سارىم: حالىق كەڭەسى ساياساتكەرلەر ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىك بەرەدى

ول جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا سايكەس بولاشاق قۇرىلتاي بىرىڭعاي جالپىۇلتتىق سايلاۋ وكرۋگىنىڭ اۋماعى بويىنشا پروپورتسيونالدىق وكىلدىك جۇيە بويىنشا قۇرىلاتىنىن ايتتى.

«پارتيالىق-پروپورتسيونالدىق جۇيەگە كوشۋ ازاماتتارىمىزدىڭ مۇمكىندىگىن ازايتادى, ولاردى ەلىمىزدىڭ جوعارعى زاڭ شىعارۋشى ورگانىنا  سايلانۋ قۇقىعىنان ايىرادى دەگەن پىكىرلەر بار. مەنىڭ ويىمشا,بۇل وتە جاڭساق پىكىر, قاتە تۇسىنىك», دەدىايدوس سارىم.

ول قازىرگى ۋاقىتتا بەلگيا, يسپانيا, فينليانديا, شۆەيتساريا, بولگاريا, شۆەتسيا, نورۆەگيا, نيدەرلاندى سياقتى ەۋروپا ەلدەرىندە پارتيالىق-پروپورتسيونالدىق سايلاۋ جۇيەسى جۇمىس جاساپ جاتقانى, سونداي-اق مۇنداي جۇيەنىڭ ارگەنتينا, برازيليا, بوليۆيا, ەكۆادور, يزرايل جانە  يندونەزيادا  دا قولدانىلاتىنى جونىندە مالىمەت بەردى.

«بۇل ەلدەردىڭ سايلاۋشىلارى, زاڭ شىعارۋشىلارى مەن زاڭگەرلەرى وسى جۇيە ازاماتتارىنىڭ سايلاۋ نەمەسە سايلانۋ قۇقىعىن قانداي دا ءبىر تۇردە كەمسىتەدى دەپ سانامايدى. بۇل قالىپتى, سالاۋاتتى حالىقارالىق تاجىريبە», دەپ ءتۇسىندىردى دەپۋتات.

ايدوس سارىم ساراپشىلار اتاپ وتكەن پروپورتسيونالدىق جۇيەنىڭ ماجوريتارلىق جۇيەمەن سالىستىرعانداعى ناقتى ارتىقشىلىقتارىن سانامالاپ بەردى:

– ادىلەت فاكتورى – پارتيالار سايلاۋشىلار ولار ءۇشىن قانشا داۋىس بەرسە, پارلامەنتتە سونشا ورىن الادى. ماجوريتارلىق دەپۋتاتتار جۇمىس ىستەپ تۇرعان فراكتسيالارعا قوسىلۋ ارقىلى حالىقتىڭ قالاۋىن بۇرمالاي المايدى;

– قاتىسۋ فاكتورى – جۇيە ءارتۇرلى ازشىلىقتاردىڭ, سونىڭ ىشىندە جاستار, ايەلدەر جانە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ازاماتتاردىڭ بىركەلكى وكىلدىگىن قامتاماسىز ەتەدى;

- يدەولوگيا فاكتورى – ءار سايلاۋ تسيكلىندە ازاماتتاردىڭ پارتيالىق قالاۋى تۋرالى ناقتى بەلگىلەر بار;

- كوپپارتيالىلىق فاكتورى – قوعام ەلدەگى جانە وڭىرلەردەگى يدەيالىق جانە ساياسي باسەكەلەستىكتى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك الادى;

- ورنىقتىلىق فاكتورى – جۇيە ديالوگقا, ىمىراعا كەلۋ جانە كەلىسۋ جولدارىن ىزدەۋگە ىقپال ەتەدى;

- كەلۋ فاكتورى – جۇيە ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا بەلسەندى قاتىسۋىنا ىقپال ەتەدى, ويتكەنى وكىلدىك ناقتى قولداۋدى انىق كورسەتەدى.

سونىمەن قاتار ايدوس سارىم حالىق كەڭەسى ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ تاعى ءبىر تىرەگىنە اينالاتىنىن, قۇرامىنا ازاماتتىق قوعامنىڭ كەڭسپەكترىن جانە ءىرى ۇەۇ تارتاتىن ورگان بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

«كەڭەس الەۋمەتتىك بەلسەندى ازاماتتارعا  شەشىم قابىلداۋ پروتسەسىنە زاڭدى جانە اشىق تۇردە قاتىسۋعا, قۇرىلتايدىڭ دەپۋتاتى بولماي-اق ءوز يدەيالارىمەن باستامالارىن ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى دەپۋتات.

ايدوس سارىمنىڭ پىكىرىنشە,بولاشاقتا حالىق كەڭەسى ساياساتكەرلەر – بولاشاق پارلامەنت دەپۋتاتتارى ءۇشىن الاڭ جانە جوعارى كوتەرىلۋ سەرپىنى بولا الادى.

«شىن مانىندە, حالىق وكىلدەرىنىڭ زاڭنامالىق باستامالارى مەن ۇسىنىستارىنىڭ مۇمكىندىگى ەكى ەسەگە جۋىق ارتادى. بۇل ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتى باسقارۋعا قاتىسۋىنىڭ ايقىن كورىنىسى», دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.

سوڭعى جاڭالىقتار