ەگەمەندىكتى قورعاۋ مۇراتى

پرەزيدەنت ازيانىڭ جاڭا داۋىرىندە ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق باعى­تىن ساقتاپ, كوپۆەكتورلى ساياساتتى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەنىن اشىق جەتكىزدى. ەل ماقساتى – جاڭا الەمدىك تارتىپتە دەربەس ءارى بەل­سەندى ويىنشى رەتىندە ورنىعۋ. سىرتقى ساياساتتىڭ باس­تى قاعيداسى تەڭگەرىمدىلىك پەن جاسامپازدىق ەكەنىن ايتقان پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ ورتالىق ازيا جانە وزگە دە مەملەكەتتەرمەن شىنايى سەرىكتەستىككە ۇمتىلىپ, سىندارلى بايلانىسىن جال­عاستىراتىنىن مەڭزەدى. رەسەي مەن وزبەكستانعا ساپار جوسپارلانعان, استانا بۇۇ رەفور­­­­­­ماسىن تالقىلاۋعا دايىن. بۇل قادامدار ەلىمىزدى بەيتاراپ, پراگ­ماتيكالىق مەملەكەت رەتىندە كورسەتۋگە باعىتتالعان.

ەكىنشى ماسەلە – تسيفرلاندىرۋ. قازىرگى تسيفرلىق دامۋ جاعدايىندا جاڭا جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا جاۋاپتى مينيسترلىك قۇرىلاتىنى دەر كەزىندە ايتىلعان, قۇپتايتىن شەشىم بولدى. پرەزيدەنت الەمدىك وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتىپ, ءۇش جىلدا ەلىمىزدى تولىققاندى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ ستراتەگيالىق مىندەتىن قويعانى – تاماشا يدەيا. وسى ماقساتتا جاڭا تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلىپ, جاساندى ينتەللەكت, Big Data جانە ەلەكتروندى ۇكىمەت تسيفرلىق پلاتفورماسى ەنگىزىلەدى. نەگىزگى باسىمدىق – قىزمەتتەردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ, ينتەرنەت ساپاسىن جاقسارتۋ, ءىت-مامانداردى دايارلاۋ, تسيفرلىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ. ماقسات – جي قۇرالدارىن دامىتۋ ارقىلى ەلىمىزدى باسقارۋ جۇيەسىن جەدەل دامۋ كەزەڭىنە شىعارۋ.

ءۇشىنشى ماسەلە – ىشكى ساياسات. پرەزيدەنت ءوزىنىڭ باستى ميسسياسىن – مەملەكەتتىڭ تۇراق­تىلىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن, حالىقتىڭ دامۋ بولا­شاعىن قامتاماسىز ەتۋ دەپ اتاپ ءوتتى. بۇل ۇلتتىق دامۋ مەن بولا­شاققا باع­دارلانعان مەملەكەت قۇرۋدى كوزدەيتىن ۇلكەن جاۋاپ­­كەرشىلىك. سونىمەن قاتار پرە­زيدەنت رەفور­مالاردى اسىق­پاي, ساپالى جۇرگىزىپ, قيىندىققا قارا­ماس­تان ەلدى دۇرىس دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا شىعارۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

وسى رەتتە قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە ءبىر پالاتالى پارلامەنت جۇيەسىن قۇرۋ باستاماسىن كوتەردى. بۇل رەفورما اسىعىس قابىلدانبايدى, الدىمەن قوعامدا كەڭىنەن تالقىلانىپ, 2027 جىلى رەفەرەندۋم ارقىلى شەشىلمەك. جوسپارعا سايكەس, سەنات تاراتى­لىپ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى تەك پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا ساي­­لانادى. قازىرگى قوس پالاتا وكى­لەتتىگىن اياقتاعان سوڭ, جاڭا جۇيە 2028 جىلدان باستاپ ىسكە اسادى. رەفورمانىڭ ماقساتى – پارلا­مەنتتى ىقشامداپ, ساياسي پارتيا­لار­دىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ.

جولداۋدا پرەزيدەنت ەكونومي­كالىق دامۋ ءۇشىن كەلەسى ستراتە­گيالىق مىندەتتەردى قويدى. ماسەلەن, ۇلتتىق قور قاراجاتى مەكتەپ, مەديتسينا جانە ينفراقۇرىلىمعا جۇمسالادى. ەلىمىزدى ەۋرازيالىق اۆياتسيالىق حابقا اينالدىرۋ ءۇشىن اۋەجايلار جاڭعىرتىلىپ, جۇك تاسىمالى مەن تسيفرلىق جۇيەلەر دامىتىلادى. بيىل «دوستىق – مويىنتى» تەمىرجولى تولىق سالىنىپ, «شىعىس – باتىس» ترانزيتتىك باعىتىنىڭ تيىمدىلىگى ارتپاق. قىتاي ينۆەستورلارىمەن بىرگە الاتاۋ قالاسى يننوۆاتسيا مەن بيزنەس ورتالىعى رەتىندە وڭىرلىك درايۆەر بولۋى مۇمكىن. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسى بيزنەسكە زاڭسىز قىسىم جاساماۋدى قاتاڭ ەسكەرتىپ, «مىندەتتى تالاپتار تىزبەسىن» ەنگىزۋدى ۇسىنۋى بيزنەسكە ماڭىزدى بەلگى بولدى.

وڭىرلەردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىق يندەكسى ەنگىزىلىپ, اكىمدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار جەكە, شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ باسقارۋىنا بەرىلەدى. تۋريزم ۇلت­تىق برەندكە اينالىپ, الماتى ماڭىن­داعى تاۋ-شاڭعى ينفراقۇ­رى­لى­مى جاڭعىرتىلادى. وسى تۇرعىدا پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ الەمدىك وندىرىستىك جانە ينۆەستيتسيالىق تىزبەكتەرگە بەلسەندى قوسىلۋى قا­جەت ەكەنىن ايتتى. بۇل قادام ەلدى جاھاندىق ەكونوميكانىڭ اجى­راماس بولىگىنە اينالدىرىپ, ءارتاراپتاندىرۋ مەن تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتپەك.

ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى سۋ رەسۋرستارى ماسەلەسىنە دە توق­تا­لىپ ءوتتى. تابيعي رەسۋرستار مەن سۋدى ۇنەمدى پايدالانۋ مادە­نيەتىن قالىپتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن, قازىرگى كەزدە بۇل سالادا كوپتەگەن پروب­لەما بارىن ايتتى. وسى باعىتتا اگرو­سالادا يمپورتتى الماستىرۋ جانە ۇلتتىق ونىمدەردى ەكسپورتقا شى­عارۋ جوس­پارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.

جانات مومىنقۇلوۆ,

حالىقارالىق ساراپشى