فوتو: aikyn.kz
نە بولىپ جاتىر؟
Bloomberg مالىمەتىنشە, قازاقستان Shell Plc جانە Exxon Mobil Corporation سەكىلدى مۇناي-گاز الپاۋىتتارىنا قارسى ەكى ءىرى اربيتراجدىق پروتسەسس باستاعان. تالاپ سوماسى ونداعان ميلليارد دوللارمەن باعالانىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ ءدال شۆەيتساريالىق قۇقىقتىق الاڭدى تاڭداۋى – كومپانيالارعا قىسىمدى كۇشەيتىپ, قوسىمشا ستراتەگيالىق تەتىك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
نارىق بۇل قادامدى مىناداي بەلگى رەتىندە قابىلداپ وتىر:
قازاقستان مۇناي-گاز سالاسىنداعى ارىپتەستىك شارتتارىن قايتا قاراۋ ءۇشىن قۇقىقتىق تەتىكتەردى باتىل پايدالانۋعا دايىن.
مۇنىڭ ماڭىزدىلىعى نەدە؟
- ەرەجەلەر وزگەرۋى مۇمكىن
Bloomberg اتاپ وتكەندەي, قازاقستان كەلىسسوزدەردى جاڭا قۇقىقتىق دەڭگەيگە شىعارىپ, اربيتراجدى تەك تالقىلاۋ قۇرالى ەمەس, ىقپال ەتۋ مەحانيزمى رەتىندە قولدانا باستادى.
- ينۆەستورلار ءۇشىن تاۋەكەلدەر ءوسىپ وتىر
حالىقارالىق كومپانيالار ەندى مەملەكەت تاراپىنان قۇقىقتىق تۇرعىدان كۇشەيتىلگەن قىسىم بولۋى مۇمكىندىگىن ەسەپكە الۋعا ءماجبۇر.
- سالاعا ىقپالى
ەگەر قازاقستان ءوز تالاپتارىن دالەلدەپ, سوتتا باسىمدىققا يە بولسا, بۇل جاھاندىق پرەتسەدەنتكە اينالۋى ىقتيمال.
بۇل ءوز كەزەگىندە ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىنداعى شارتتاردى قايتا قاراۋدا مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ ءرولىن ارتتىرادى.
الداعى ۋاقىتتا نە كۇتىلەدى؟
اربيتراجدىق پروتسەستەردىڭ دامۋى – مەرزىمدەر, كومپانيالاردىڭ رەاكتسياسى, تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارى – نەگىزگى نازار نۇكتەسىنە اينالادى.
ينۆەستورلار مۇقيات باقىلايدى:
- قازاقستان تالاپتارىن قالاي نەگىزدەيدى;
- كومپانيالار قانداي ارەكەت جاسايدى – سوتقا دەيىنگى كەلىسىمگە بارا ما, الدە ۇزاق سوت پروتسەستەرىن تاڭداي ما.
قازاقستان ءۇشىن بۇل – ءوز كەلىسسوز پوزيتسياسىن كۇشەيتۋ جانە مۇناي-گاز سەكتورىنداعى جاڭا كەلىسىمدەر بويىنشا قۇقىقتىق تەتىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ مۇمكىندىگى.