قازاقستاندا ەتنوسارالىق قاتىناستار تۇراقتى

بۇگىندە ەلىمىزدە جۇزدەن استام ەتنوستىڭ وكىلدەرى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ولاردى تەڭ مۇمكىندىكتەرگە نەگىزدەلگەن جانە تۇراقتى دامۋعا باعىتتالعان ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جونىندەگى ورتاق ماقسات بىرىكتىرەدى.

ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋدىڭ ءتيىمدى ينستيتۋتسيونالدىق جۇيەسى قالىپتاستى. بۇل جۇيە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردان باستاپ وڭىرلىك قازاقستان حالقى اسسامبلەيالارىنا دەيىن بارلىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەيدى.

ەتنوسارالىق قاتىناستاردىڭ دامۋ دەڭگەيىن زەردەلەۋ جانە پراكتيكالىق ۇسىنىمدار ازىرلەۋ ماقساتىندا وڭىرلەردە تۇراقتى تۇردە الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر مەن مونيتورينگتىك ساپارلار جۇرگىزىلىپ جاتىر.

2025 جىلى قوعام تاراپىنان ەتنوسارالىق ساياساتقا دەگەن سەنىم دەڭگەيى جوعارى ەكەنىن كورسەتەتىن دەرەك تىركەلدى. ازاماتتاردىڭ 95 پايىزدان استامى ەلدەگى ەتنوسارالىق احۋالدى تۇراقتى ءارى قولايلى دەپ باعالاپ وتىر.

2022 جىلعى ساۋىردەن باستاپ كاسىبي ەتنومەدياتورلاردى دايارلاۋ جانە مەدياتسيا ينستيتۋتىن دامىتۋ ماقساتىندا ەتنومەدياتسيا ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى.

ەتنوسارالىق سالادا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 80 اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى بەلسەندى قىزمەت اتقارۋدا.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باستاماسىمەن 1000-نان استام ەتنومادەني بىرلەستىك پەن 4000-عا جۋىق قوعامدىق قۇرىلىم بىرىكتىرىلگەن. ولاردىڭ قىزمەتىنە 50 مىڭنان استام ازامات تارتىلعان. قوعامدىق ومىرگە حالىقتى كەڭىنەن جۇمىلدىرۋدا «اقساقالدار كەڭەسى» مەن «انالار كەڭەسى» ماڭىزدى ءرول اتقارىپ كەلەدى. وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ جانە جاستاردى رۋحاني-ادامگەرشىلىك تۇرعىدان تاربيەلەۋگە باعىتتالعان «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت», «ادال ازامات» جانە «سالاۋاتتى سانا» جوبالارى تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

2025 جىلى العاش رەت الماتى, جامبىل, تۇركىستان, جەتىسۋ وبلىستارىندا اۋداندىق دەڭگەيدەگى اسسامبلەيالار قۇرىلدى.

«اسسامبلەيا جاستارى» جاستار قاناتى 10 مىڭنان استام جاس وكىلىن بىرىكتىرىپ, مادەنيەتتەر اراسىنداعى ديالوگتى دامىتۋعا باعىتتالعان باستامالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر. جاستار ۇيىمىنىڭ «جاڭا تولقىن», «شكولا ليدەروۆ انك», «50 جاس كوشباسشى» سياقتى جوبالارى تابىستى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىمەن جۇمىس جۇرگىزەتىن ستۋدەنتتىك اسسامبلەيا جۇمىس ىستەيدى. ول ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن ازاماتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋعا, سونداي-اق ۆولونتەرلىك قوزعالىس پەن ەتنومەدياتسيا باعىتىن دامىتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر. 

رەسپۋبليكا بويىنشا 32 دوستىق ءۇيى جۇمىس ىستەيدى. 2025 جىلى قىزىلوردا, اتىراۋ, اباي وبلىستارىندا جاڭا دوستىق ۇيلەرىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.

«جومارت جان» قايىرىمدىلىق ورتالىعى, «جەڭىس بىرلىكتە» سپورتتىق الاڭى جانە «ەلتانۋ» جوباسى بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى. بيىل «جومارت جان» ورتالىعىنىڭ مەتسەناتتارى 35 مىڭ ازاماتقا 305 ميلليون تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتتى.

عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋ ماقساتىندا جوعارى وقۋ ورىندارىندا اسسامبلەيانىڭ 42 كافەدراسى جۇمىس ىستەيدى. 360 ساراپشىنى بىرىكتىرەتىن عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەس پەن جاس عالىمدار كلۋبى زەرتتەۋ قىزمەتىن جانداندىرىپ جاتىر.

ەلىمىزدە 11 تىلدە 50-دەن استام گازەت پەن جۋرنال جارىق كورەدى. العاش رەت قازاقستاننىڭ 14 جوعارى وقۋ ورنىندا وقۋ باعدارلاماسىنا «ەتنوساياسي ساۋاتتىلىق» كۋرسى ەنگىزىلدى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جۋرناليستەر كلۋبى 500-گە جۋىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى مەن مەديا سالاسىنىڭ ماماندارىن بىرىكتىرەدى.

170-تەن استام ءانسامبلدى قامتيتىن اسسامبلەيانىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارى قاۋىمداستىعى قۇرىلدى. سونىمەن قاتار, 4 ەتنوكونفەسسيالىق تەاتر جۇمىس ىستەيدى جانە مادەني ءىس-شارالاردىڭ بىرىڭعاي كۇنتىزبەسى جۇزەگە اسىرىلدى.

2023 جىلى ادەبيەت, جۋرناليستيكا, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى جەتىستىكتەر ءۇشىن ارنايى سىيلىقتار تاعايىندالدى. سونداي-اق, جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋعا قوسقان ايرىقشا ۇلەسى ءۇشىن «ەل بىرلىگى» وردەنىمەن ماراپاتتاۋ ءتارتىبى بەكىتىلدى.

قازاقستاننىڭ ەتنوسارالىق كەلىسىم تاجىريبەسى حالىقارالىق ارەنادا جوعارى باعالاندى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىندا ەلىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك مودەلىن شەتەلدە ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان حالىق ديپلوماتياسى ورتالىعى جانە دوستىق ەلشىلەر كورپۋسى جۇمىس ىستەيدى.

«اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمى يۋنەسكو مەن ەۋروپا كەڭەسىنىڭ حالىقارالىق جاستار قۇرىلىمدارىنا مۇشە بولىپ, ءوز باستامالارىن پاريجدەگى يۋنەسكو شتاب-پاتەرىندە تانىستىردى.

قازاقستان قوعامداعى كەلىسىم مەن بىرلىككە نەگىزدەلگەن, ءوزارا قۇرمەت, كوپمادەنيەتتىلىك جانە توزىمدىلىك قاعيداتتارىنا سۇيەنەتىن بىرەگەي ۇلگى قالىپتاستىردى. بۇل ۇلگى مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعى مەن تۇراقتى دامۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ بىرىنە اينالدى.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 30 جىلدىعى بيىلعى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ ءبىرى بولدى. مەرەيتوي اياسىندا 10 مىڭنان استام الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, ولار ميلليوننان استام ازاماتتى قامتىدى.