ەندى وزگەرىستەر تۋرالى ايتساق. بىرقاتار ءىرى بانكتەر جاڭا زاڭ باستاماسىن ۇستامدىلىقپەن قابىلدادى. جۇيەلىك ماڭىزى بار بانكتەردى قۇتقارۋ ءۇشىن ارنايى قور قۇرۋ يدەياسىنا ەرەكشە ساقتىقپەن قارادى. قارسى پىكىر ايتقاندار دا بولدى. وزگەرىستەردىڭ وزەگى بانك قىزمەتىن رەتتەيتىن زاڭنامالىق اكتىلەرگە تۇزەتۋلەرگە بايلانىستى. شىلدەدەن باستاپ باسپانا نەسيەسىنىڭ جىلدىق مولشەرلەمەسىن 25%-دان 20%-عا دەيىن شەكتەۋ جوسپارلانىپ وتىر. قارجى نارىعىن رەتتەۋ اگەنتتىگى نارىققا وڭ اسەر ەتەتىنىن ايتقان بولاتىن. ال ساراپشىلار, كەرىسىنشە, ينفلياتسيا مەن بازالىق مولشەرلەمە جوعارى بولعاندىقتان بانكتەر يپوتەكا پايىزىن تومەندەتە الماي, نارىقتاعى نەسيە كولەمى 30-40 پايىزعا قىسقارۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ەندى كەلەسىگە توقتالساق.
ۇلتتىق بانك توراعاسى ازاماتتارعا يپوتەكاعا ءۇي الۋدى كەيىنگە قالدىرۋعا كەڭەس بەردى
«قر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جيناق اقشاسى تۋرالى» زاڭنىڭ 5-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 1 جانە 2-تارماقشالارىنىڭ جاڭا رەداكتسياسى «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكتەرى» ۇعىمىن ءتۇسىندىرۋدى كەڭەيتتى. ەندى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر دە تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنا قاتىسا الادى. دەگەنمەن زاڭ بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ءۇشىن بىرقاتار شەكتەۋ ساقتالادى. اتاپ ايتقاندا, ولاردا اشىلاتىن تۇرعىن ءۇي دەپوزيتتەرىنە مەملەكەت تاراپىنان سىيلىقاقى تولەنبەيدى. كوممەرتسيالىق بانكتەر: ارنايى جيناقتاۋشى دەپوزيتتەر اشىپ, تقج جۇيەسى بويىنشا يپوتەكالىق قارىزدار بەرە الادى. بۇل ءۇشىن جەكە ليتسەنزيا تالاپ ەتىلمەيدى, بۇل تۋرالى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنەن حابارلادى.
ماڭىزدى نيۋانس: مەملەكەتتىك سىيلىق بارىنە بىردەي ەمەس
مەملەكەتتىك سىيلىق وتباسى بانكىندە عانا قالادى.
قازىر وتباسى بانكىندە مەملەكەتتىك سىيلىق ەسەپتەلەدى: تولىقتىرۋ سوماسىنىڭ 20% -ى, جىلىنا 200 اەك ارتىق ەمەس جانە 2025 جىلعا ەڭ كوپ تولەم – 157 280 تەڭگە.
ستاۆكالار جانە شارتتار تۋرالى
بىرىڭعاي مولشەرلەمەلەر بولمايدى. ءاربىر بانك ءوزى انىقتايدى:
* جيناقتاۋ مەرزىمى,
* دەپوزيت بويىنشا پايىز,
* قارىز بويىنشا مولشەرلەمە,
* باستاپقى جارنانىڭ مولشەرى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا وسى تالاپ وزگەرىستەردىڭ تيىمدىلىگىن تومەندەتەدى. سەبەبى مۇنداي باستامانى مەملەكەتتىك سىياقىسىز جۇزەگە اسىرۋ بانكتەرگە قيىن بولادى.
ەندى تۇرعىن ۇيدە ۇلەسى بار ازاماتتار جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكا الا الادى
ساراپشى-قارجىگەر ب. زيابەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل تەتىككە بارلىق بانكتى قاتىستىرۋدىڭ كەرەگى جوق. باستىسى نەسيەنىڭ پايىزى تومەن بولسا بولعانى دەپ وتىر.
زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىمەن, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە قويىلاتىن قوسىمشا تالاپتار ازىرگە ناقتى جاريالانعان جوق. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بۇل ماسەلەگە قاتىستى تولىق تۇسىندىرمە بەرمەدى. ال ۇلتتىق بانك توراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ جەكەمەنشىك بانكتەردىڭ جۇيەگە قوسىلۋى باسەكەلەستىك پەن حالىقتىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگىن ارتتىراتىنىن عانا ايتتى.
بيىل قولجەتىمدى بولۋى مۇمكىن يپوتەكالىق باعدارلامالار انىقتالدى
ازىرلەۋشىلەردىڭ كوزقاراسى: مۇمكىندىكتەر تەرەزەسى
قازاقستان قۇرىلىس سالۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ۆيكتور ميكريۋكوۆ بۇل باعىتتا مونوپولياسىزداندىرۋ نارىق ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايتادى. قاۋىمداستىق باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, بالامالى ويىنشىلاردىڭ پايدا بولۋى جاڭا ونىمدەردىڭ پايدا بولۋىنا جانە باسەكەلەستىكتىڭ كۇشەيۋىنە الىپ كەلەدى.
«قولجەتىمدى يپوتەكالىق باعدارلامالاردىڭ سانى ارتادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ەگەر بۇل وزگەرىستەر ورىندالسا, نارىق جاندانا باستايدى», دەيدى ميكريۋكوۆ.
بۇل ءىس جۇزىندە نەنى بىلدىرەدى
تۇرعىن ءۇي-قۇرىلىس جيناقتارى (تقج) − بۇل نەعۇرلىم تومەن مولشەرلەمە ەسەبىنەن قارىزدى ارزانداتاتىن «الدىمەن جيناق − سوسىن ساتىپ ال» يپوتەكاسىنىڭ فورماتى. بۇرىن ول وتباسى بانكىنىڭ مونوپولياسى بولاتىن. ەندى نارىققا كىرۋ بارلىق بانكتەر ءۇشىن اشىق.