دەرەكتەردىڭ اشىقتىعى مەن باقىلاۋدا اۆتوماتتاندىرىلعان مونيتورينگ جۇيەلەرى (امج) ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇگىندە كاسىپورىنداردا ورناتىلعان 78 جۇيەنىڭ 74-ءى اۋا لاستانۋى تۋرالى دەرەكتەردى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە بەرىپ وتىر. جىل سايىن ەلىمىزدە 4,5 ملن توننادان استام كوممۋنالدىق قالدىق تۇزىلەدى. 2024 جىلى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ دەڭگەيى 25,8% بولسا, 2025 جىلى بۇل كورسەتكىش 28,6%-عا دەيىن وسكەن.
وسىلايشا, ۋتيلالىم قاراجاتى ەسەبىنەن جوبالاردى جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ تەتىگى اياسىندا قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا 63 جوبا ماقۇلدانىپ, ولاردىڭ 22-ءسى 89,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا قارجىلاندىرىلدى (جالپى 185 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان). بۇل جوبالار قوقىس تاسىمالداۋ تەحنيكاسىن, سۇرىپتاۋ جانە قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىن قامتيدى. جوسپارلانعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ 2030 جىلعا قاراي قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ دەڭگەيىن 40%-عا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ۇيىندىلەرىن انىقتاۋ جانە جويۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جالعاسىپ جاتىر. ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن بىرلەسكەن رەيدتەر بارىسىندا 3 مىڭنان استام قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. سونداي-اق اعىمداعى جىلى عارىشتىق مونيتورينگ ناتيجەسىندە 3 827 زاڭسىز قوقىس ورنى انىقتالىپ, ولاردىڭ 3 464-ءى نەمەسە 91%-ى جويىلعان.
سونىمەن قاتار استانا, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جالپى سوماسى 293 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەر اياسىندا ءۇش قوقىس جاعۋ زاۋىتىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. قۇرىلىس مەرزىمى – 2-3 جىل.
قازاقستان پاريج كەلىسىمىنىڭ تاراپى جانە بۇۇ كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسياسىنىڭ قاتىسۋشىسى رەتىندە 1990 جىلعى دەڭگەيمەن سالىستىرعاندا 2030 جىلعا قاراي پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن 15%-عا قىسقارتۋ جونىندە مىندەتتەمە العان. بۇگىنگى تاڭدا ۇكىمەت 2035 جىلعا قاراي شىعارىندىلاردى 17%-عا قىسقارتۋدى كوزدەيتىن جاڭارتىلعان ۇلتتىق ۇلەستى ء(جۇۇ–3.0) ماقۇلدادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدى مەكەندەردە 15 ملن اعاش وتىرعىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسى تولىق كولەمدە ورىندالعان, ياعني 2021–2025 جىلدارى 18,1 ملن اعاش وتىرعىزىلدى.
سونداي-اق 2 ملرد كوشەت وتىرعىزۋ جونىندەگى تاپسىرمانىڭ ىسكە اسىرىلۋى جالعاسۋدا. 2021–2025 جىلدارى بارلىعى 1,5 ملرد كوشەت ەگىلدى. كەلەسى جىلى 208 ملن-نان استام كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ء«بىز تەك ورمان وتىرعىزۋ كولەمىن ارتتىرىپ قانا قويماي, قولدانىستاعى ورمانداردى ورتتەن قورعاۋدى كۇشەيتىپ جاتىرمىز. 2025 جىلى ورمان جانە تابيعاتتى قورعاۋ مەكەمەلەرى ءۇشىن 355 بىرلىك ورتكە قارسى تەحنيكا ساتىپ الىندى. سونىمەن قاتار 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا تاعى 697 بىرلىك ورتكە قارسى تەحنيكا جەتكىزىلەدى. كەلەسى جىلى ەلىمىزدىڭ 11 وڭىرىندەگى ورمان شارۋاشىلىقتارىن تەحنيكامەن جانە جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ تولىق اياقتالادى. ءورتتى ەرتە انىقتاۋ جۇيەسى 1,6 ملن گەكتار اۋماقتا ەنگىزىلىپ, قامتۋ كولەمى 2,2 ملن گەكتارعا جەتكىزىلدى. كەلەسى جىلى جۇيە كەڭەيتىلەدى. وسىلايشا, 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ءورت قاۋپى جوعارى 5,4 ملن گەكتار ورمان القابى جۇيەمەن قامتىلادى», دەدى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ.
2026 جىلدىڭ باسىندا ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە جابىق تامىر جۇيەسى بار وتىرعىزۋ ماتەريالىن وسىرۋگە ارنالعان, جىلىنا ارقايسىسى 6 ملن دانا كوشەت وندىرەتىن 6 پيتومنيك سالۋ جوسپارلانعان. 2021–2025 جىلدارى ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تابانىندا 920 مىڭ گەكتاردان استام اۋماقتا ورمان-مەليوراتسيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلگەن ەدى. بۇل جۇمىستار كەلەسى جىلى دا جالعاسادى.
ال قازالى قالاسىندا جىلىنا 3 ملن كوشەت وندىرەتىن پيتومنيك سالىندى, سونداي-اق قۇرعاعان تەڭىز تابانىندا جاڭا پيتومنيك قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. قىزىلوردا وبلىسىندا قازورعزي فيليالى قۇرىلىپ, 1,3 ملن گەكتاردان استام اۋماقتى قامتيتىن «ارال ورماندارى» تابيعي رەزەرۆاتىن قۇرۋ شارالارى قابىلدانۋدا. كاسپي تەڭىزىنىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قازاق كاسپي تەڭىزى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا مينيسترلىك كاسپي ماڭى ەلدەرىمەن بىرلەسىپ كاسپي تەڭىزىنىڭ سۋ رەسۋرستارىن ساقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتارالىق باعدارلامانى ازىرلەۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ جاتىر.
سونداي-اق بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردىڭ كۇشەيتىلگەنى اتاپ ءوتىلدى. ەلىمىزدە ارقار, قاراقۇيرىق, قۇلان, توعاي بۇعىسى سياقتى سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلار سانى ارتىپ كەلەدى. تۇران جولبارىسىن جانە پرجەۆالسكي جىلقىسىن قايتا جەرسىندىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. پراگا قالاسىنىڭ زووباعىمەن بىرلەسىپ 2024–2025 جىلدارى قازاقستانعا 14 باس پرجەۆالسكي جىلقىسى اكەلىندى. 2026 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا تاعى 7-8 باس جىلقى اكەلۋ جوسپارلانۋدا. جولبارىستاردى قايتا جەرسىندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا رەسەي فەدەراتسياسىمەن جاسالعان ۋاعدالاستىققا سايكەس, 2026 جىلى قازاقستانعا 3-4 جولبارىس اكەلۋ كۇتىلىپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2024–2029 جىلدارعا ارنالعان «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق مادەنيەتتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى.
اتالعان باستاما اياسىندا بيىل 6,4 ملن ادامنىڭ قاتىسۋىمەن 1 250 ەكولوگيالىق ءىس-شارا وتكىزىلگەن. اتاپ ايتساق, 1 ملن گەكتاردان استام اۋماق تازارتىلىپ, 795 مىڭ توننا قالدىق جينالدى, 2,8 ملن اعاش وتىرعىزىلدى. ازاماتتاردى تارتۋ ماقساتىندا @TazaQazBot چات-بوتى ىسكە قوسىلدى. وعان 25 مىڭ ءوتىنىش ءتۇسىپ, ونىڭ 23,6 مىڭى ورىندالدى. بۇل قۇرال كەرى بايلانىس تەتىگى رەتىندە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى.
ەسەپتىڭ سوڭىندا ە.نىسانباەۆ 2026 جىلى قازاقستان كليماتتىق جانە ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەر بويىنشا كەلىسىلگەن شەشىمدەر ازىرلەۋ ماقساتىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وڭىرلىك ەكولوگيالىق ءسامميتىن وتكىزەتىنىن اتاپ ءوتتى. سامميت قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت باسشىلارىنىڭ دەكلاراتسياسى جانە 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان ءىس-قيمىل باعدارلاماسىن قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىر.
