قۇرمانعازى اۋداندىق مۋزەيىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, قۇندى جادىگەردىڭ قاتارىندا قازاق جاۋىنگەرى عابدول ساحتاۋوۆتىڭ مايداننان جازعان ءۇشبۋ حاتى بار. ول 1902 جىلى وسى اۋدانداعى قوشالاق اتالاتىن مەكەندە دۇنيەگە كەلگەن ەكەن. ال 25 جاسىندا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ساۋاتىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا مەكتەپ اشۋ ءىسىن قولعا الىپتى. ءبىر جىلدان كەيىن ءوزى تۋىپ-وسكەن اۋىلداعى باستاۋىش مەكتەپتە بالالاردى وقىتۋدى باستاعان. تۇرعىندار بۇل ءبىلىم ورداسىن «عابدول مەكتەبى» اتاپتى.
1942 جىلدىڭ باسىندا مايدانعا اتتانعان. سول كەزدە عابدول ساحتاۋوۆ 40 جاستا بولعان. ال 1943 جىلدىڭ قازان ايىندا ستالينگراد تۇبىندەگى شايقاستان سوڭ حابار-وشارسىز كەتكەن.
«مۋزەيدە عابدول ساحتاۋوۆتىڭ 1942 جىلدىڭ 24 اقپانىندا وتباسىنا جازعان حاتى ساقتالعان. ءۇشبۇرىشتى حاتىندا ايەلى زەينەپتىڭ, بالالارى عابيتجان مەن ماھيرانىڭ, قارىنداسى ءنابيانىڭ ەسىمى اتالادى. حاتىن «سىزدەرگە امان جۇرگەنىمدى ءبىلدىرىپ, جالىندى, كوپ-كوپ ساعىنىشتى سالەمىمدى جولدايمىن», دەگەن سويلەممەن باستاعان», دەپ حابارلادى اۋداندىق مۋزەي قىزمەتكەرى.
حابار-وشارسىز كەتكەن بوزداقتىڭ حاتىنداعى دەرەككە قاراعاندا, سوعىسقا شاقىرىلعاندار اقتوبەگە 21 اقپاندا جەتكەن. ال 22 اقپاننىڭ كەشىندە يلەتسك دەگەن سەلوعا, 23 اقپان كۇنى ودان 25 شاقىرىم قاشىقتاعى گريگورەۆكادا ورنالاسقان شتابقا كەلگەن.
«سودان 109 كىسىدەن 8 ادام – بايگىسىنوۆ, شادياروۆ, مۇحامبەتوۆ, يساعاليەۆ لۋت, ناسيحان, تاعى باسقالار مينومەت باتالونىنا ءبولىنىپ, «كازان» دەگەن سەلوعا كەلدىك. ويىنعا كىرىسكەلى جاتىرمىز. گۋرەۆتەن 104 ادام 300-دەن استام اتپەن كەتىپ ەدىك. تاماق جاعى قىمبات, استىق 150-170 سوم, شاي سياقتىلار جوق. تەمەكى 25–30 سوم, وعان دا جوق. رەتى بولسا, 4–5 تەمەكى, تاۋىرىنەن, 3–4 ودەكولون, ءيىس سابىن جىبەرىپ قاراڭىز», دەلىنگەن حابارسىز كەتكەن بوزداقتىڭ حاتىندا.
عابدول ساحتاۋوۆ مايداننان جولداعان حاتىن ايەلى زەينەپ ۇزاق جىل ساقتاعان. كەيىن قۇرمانعازى اۋداندىق مۋزەيىنىڭ قورىنا تاپسىرىلعان.
«نۇرجانوۆا زايداعا اۋداندىق وقۋ بولىمىنەن 375 سوم اقشامدى الىپ, ۇيگە بەر دەپ دوكۋمەنتىمدى بەرگەم. قاناليەۆ باردى ما؟ ەلدە كىم بار, كىم كەتتى؟ الداعى ۋاقىتتا حات جازارمىن. ەلدەگى مەنى سۇراعانعا كوپ-كوپ سالەم. كورگەنشە كۇن جاقسى بولسىن. قوش-قوش. ساحتاۋوۆ ع. ادرەس: چكالوۆسكايا وبلاست, اكبۋلاكسكي ر-ن, پوس. «كازانا» ساحتاۋوۆۋ گ. دەسەڭدەر كەلەدى», دەپ اياقتاپتى حاتىن.
اتىراۋ وبلىسى
