ساياسات • 01 قازان, 2025

ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسى ءوتتى

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مينسك قالاسىندا بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو وتكىزگەن كەزدەسۋگە قاتىستى. بۇل جيىندا تمد ۇكىمەتتەرى مەن ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ باسشىلارى دا بولدى. سونىمەن قاتار قازاقستان ۇكىمەت باسشىسى شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى ەۋرازيالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىنا دا باردى.

ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسى ءوتتى

بەلارۋس پرەزيدەنتىمەن كەزدەسكەندە  ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا مەن ەكونوميكالىق بايلانىستار تالقىلاندى. سونداي-اق ونەركاسىپ سالاسىندا ىنتى­ماقتاستىقتى كۇشەيتۋ ءارى جاڭا يننوۆا­تسيالىق جوبالاردى بىرگە ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.

ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىنا بەلارۋس پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر تۋرچين, قىرعىز رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ءارى مينيسترلەر كابينەتى توراعاسى ادىلبەك كاسىماليەۆ, رەسەي ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين, ارمەنيانىڭ ۆيتسە-پرەمەرى مگەر گريگوريان بەينەكونفەرەنتسيا ارقىلى قاتىستى. سونىمەن قاتار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق (ەاەو) جانىنداعى باقىلاۋشى ەلدەردەن وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ, يراننىڭ ونەركاسىپ, شاحتا جانە ساۋدا ءمينيسترى سەيەد موحامماد تاباك, كۋبانىڭ ونەركاسىپ ءمينيسترى ەلوي الۆارەس مارتينەس بولدى. شاقىرىلعان ەلدەردەن ازەربايجان پرەمەر-ءمينيسترى الي اسادوۆ قاتىستى. سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا (ەەك) القاسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ساعىنتاەۆ, تمد باس حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ جانە باسقا دا وكىلدەر جينالدى.

شاعىن قۇرامداعى وتىرىستا بيىلعى 31 قاڭتاردا وتكەن جيىندا بەرىل­گەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى قارالدى. بىرنەشە ۇيىمداستىرۋشىلىق ماسەلە شەشىلدى.

كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى وتىرىس­تا قاتىسۋشىلار ەاەو-نىڭ ينتەگرا­تسيا­­­لانعان اقپا­راتتىق جۇيەسىن, كولىك ينفرا­قۇرىلىمىن دامىتۋ مەن باسقا دا ماسەلەلەر تۋرالى پىكىر الماستى.

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءوز سوزىندە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ول كووپەراتسيا, كولىك-ترانزيت جانە تسيفرلىق سالادا ۇلكەن مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتتى.  ەاەو-نىڭ جاھاندىق ەكونوميكاداعى ورنىن كۇشەيتۋ ءۇشىن حالىقارالىق ارىپ­تەستىكتى دامىتۋ ءارى جاڭا نارىقتارعا شىعۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ قاجەت ەكەنى دە ايتىلدى.

جيىندا اگروونەركاسىپ كەشەنى ەرەك­شە تاقىرىپ بولدى. ول – ازىق-ت ۇلىك­پەن قامتاماسىز ەتۋ مەن ورنىقتى دامۋ­دىڭ نەگىزى. بۇعان دەيىن ونەركاسىپتىك جوبالارعا ءبولىنىپ كەلگەن ەاەو بيۋدجەتىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا تارتۋ ماسەلەسى قاراس­تى­رىل­دى. بۇل قادام جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى جەدەلدەتىپ, جەتكىزۋ تىزبەگىن نى­عاي­تۋعا جانە ەاەو ەلدەرىنىڭ ونىمدەرىن سىرت­­قى نارىقتا باسەكەگە قابى­لەتتى ەتۋگە كومەكتەدى.

سونداي-اق تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردى ازىرلەۋدە تسيفرلاندىرۋدىڭ ءرولى اتالدى. ول بىرىڭعاي قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن جاڭارتۋدى, ۇدەرىستى جەدەلدەتۋدى, اشىق­تىق­تى ارتتىرۋعا جول اشادى. بىر­لەسىپ ىسكە اسى­رىلىپ جاتقان «تسيفرلىق تەحنيكالىق رەت­تەۋ» جوباسى ينتەگراتسيانى جاڭا دەڭ­گەي­گە كوتەرەدى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تاياۋداعى جولداۋىندا الداعى ءۇش جىل ىشىندە ەلىمىزدى شىنايى تسيفرلىق ەلگە اينالدىرۋ تۋرالى ستراتەگيالىق مىندەت قويدى. قازاقستان ۇكىمەتى قازىر تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. ءبىز جاقىن ارادا «Alem.ai» حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىن اشامىز, ول تسيفرلىق ەكونوميكانى, شىعارماشىلىق يندۋستريا­نى ىلگەرىلەتۋدە ءارى جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىن قۇرۋ درايۆەرىنە اينالماق. وتاندىق IT شەشىمدەردىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋ بويىنشا دا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بارلىق ارىپتەسىمدى جي سالاسىنداعى جوبالاردى قارقىندى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرامىن. بۇل ءبىز ازىرلەپ جاتقان جول كارتاسىندا ەلەۋلى ورىن الۋعا ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسىندا بىرنەشە ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويىلدى. قابىل­دانعان شەشىمدەر ونەركاسىپ پەن اگرو­ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى دامىتۋعا, تسيفرلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋگە, وتكىزۋ نارىقتارىن كەڭەيتۋگە جانە مۇشە ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالدى. كەلەسى ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسى بيىلعى جەلتوقسان ايىندا ماسكەۋدە وتەدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار