قوعام • 28 قاراشا, 2025

قازاق ءتىلىن تسيفرلاندىرۋ قاجەت

230 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاق ءتىلىن جانە تەحنولوگيالىق ءۇردىستى قولداۋ ءۇشىن ۇلكەن تىلدىك مودەل (LLM) ازىر­لەۋ» جوباسى اياسىندا انا ءتىلىمىزدى تسيفرلىق ورتاعا بەيىمدەۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن جەتەكشى عالىمدار, ينجەنەرلەر مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ باسىن قوسقان جيىن ءوتتى.

قازاق ءتىلىن تسيفرلاندىرۋ قاجەت

بىلتىر قىركۇيەك ايىندا باستالعان جوباعا «Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence», ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى, اقپارات­تىق جانە ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى ينستيتۋتى, ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى جانە «Softcraft» كومپانياسى اتسالىسقان.

– جوبا اياسىندا قازاق تىلىندە جوعارى ءونىمدى ۇلكەن تىلدىك مودەل ازىرلەۋگە باعىتتالعان عىلىمي-تەحنيكالىق باعدار­لاما جۇزەگە اسىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن قاجەتتى ءماتىن كورپۋس­تارى جيناقتالدى, تاڭبالاۋ قۇرالدارى جاسالدى, مودەل ازىرلەنىپ, وڭتايلاندىرىلدى, ونى ورنالاس­تىرۋعا ارنالعان ينفراقۇرىلىم دايىن­دالدى. مۇندا دەرەكتەردىڭ ەتيكاسى مەن قاۋىپسىزدىگى باستى نازاردا بولدى. ناتي­جەسىندە, 100 ميلليوننان استام سوزدەن تۇراتىن ۇلكەن دەرەكتەر قورى قۇرىلدى. ونىڭ ىشىندە ءتۇرلى سالا مەن جانردى قامتيتىن تاقىرىپ كورپۋس­تارى, ءماتىن, سۋرەت, اۋديو فورماتىنداعى مۋلتيمودالدى مالىمەتتەر, رەسمي قۇجاتتار مەن ينتەراكتيۆتى ستسەناريلەر جيناقتارى بار. جوبانىڭ ماڭىزدى جەتىستىكتەرى­نىڭ ءبىرى جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ ىسكە قوسىلۋى. ۋنيۆەرسيتەتكە «NVIDIA DGX H200» جاساندى ينتەللەكت كلاستەرى ساتىپ الىندى, – دەدى قازۇۋ عىلىمي-يننوۆاتسيالىق قىزمەت جونىندەگى پرورەكتورى مارعۇلان يبراگيموۆ.

قازۇۋ بازاسىندا «LLM» نەگىزىندە بىرقاتار ارنايى AI-اگەنتتەر جاسالعان. ولار ءماتىندى تالداۋ, جاۋاپ گەنەراتسياسى, اۆتوماتتى كلاسسيفيكاتسيا جانە ينتەللەكتۋالدى پايدالانۋشىنىڭ قولداۋ باعىتتارىنا بەيىمدەلگەن. الداعى ۋاقىتتا قازاق تىلىندەگى ءبىلىم بەرۋ جانە زەرتتەۋ باعىتىنداعى ينتەللەكتۋالدى اگەنتتەر مەن چات-بوتتاردى ازىرلەۋ جوس­پارلانىپ وتىر. كەلەر جىلى جوبا­نى كەڭەيتۋ, جاڭا تاقىرىپ كورپۋستا­رىن ازىرلەۋ, ينتەرنەت-پلاتفور­مانى ىسكە قوسۋ, LLM-ءدى قولدانبالى جۇيەلەرگە ينتەگراتسيالاۋ جانە ار­نايى قازاقتىلدى چات-بوتتاردى ازىرلەۋ جوسپاردا تۇر.

Nazarbayev University اقىلدى جۇيە­لەر جانە جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (ISSAI) نەگىزىن قالاۋشى ءارى ديرەكتورى اتاكان ۆارول ەلىمىزدەگى جاساندى ينتەللەكت گەنەراتيۆتى مودۋل­دەرىن ازىرلەۋ سالاسىنداعى زەرتتەۋلەر, سماترتفون, نوۋتبۋكتە جۇمىس ىستەي بەرەتىن جاڭا تىلدىك-ۆيزۋالدى مودەلدەر تۋرالى ايتىپ بەردى.

– قازاقستاندا مەملەكەتتىك تىلمەن قاتار ورىس جانە اعىل­شىن تىلدەرى كەڭ قولدانىلادى. سون­داي-اق ەلدە ءتۇرلى ەتنوستار­دىڭ تىلدەرى دە بار. گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە وسى تىلدىك ارتۇرلىلىكتى ەسكەرەتىن, قازاق ءتىلىن جاق­سى تۇسىنەتىن, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىمەن جۇمىس ىستەي الاتىن ءىرى تىلدىك جانە تىلدىك-ۆيزۋال­دى مودەلدەر ازىرلەۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. ويت­كەنى قازىرگى الەمدە وسىنداي تەحنولوگيا­لاردى دا­مىتپاعان ەلدەر ءوز ءتىلىنىڭ تسيفرلىق كەڭىستىك­تەگى ورنىن السىرەتىپ, ءتىپتى جوعالتىپ الۋ قاۋپىنە تاپ بولۋى مۇمكىن. بۇگىندە قازاقستاننىڭ اكادەميا­لىق قاۋىمداستىعى وسى جاۋاپكەر­شىلىكتى سەزىنىپ, بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ تسيفرلىق بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى قادام, – دەيدى اتاكان ۆارول.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار