بەيبىتشىلىك كەڭەسى – 2026 جىلدىڭ قاڭتارىندا دونالد ترامپ باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇكىمەتارالىق ۇيىم. قۇرىلىمنىڭ رەسمي ماقساتى – تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ, زاڭدى باسقارۋدى قالپىنا كەلتىرۋ جانە قاقتىعىس ايماقتارىندا بەرىك بەيبىتشىلىك ورناتۋ. العاشقى باسىم باعىت رەتىندە 2023-2025 جىلدارداعى سوعىستان كەيىنگى گازا سەكتورى اتالدى.
الايدا جاڭا ۇيىمنىڭ مىندەتى ءبىر عانا وڭىرمەن شەكتەلمەيدى. اقش-تاعى Axios باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنشە, دونالد ترامپ بۇل قۇرىلىمدى جاھاندىق دەڭگەيدە ارەكەت ەتەتىن, ءداستۇرلى حالىقارالىق ينستيتۋتتارعا بالاما بولا الاتىن تەتىك رەتىندە قاراستىرادى.
قۇرامى مەن باسقارۋ تەتىگى
اق ءۇي جاريالاعان مالىمەتكە سايكەس, بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ اتقارۋشى قۇرامىنا دونالد ترامپتىڭ ءوزى توراعا رەتىندە ەنگەن. سونىمەن قاتار اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو, تاياۋ شىعىس جونىندەگى ارنايى وكىل ستيۆەن ۋيتكوفف, كاسىپكەر دجارەد كۋشنەر, ۇلىبريتانيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى توني بلەر, دۇنيەجۇزىلىك بانك باسشىسى ادجاي بانگا سەكىلدى ىقپالدى تۇلعالار بار.
كەيىن دونالد ترامپ 58 مەملەكەت باسشىسىنا شاقىرتۋ جولداعانى بەلگىلى بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا ۆلاديمير پۋتين, ەممانۋەل ماكرون, سي تسزينپين, نارەندرا مودي جانە قاسىم-جومارت توقاەۆ تا بار. ءار مەملەكەت كەڭەستە ءبىر داۋىسقا يە, بىراق قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ بارلىعى توراعا – دونالد ترامپتىڭ بەكىتۋىنەن وتەدى.
قاتىسۋ شارتتارى جانە داۋ تۋدىرعان تالاپتار
حالىقارالىق باق-تا ۇيىمعا تۇراقتى مۇشە بولۋ ءۇشىن 1 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە جارنا تولەۋ قاجەت دەگەن اقپارات تارادى.
Bloomberg دەرەگىنشە, بۇل قارجى گازا سەكتورىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالماق. ال تولەم جاساماعان ەلدەرگە ءۇش جىلدىق ۋاقىتشا قاتىسۋ مارتەبەسى ۇسىنىلادى.
الايدا بۇل مالىمەتتى الەكساندر لۋكاشەنكو جوققا شىعاردى.
«بۇل – شىلعي وتىرىك. ەشقانداي ميلليارد قاجەت ەمەس. مۇندا تاجىريبە مەن مۇمكىندىك قانا ماڭىزدى», دەدى ول.
الەمنىڭ رەاكتسياسى
بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ قۇرىلۋى حالىقارالىق قاۋىمداستىقتا بىرجاقتى قولداۋ تاپقان جوق. ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى كير ستارمەر ۇيىمعا قاتىسۋدان باس تارتتى. فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون دا جاڭا قۇرىلىمنىڭ جارعىسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاعيداتتارىنا قايشى كەلۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل مالىمدەمەگە دونالد ترامپتىڭ ءوزى وتكىر جاۋاپ قاتتى.
رەسەي تاراپى دا ساقتىق تانىتىپ وتىر. پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ «ىجداعات تانىتۋشىنىڭ ناقتى مازمۇنى ءالى انىق ەمەس» ەكەنىن ايتتى.
نەگە ونى بۇۇ-عا بالايدى؟
ساراپشىلار بەيبىتشىلىك كەڭەسىن بىردەن بۇۇ-مەن سالىستىرا باستادى. Financial Times جازۋىنشا, جاڭا ۇيىم حالىقارالىق قاقتىعىستاردا دەلدال ءرولىن اتقارىپ, بۇۇ ينستيتۋتتارىمەن باسەكەگە ءتۇسۋى مۇمكىن. سەبەبى كەڭەستەگى مۇشەلىك توراعانىڭ شەشىمىنە تىكەلەي بايلانىستى, ال ونىڭ وكىلەتتىگى شەكتەۋسىز دەۋگە بولادى.
ەۋرووداق شەنەۋنىكتەرى بۇل قۇرىلىمنىڭ ناقتى قانداي سيپات الاتىنىن ءالى تولىق تۇسىنبەيتىنىن اشىق ايتىپ وتىر.
بولاشاعى قانداي؟
ساياساتتانۋشىلار بۇل باستاما ارقىلى دونالد ترامپ ەكى ماقساتتى كوزدەپ وتىرعانىن ايتادى. ءبىرىنشىسى – گازا سەكتورىنداعى جاعدايدى رەتتەۋ. ەكىنشىسى – قازىرگى حالىقارالىق جۇيەنى سىناقتان وتكىزۋ.
ساراپشىلار پىكىرىنشە, ەگەر بەيبىتشىلىك كەڭەسى تيىمدىلىگىن دالەلدەسە, ۋاقىت وتە كەلە بۇۇ-عا بالاما قۇرىلىمعا اينالۋى مۇمكىن. بۇل تاريحتاعى ۇلتتار ليگاسىنىڭ ورنىن بۇۇ باسقان كەزەڭدى ەسكە سالادى. دەگەنمەن قازىرشە بۇل – تەوريالىق بولجام عانا. الداعى ۋاقىتتا جاڭا ۇيىم مەن بۇۇ اراسىندا ىقپال ءۇشىن باسەكە تۋى دا جوققا شىعارىلمايدى.
بەيبىتشىلىك كەڭەسى – حالىقارالىق قاتىناستاردا جاڭا پاراق اشۋى مۇمكىن تىڭ باستاما. ول شىن مانىندە بەيبىتشىلىككە قىزمەت ەتە مە, الدە ساياسي ىقپال قۇرالىنا اينالا ما؟ بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن ۋاقىت كورسەتەدى.
