قوعام • 27 قاراشا, 2025

مەديا ەتيكا مەحانيكاسى

120 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

فيلوسوفياداعى ىرگەلى پاندەردىڭ ءبىرى – ەتيكا. ول ۇجدان, ادامگەرشىلىك, ادەپ كاتەگورياسىمەن تۇسىندىرىلەدى. ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسى تاڭداۋ الگوريتمىنە نەگىزدەلگەندىكتەن, ەتيكاعا ساي شەشىم قابىلداۋ ءومىر ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ينتەرنەتكە اركىمنىڭ قولى جەتەتىن, تسيفرلىق تەحنولوگيانىڭ كەرنەۋى كۇشەيگەن زاماندا اركىم مەدياتۇتىنۋشى ءارى ونى جاساۋشى بولا الادى. سوندىقتان بىرقاتار اقپارات اگەنتتىگى اۋديتوريا مەن اقشانى كوپتەپ تارتۋ ءۇشىن تۇيسىگىنە تۇنەگەننىڭ ءبارىن جاسايدى. بۇل قوعامدىق دۇردارازدىققا اپاراتىن قاۋىپتى قۇبىلىس. سول ءۇشىن ماسس مەديادا قىزمەت ەتەتىن ماماندارعا  ەتيكالىق قاعيدالاردى مەڭگەرۋ, ونى قىزمەت اياسىندا قولدانۋ ماڭىزى ارتا ءتۇستى.

مەديا ەتيكا مەحانيكاسى

سۋرەت جي كومەگىمەن جاسالدى

 «Egemen Qazaqstan»-دا جاريالانعان مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قاريننىڭ ماقالاسى وسى وزەكتى ماسەلەنى جان-جاقتى تالداپ, مەديا ەتيكانىڭ ماڭىزىن ايقىن كورسەتەدى. بۇعان الەم مەملەكەتتەرى مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزەدى. بۇل ۇردىستەن قازاقستان دا سىرت قالماي, ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ قۇرامىنان جالعان اقپاراتقا قارسى كۇرەس ورتالىعىن قۇردى. بۇل ورتالىقتىڭ مىندەتى – فەيكتەردى دەر كەزىندە انىقتاپ, زيانىن جويۋ, مانيپۋلياتسياعا توسقاۋىل قويۋ جانە اقپاراتتىق كەڭىستىكتى تازا ۇستاۋ.

وسى ورايدا گرەك ويشىلى سوكراتتىڭ ءسوزى ەسكە تۇسەدى. ول «زەرتتەلمەگەن ءومىر – ءومىر سۇرۋگە تاتىمايدى» دەگەن. 

قارين اتاپ وتكەندەي, اقپاراتتىق شۋ كوبىنە قولدان جاسالادى. بەلگىلى ءبىر توپتار ءوز مۇددەسى ءۇشىن ادەيى ەموتسيالىق فون قالىپتاستىرىپ, قوعام تالقىلاۋىن بۇرمالاپ جىبەرەدى. سونىڭ سالدارىنان شىن مانىندە كەرەك, ماڭىزدى ءارى راستالعان اقپارات ورىنسىز كونتەنتتىڭ تاساسىندا قالىپ قويادى.

مەديا سالاسىنىڭ تەورەتيك عالىمدارى بيلل كوۆاك بىلاي دەپ تۇجىرىمدايدى:

«جۋرناليستيكانىڭ نەگىزگى مىندەتى – ازاماتتارعا كەرەك اقپاراتتى جەتكىزۋ». 

قايتالاپ ايتامىز, تەك قانا كەرەك اقپارات تاراتۋ ءلازىم. كەيدە مالىمەتتى ءدال سول كۇيى ەسەپ رەتىندە بەرۋ – ۇشپاققا شىعارمايدى. اقپارات تاراتۋدى جاۋاپكەرشىلىگىنە العان ادامنىڭ مىندەتى – ونىڭ سالدارىن ءتۇسىنۋ.

ايتالىق, بۇقارا حالىق سايلاۋعا ءتۇسىپ جاتقان ازاماتتار ءوز قىزمەتىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن ولارعا قىلمىستىق ايىپ تاعىلعانىن ءبىلۋ ءتيىس. جاڭالىقتىڭ بۇل ءتۇرى ادامعا دۇرىس تاڭداۋ جاساۋعا كومەكتەسەدى. ياعني ەتيكاعا ساي. ال ەگەر شەنەۋنىكتىڭ بالاسى كامەلەتكە جەتپەي ىشىمدىك ىشكەنى ءۇشىن مەكتەپ تاراپىنان جازالانسا, ونى ءبىلۋ - اۋديتوريا ءۇشىن ماڭىزدى ەمەس. سەبەبى مۇنداي اقپاراتتى تاراتۋ بالا ءۇشىن زيان. زاڭناما ماقالانى جاريالاۋعا كەدەرگى بولماسا دا, ەتيكالىق تۇرعىدا بۇل دۇرىس ەمەس.

 «سوندىقتان جالعان اقپاراتتى انىقتاپ, كۇشىن ج­ويۋمەن عانا شەكتەلمەي, جاڭا تسيفر­لىق ەتيكانى قالىپتاستىرۋ كەرەك. بۇل دەگەنىمىز – اقپارات تاراتۋ جانە كون­تەنتتى قابىلداۋ مادەنيەتىن ورنىقتىرۋ», دەيدى ەرلان قارين.

دەمەك, اقپارات تاراتۋدىڭ مادەنيەتى مەن ونى قابىلداۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ – ۋاقىت تالابى.

سوڭعى جاڭالىقتار