ءىس-شاراعا تاريحشىلار, عالىمدار, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالار, سونداي-اق تۇركى اكادەمياسىنىڭ قۇرىلۋى مەن قالىپتاسۋىنا ۇلەس قوسقان قوعام قايراتكەرلەرى مەن باسشىلارى قاتىستى. مەرەكەلىك جيىن اكادەميانىڭ 15 جىل ىشىندە ءجۇرىپ وتكەن جولىن بەينەلەيتىن دەرەكتى ءفيلمنىڭ كورسەتىلىمىمەن اشىلىپ, ودان كەيىن رەسمي قۇتتىقتاۋعا جالعاستى.
الدىمەن ءسوز العان حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاين مۇستافاەۆ اكادەميانىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا, ونىڭ تۇركى ەلدەرى ءۇشىن ماڭىزى مەن الداعى مىندەتىنە توقتالدى.
«تۇركى اكادەمياسى – تۇركى مەملەكەتتەرى اراسىنداعى عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنداعى ينتەگراتسيانى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان حالىقارالىق ۇيىم. اكادەميانىڭ قازاقستاندا ورنالاسۋى – رامىزدىك قانا ەمەس, ستراتەگيالىق مانگە يە شەشىم. قازاقستان بۇگىندە تۇركى الەمىن بىرىكتىرەتىن عىلىمي جانە زياتكەرلىك ورتالىققا اينالىپ كەلەدى. وسى جىلدار ىشىندە اكادەميا تاريح, ارحەولوگيا, ەتنوگرافيا, ءتىل ءبىلىمى, ادەبيەت جانە تۇركولوگيا باعىتتارىندا ىرگەلى جوبالاردى جۇزەگە اسىردى. ورتاق ءالىپبيدىڭ قابىلدانۋى, بىرلەسكەن ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار مەن اكادەميالىق ەڭبەكتەر – وسى جۇيەلى جۇمىستىڭ ناقتى ناتيجەسى», دەدى ول.
سالتاناتتى جيىندا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. مينيستر تۇركى اكادەمياسىنىڭ تەك عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى عانا ەمەس, تۇركى ەلدەرىن بىرىكتىرەتىن ستراتەگيالىق زياتكەرلىك پلاتفورماعا اينالعانىن اتاپ ءوتىپ, ورتاق ءتىل, تاريح پەن مادەنيەت نەگىزىندە قالىپتاسقان ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ ماڭىزىن جەتكىزدى.
«مادەنيەتىمىز بەن قۇندىلىقتارىمىز – ءبىر تامىردان تاراعان ورتاق بايلىق. ءبىز وسى تاريحي نەگىزدىڭ ارقاسىندا بۇگىن ءبىر الاڭدا, ءبىر ماقساتتا توعىسىپ وتىرمىز. تۇركى اكادەمياسى – قازىرگى تاڭدا عىلىمي, تاريحي نەمەسە ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەرمەن عانا شەكتەلەتىن ورتالىق ەمەس. ول – تۇركى ەلدەرىن بىرىكتىرەتىن كوپقىرلى, جاندى ءارى دامۋشى, پلاتفورما. بيىل يۋنەسكو اياسىندا جاريالانعان دۇنيەجۇزىلىك تۇركى تىلدەرى توبى كۇنى مەن تۇركى اكادەمياسىنىڭ 15 جىلدىق مەرەيتويى – تاريحي تۇرعىدان ءمانى زور وقيعالار. الداعى 20, 30, 50, ءتىپتى 100 جىلدىقتارعا بەت العان تۇركى اكادەمياسى ودان ءارى تەرەڭدەپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى زياتكەرلىك حابقا اينالادى دەگەن سەنىم بار», دەدى س.نۇربەك.
تۇركى اكادەمياسىنىڭ قالىپتاسۋىنا تىكەلەي ۇلەس قوسقان ءادىل احمەتوۆ اكادەميانىڭ قىسقا مەرزىم ىشىندە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلدى عىلىمي ينستيتۋتقا اينالعانىن اتاپ ءوتىپ, تۇركى الەمىنىڭ ورتاق تاريحى مەن زياتكەرلىك بىرلىگىنە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ايتتى.
ء«بىزدىڭ ۇيالاتىن تاريحىمىز جوق. باتىس تۇرىك قاعاناتى دا, شىعىس تۇرىك قاعاناتى دا – بارلىعى ورتاق تاريحىمىز. بۇل بۇگىن كورسەتىلگەن بەينەماتەريالدار مەن كورمەدە ايقىن كورىندى. كوپ دۇنيەنى ۇمىت قالدىرعانىمىزدى, قايتا تانۋعا مۇقتاج ەكەنىمىزدى تاعى ءبىر مارتە سەزىندىك. بۇگىندە تۇركى مەملەكەتتەرى بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ وتىر. بۇل – ەڭ ۇلكەن جەتىستىك. بىرلىك بولسا – دامۋ بولادى. ال وسى بىرلىكتىڭ زياتكەرلىك تىرەگىنە اينالعان نەگىزگى ينستيتۋتتىڭ ءبىرى – حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى», دەدى بەلگىلى عالىم.
ال ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆ تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى اكادەميالىق ىقپالداستىقتى نىعايتۋداعى رولىنە توقتالدى.
«سول كەزەڭدە بۇل يدەيا كوپشىلىككە تۇسىنىكسىزدەۋ كورىندى. حالىقارالىق عىلىمي ۇيىمدى ءدال قازاقستاندا قۇرۋدىڭ ماڭىزىن ءبارى بىردەي بىردەن سەزىنە قويعان جوق. الايدا ۋاقىت وتە كەلە بۇل شەشىمنىڭ ستراتەگيالىق تۇرعىدان دۇرىس بولعانى انىقتالدى», دەدى ج.تۇيمەباەۆ.
