سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
مۇعالىمدەر اۋلەتىنىڭ ارىدەگى تاريحى وتكەن عاسىردىڭ ەلۋىنشى جىلدارىنان باستالادى. قارقارالى اۋدانى ف.ەنگەلس اتىنداعى ورتا مەكتەپكە مۇعالىم بولىپ قابىلدانعان عابدوللا سماعۇلوۆ ۇستازدار اۋلەتى تاريحىنىڭ التىن پاراعىن اشقان ەدى. قارقارالى پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسى مەن قاراعاندى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنان ءبىلىم العان عابدوللا مەكتەپتىڭ وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, كەيىن قوياندى ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى بولدى. بىلىكتىلىگىمەن كوزگە تۇسكەن وعان اۋدان باسشىلىعى قارقارالى اۋدانى ارقالىق كەڭشارىنىڭ پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى قىزمەتىن سەنىپ تاپسىرادى. جەتى جىلعا جۋىق ۋاقىت ۇيىم جۇمىسىن ۇتىمدى باسقارادى. ءوزى ەڭبەك جولىن باستاعان مەكتەپكە باسشى بولىپ, وقۋ ورداسىنىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە بار كۇشىن سالادى. قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىنا ابىرويلى شىعادى. پاراساتتى پەداگوگ «ەڭبەك ارداگەرى» مەن «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەملەكەتتىك ماراپاتتىڭ يەسى.
اياۋلى جارى ءبيبىسارا بايماعانبەتوۆانىڭ دا ەسىمى مۇعالىمدەر اراسىندا قۇرمەتپەن اتالادى. بىرنەشە وبلىستىق پەداگوگيكالىق وقۋلاردىڭ جۇلدەگەرى اتانعان ءبيبىسارا بىلىكتى باستاۋىش مۇعالىمى بولا ءبىلدى. باستاۋىش سىنىپ بالالارىنا ارنالعان ساۋات اشۋ ساباقتارى بويىنشا ازىرلەگەن ءىس-تاجىريبەسى وبلىس مەكتەپتەرىنە تاراتىلعانىن كوزكورگەن قاۋىم ءالى ايتادى ەكەن.
ۇستازدار شاڭىراعىنداعى ۇل-قىزدىڭ بارلىعى دەرلىك اكە-انانىڭ جولىن لايىقتى جالعادى, قازىر ءبىر-ءبىر بىلىكتى پەداگوگ. مىسالى, ۇلكەن قىزدارى عازيزا سماعۇلوۆا بۇگىندە قۇرمەتتى پەداگوگ. ەڭبەك جولىن قارقارالىداعى ارقالىق مەكتەبىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ باستاعان ول وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, وقۋ ءبولىمىنىڭ ادىسكەرى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. بۇگىندە ورلەۋ بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ كاسىبي دامۋ ينستيتۋتىندا اعا وقىتۋشى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەدى.
مەكتەپتە ىستەگەن جىلدارى «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى ارقىلى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الۋعا قىزىعۋشىلىعىمەن تانىم بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ» اتتى باعدارلاماسى تاجىريبە رەتىندە وبلىس مەكتەپتەرىنە, «مەكتەپ رەفورماسىنىڭ تالابىنا ساي وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىعى» ەلىمىزدىڭ ادىستەمەلىك كابينەتتەرى ارقىلى رەسپۋبليكا كولەمىنە تاراتىلعان. شيرەك عاسىردان اسا ۋاقىت ۇستازدىق جولىندا كەلە جاتقان عازيزا عابدوللاقىزىنىڭ ەڭبەگى لايىقتى ەلەنىپ كەلەدى. ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى», ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ كۇرمەتتى قىزمەتكەرى», «قاراعاندى وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن قىزمەتكەرى», «قاراعاندى وبلىسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قۇرمەتتى پەداگوگى» توسبەلگىلەرى مەن جانە مينيسترلىكتىڭ «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن ماراپاتتالعان.
ەكىنشى قىزدارى عاليا اناسىنىڭ اقىلىن تىڭداپ, باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى ماماندىعىن تاڭدايدى. قىرىق جىلعا جۋىق ۋاقىت نۇرا اۋدانى ك.مىڭباەۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بولىپ ساباق بەرگەن عاليا ۇستاز قازىر قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىندا.
ال عالەل عابدوللا ۇلى – فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. بىلىكتى ۇستازدى اۋدان باسشىلىعى كوپ ۇزاماي قارقارالىداعى قارابۇلاق اۋىلىنىڭ №33 مەكتەبىنە ديرەكتور بولىپ تاعايىندالادى. اكەسى سەكىلدى ون جىلعا جۋىق ۋاقىت اۋىل مەكتەبىن باسقارىپ, بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بار جاعدايىن جاسايدى.
قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى گۇلجيحان عابدوللاقىزى قىرىق جىلدان اسا تەرەكتى, بۇركىتتى اۋىلىنىڭ مەكتەپتەرىندە ساباق بەرەدى. قازىر زەينەتكە شىققان ۇلاعاتتى ۇستاز ءوزىنىڭ نەمەرەلەرىن ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ وتىر.
اۋلەتتىڭ كەنجە بالاسى قىمبات عابدوللا ۇلى دا فيلولوگ مامان. قازىر قاراعاندى قالاسىنداعى بەلدى وقۋ ورنى «مۇراگەر» مەكتەپ-ليتسەي ينتەرناتىندا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى, ديرەكتوردىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارىپ وتىر. وقۋشىلارى بىرنەشە رەت رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىنىڭ جۇلدەگەرلەرى. ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى. مۇنىمەن قوسا, قاراعاندى وبلىسى اكىمى سىيلىعىنىڭ يەگەرى.
اۋلەتتىڭ نەمەرەلەرى دە اكە-انالارىنىڭ, اتا-اجەلەرىنىڭ ىزگىلىكتى ءىزىن جالعاپ كەلەدى. تالعات عاليوللا ۇلى قاراعاندىداعى «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتىن ۇزدىك بىتىرگەن. بۇگىنگى كۇنى مامانداندىرىلعان مۋزىكا مەكتەپ-ينتەرناتىندا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى, پەدەگوگ-مودەراتور. وقۋشىلارى بىرنەشە مارتە وبلىستىق ءپان وليمپياداسىنىڭ جۇلدەگەرلەرى. ال اقنار راحمەتوللاقىزى ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زوولوگيا كافەدراسىندا وقىتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ءاليا عالەلقىزى «Bi group Aldi bi» بالاباقشاسىندا ادىستەمەشى بولىپ, بالدىرعاندارعا ءارىپ ۇيرەتىپ, ءتالىم بەرىپ ءجۇر.
اۋلەتتىڭ كۇيەۋ بالاسى التىنبەك باۋەش ۇلىنىڭ دا ەڭبەك ءوتىلى قىرىق جىلدان اسادى. ەڭبەك جولىن ك.مىڭباەۆ اتىنداعى مەكتەپتە دەنە تەربيەسى مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەپ, كەيىن مەكتەپ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارادى. قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىنا شىققالى بەرى ەكى جىل ءوتىپتى.
اۋلەتتىڭ كەلىندەرى دە پەداگوگيكا سالاسىندا. گۇلبانۋ عابباسقىزى ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. «ماتەماتيكانى وقىتۋ ادىستەمەسى پانىنە ارنالعان باقىلاۋ جۇمىستارى جانە كۋرستىق جۇمىستار» ادىستەمەلىك جيناعىن جارىققا شىعارىپ, ءپاندى تەرەڭدەتە وقىتىپ, بىرنەشە شاكىرتتەرى وليمپيادا بايقاۋلارىنان وزىق شىقتى.
كەلىندەرى ورىنتاي ەگىنبايقىزى مەن زاۋرە توكەنقىزى – قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى, ال قارلىعاش الپىسباەۆا باستاۋىش پانىنەن ساباق بەرەدى. تاعى ءبىر فيلولوگ كەلىندەرى, ءتىل جاناشىرى جاننا قايراتقىزى قازىر «نۇرسانا», «Balalem» وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارىپ وتىرعان كورىنەدى. ۆەنەرا سابيتقىزى – ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, PhD. ەلميرا ماعاۋقىزى – قازتۇتىنۋوداعى قاراعاندى ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتى حالىقارالىق باعدارلامالار جانە جوبالار ورتالىعى كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى. ايگۇل دارىباەۆا استانا قالاسى ب.مومىش ۇلى اتىنداعى №53 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.
مىنە, سماعۇلوۆتار اۋلەتىنىڭ ۇستازدىق جولى مەن ونەگەسى وسىلاي ءورىلىپ وتىر. ءبىلىم باعىنىڭ باعباندارى ءۇشىن ۇستازدار كۇنى اۋلەتتىڭ مەنشىكتى مەرەكەسىندەي بولىپ كەتكەن. مەيرام سالتاناتىنا وراي مىنا ءبىر ءۇردىس ساقتالعان: ءبىرىن-ءبىرىنىڭ شاڭىراعىنا بارىپ, قۇتتىقتاپ, سىيلىق تابىستاپ, قۋانتادى. وتباسىلىق باسقوسۋ سوڭى ۇنەمى پەداگوگيكالىق كەڭەسكە ۇلاسىپ كەتەتىن كورىنەدى.
قىسقاسى, ءبۇتىن ءبىر اۋلەتتىڭ ەسەلى ەڭبەگى ءبىلىم سالاسىنا, ۇرپاق تاربيەسىنە وسىلاي ءسىڭىپ جاتىر.
قاراعاندى وبلىسى
