باۋكەڭ مىنگەن ۇشاق گاۆانا اەرودرومىنا 1963 جىلدىڭ 5 قاراشا كۇنى ساعات 11:45-تە قونادى. اسپاندا 21 ساعات بولىپ, شارشاپ شالدىعىپ كۋباعا جەتەدى. اەروۆوكزالدا قۇجاتتارىن تەكسەرىپ جاتقان وفيتسەرلەر ايگىلى قولباسشى, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا داڭقى شىققان ستراتەگ جانە تاكتيك باۋىرجان مومىش ۇلىن تانىپ, وعان ىزەت كورسەتىپ ورىندارىنان تۇرادى. بۇلار باۋكەڭ تۋرالى جازىلعان كىتاپتى وقىعان, ول تۋرالى ابدەن بىلەتىن جاۋىنگەرلەر بولىپ شىعادى.
ءسويتىپ, جيىرما بەس قاباتتى «گاۆانا ليبرە» قوناقۇيىنىڭ 1122 نومىرىنە ورنالاسادى. باۋكەڭ 10 قاراشاعا دەيىن تۋريستىك ساپارمەن كەلگەن جولداستارىمەن گاۆانانىڭ ەڭ تاڭداۋلى تاريحي ورىندارىمەن تانىسادى. گاۆانا مەن گاۆانالىق تۇرعىندار كەرەمەت اسەرگە بولەيدى. باۋكەڭ «كۋبالىقتار كوڭىلدى, ءارى ءتوزىمدى حالىق» دەپ باعا بەرگەن.
باۋىرجان مومىش ۇلى كۋباعا تۋريست ەسەبىندە بارسا دا, ساپارىنىڭ ەكىنشى كۇنى-اق «وي» گازەتىنىڭ ءبىرىنشى بەتىنە پورترەتىمەن قوسا «كەڭەس وداعىنىڭ پولكوۆنيگى, اتاقتى قولباسشى باۋىرجان مومىش ۇلى» دەگەن ماقالا جارىق كورەدى. ودان كەيىنگى نومىرىندە ەكى بەتىنە كوررەسپوندەنتتەرگە بەرگەن سۇحبات جانە كۋبالىقتارمەن بولعان كەزدەسۋدەن اڭگىمەلەر باسىلادى. مۇنىڭ ءبارىن ۇيىمداستىرعان گاۆاناداعى «پراۆدا» گازەتىنىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى تيمۋر گايدار بولاتىن. ول – بەلگىلى ورىس جازۋشىسى, «تيمۋر جانە ونىڭ كومانداسى» كىتابىنىڭ اۆتورى اركادي گايداردىڭ بالاسى.
ء«بارى ازدى-كوپتى رەتتەلگەن. ەرتەڭ جەكسەنبىدە ءسىز ۆورودورعا باراسىز. دۇيسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ ءارى قاراي ساپارعا اتتاناتىن توبىڭىزدان ءبولىنىپ قالاسىز دا, گاۆاناعا ساياسي دەپارتامەنتتىڭ باستىعى جولداس كاۋسسەمەن كەزدەسۋگە قايتاسىز...» دەگەن تيمۋر گايداردىڭ حاتىن الادى.
باۋكەڭ جاتقان «گاۆانا ليبرە» قوناقۇيىنە ساياسي دەپارتامەنتتىڭ باستىعى كاۋسسە كەلەدى. ەكەۋارا جىلى تانىستىقتان سوڭ كاۋسسە ورتالىق كوميتەتتىڭ ەكىنشى حاتشىسى, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى, كۋبا رەۆوليۋتسيالىق قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ءمينيسترى راۋل كاسترونىڭ تۋريستىك ساپارىن ءبىر ايعا سوزدىرۋ تۋرالى ءوتىنىشىن جەتكىزەدى. تۋريستىك ساپارىن زاڭدى تۇردە سوزدىرۋ جاعىن كەلىستىرۋدى ءوز مويىندارىنا الاتىنىن ايتادى. ءسويتىپ, باۋكەڭ كۋبادا جاي تۋريست ەمەس, ۇكىمەت پەن باس شتابتىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولىپ قالادى. 20 كۇنگە قالۋىن وتىنسە دە, 10 كۇنگە قالۋعا كەلىسەدى.
باۋكەڭنىڭ جۇبايى عاينيكامالدىڭ قايىنىسى مەكەمتاسقا جازعان ءبىر حاتىندا: «كەشە ينوستراننىي كوميسسياعا زۆونيت ەتسەم ايتادى: ء«سىزدىڭ شالىڭىزدى كۋبينتسالار تاعى 10–12 كۇنگە قالسىن دەپ سۇراپ جاتىر, تەگىندە رۇقسات ەتەتىن شىعارمىز», دەدى. ءسويتىپ, باۋكەڭ جالعىز ءوزى تاعى 10–12 كۇنگە قالاتىن كورىنەدى. 17.11.1963 ج. جەڭەشەڭ» دەلىنگەن.
باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا ارنايى «كاديللاك» ماركالى ماشينانى, اۋدارماشىنى, قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ءبىر وفيتسەردى جانە «ۆەردو وليۆو» جۋرنالىنىڭ ءفوتوتىلشىسىن قوسىپ بەرەدى. باۋكەڭ كۋبانىڭ التى پروۆينتسياسىن ارالاپ, اسكەري اكادەميادا لەكتسيا وقيدى. زاۆود-فابريكالاردا, اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسيالاردا, وقۋ ورىندارىندا, اسكەري بولىمدەردە بولىپ, كەزدەسۋلەر وتكىزىپ اڭگىمە-سۇحباتتار جاسايدى. ساپارىنىڭ سوڭىندا قۇرمەتتى ۇكىمەتتىك قابىلداۋدا بولىپ, راۋل كاسترومەن كەزدەسەدى. كۋبادا 5–21 قاراشا ارالىعىندا 17 كۇن بولىپ, زور اسەرمەن 21 قاراشادا ماسكەۋگە قايتادى. ءيا, باۋكەڭە سول كەزدەگى كۋبا حالقىنىڭ رەۆوليۋتسيالىق رۋحى, جاسامپازدىق بىرلىگى مەن جەڭىمپازدىعى, ەركىندىگى ەرەكشە اسەر قالدىرادى. الماتىعا كەلگەن سوڭ «لەنينشىل جاس» گازەتىنىڭ بەتىندە «كۋبا كۇندەلىگىنەن» دەگەن اتاۋمەن بىرنەشە ماقالا جازىپ جاريالايدى. سون سوڭ «كۋبا اسەرلەرى» اتتى كىتابىن جازۋعا وتىرادى.
ب.مومىش ۇلى ۆەرا پاۆلوۆناعا 1965 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىندا جازعان حاتىندا: «مەنىڭ «كۋبا اسەرلەرىم» شامامەن 17 باسپا تاباق جازبامدى باسپاحانا قابىلدادى. بىراق ءالى جارىق كورگەن جوق», دەيدى. ول كىتابى 200 مىڭ دانامەن سول 1965 جىلى الماتىداعى «جازۋشى» باسپاسىنان جارىق كورەدى. جوعارىداعى ءۇش ەڭبەگىنە قوسا, باۋكەڭ 1965 جىلى جامبىلعا كەلگەن ساپارىندا سياسى كەپپەگەن «كۋبا اسەرلەرى» كىتابىنىڭ دا ءبىر داناسىن قازىرگى جامبىل وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنە وتكىزگەن.
ءالىمباي نايزاباەۆ,
م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى «باۋىرجانتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى
